Πέρυσι, περισσότεροι από 56 εκατομμύρια τηλεθεατές είχαν παρακολουθήσει τον τελικό της Eurovision, αναδεικνύοντας τη διοργάνωση στο πολιτιστικό γεγονός με τη μεγαλύτερη τηλεθέαση παγκοσμίως.
Σύμφωνα με τους διοργανωτές, οι θεατές έστειλαν 14 εκατομμύρια ψήφους για την ανάδειξη του νικητή, αλλά μόλις έπεσε η αυλαία αρκετοί eurofans εξέφρασαν ανοικτά τον προβληματισμό τους για μία πιθανή καμπάνια επηρεασμού του κοινού από το Ισραήλ.
Οι διοργανωτές διαβεβαίωσαν ότι δεν υπήρξαν παρατυπίες στην ψηφοφορία και πηγές της διοργάνωσης μετέφεραν στους ραδιοτηλεοπτικούς φορείς ότι το Ισραήλ δεν επηρέασε το αποτέλεσμα. Ωστόσο, δεν δημοσιοποίησαν ποτέ τα δεδομένα της ψηφοφορίας υποστηρίζοντας πως κάτι τέτοιο θα υπονόμευε την ασφάλεια του διαγωνισμού.
Λίγες εκατοντάδες άνθρωποι αρκούν
Δεδομένα που απέκτησαν οι Times πάντως καταδεικνύουν ότι, σε ορισμένες χώρες, μόλις λίγες εκατοντάδες άνθρωποι θα αρκούσαν για να εξασφαλίσουν την πρώτη θέση στην ψήφο του κοινού, γεγονός που καθιστά τον διαγωνισμό πολύ πιο ευάλωτο σε κυβερνητικές εκστρατείες επιρροής από όσο πιστεύουν οι διοργανωτές.
Ενδεικτικά είναι τα δεδομένα από την Ισπανία, μία από τις χώρες όπου το Ισραήλ κέρδισε την πρώτη θέση στην ψηφοφορία του κοινού, παρότι οι δημοσκοπήσεις έδειχναν ότι η κοινή γνώμη ήταν ιδιαίτερα επικριτική απέναντι στην ισραηλινή κυβέρνηση.
Οι New York Times απέκτησαν πρόσβαση στα δεδομένα του ισπανικού ραδιοτηλεοπτικού φορέα και υπολόγισαν τον τελικό αριθμό ψήφων (κατά προσέγγιση) για κάθε συμμετοχή.
Η ψήφος του ισπανικού κοινού στον τελικό της Eurovision 2025
Ισραήλ — 33,34% — 47.570 ψήφοι
Ουκρανία — 6,74% — 9.620 ψήφοι
Πολωνία — 5,66% — 8.080 ψήφοι
Εσθονία — 4,37% — 6.240 ψήφοι
Φινλανδία — 3,90% — 5.560 ψήφοι
Σουηδία — 3,87% — 5.520 ψήφοι
Αυστρία — 3,47% — 4.950 ψήφοι
Αλβανία — 3,36% — 4.790 ψήφοι
Νορβηγία — 3,31% — 4.720 ψήφοι
Γαλλία — 2,88% — 4.110 ψήφοι
Οπως φαίνεται, η Ισραηλινή τραγουδίστρια Γιουβάλ Ραφαέλ κέρδισε συντριπτικά (σ.σ. υπενθυμίζεται ότι οι τηλεθεατές της Eurovision δεν μπορούν να ψηφίσουν τη δική τους χώρα).
Με μια πρώτη ματιά, αυτό μοιάζει με σαρωτική νίκη και πράγματι θα ήταν αν κάθε άτομο είχε δικαίωμα για μόνο μία ψήφο. Αν κάθε άτομο ψήφιζε μία φορά, θα χρειάζονταν περίπου 47.570 ψηφοφόροι για ένα τέτοιο αποτέλεσμα, όμως η Eurovision επιτρέπει στους θεατές να ψηφίσουν έως και 20 φορές ο καθένας.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η ισραηλινή κυβέρνηση πραγματοποίησε μια εκτεταμένη εκστρατεία για να επηρεάσει την ψηφοφορία. Η κυβέρνηση του Ισραήλ έκανε διαφημιστική καμπάνια, ενώ διπλωμάτες και οργανώσεις κινητοποίησαν ψηφοφόρους.
Ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου έκανε μία ανάρτηση στα κοινωνικά δίκτυα ενθαρρύνοντας τους θεατές να ψηφίσουν τη Ράφαελ, 20 φορές έκαστος. Φιλοϊσραηλινές ομάδες σε όλη την Ευρώπη ανάρτησαν το ίδιο ή παρόμοια μηνύματα και, όπως σχολιάζουν οι NYT, λίγες χιλιάδες άνθρωποι θα αρκούσαν για να εξασφαλιστούν οι 47.000 ψήφοι.
Στην πραγματικότητα, η Ράφαελ δεν χρειαζόταν καν τόσες ψήφους. Της αρκούσε να ξεπεράσει το ουκρανικό συγκρότημα που τερμάτισε δεύτερο, με περίπου 9.620 ψήφους. Αυτό σημαίνει ότι μερικές εκατοντάδες άνθρωποι, ψηφίζοντας μαζικά, θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν τη νίκη της.
Πώς λειτουργεί η ψηφοφορία στη Eurovision;
Ο διαγωνισμός έχει δύο στάδια ψηφοφορίας. Πρώτα, οι επιτροπές αξιολογούν και κατατάσσουν τα τραγούδια. Ο πρώτος παίρνει 12 βαθμούς, ο δεύτερος 10 και οι υπόλοιποι λιγότερους.
Επειτα, το κοινό κάθε χώρας ψηφίζει τα αγαπημένα του τραγούδια με την ίδια κλίμακα βαθμών.
Οι θεατές πληρώνουν για κάθε ψήφο και για αυτό η Eurovision δεν εφαρμόζει απλά την αρχή «ένα άτομο, μία ψήφος», όπως δήλωσε ο Στέφαν Τέιβες, πρώην μακροχρόνιος επιτηρητής της ψηφοφορίας της Eurovision. «Εχει να κάνει με τα χρήματα».
Η Eurovision αρνείται τη μομφή και υποστηρίζει ότι απλώς θέλει να δώσει στους θεατές τη δυνατότητα να ψηφίσουν περισσότερα από ένα τραγούδια.
Γιατί όλο και περισσότεροι αμφισβητούν την ψηφοφορία;
Πέρσι, οι επιτροπές της Eurovision θεώρησαν ότι το καλύτερο τραγούδι ήταν της Αυστρίας, δίνοντάς του 258 βαθμούς.
Η Ράφαελ με την μπαλάντα της «New Day Will Rise» έλαβε μόλις 60 βαθμούς από τις επιτροπές, αλλά στην ψηφοφορία του κοινού «εκτοξεύτηκε» στην κορυφή, συγκεντρώνοντας 297 βαθμούς. Οταν αθροίστηκαν οι ψήφοι κοινού και κριτικών, η νεαρή τραγουδίστρια κατέλαβε τη δεύτερη θέση.
Στο διαδίκτυο διαδόθηκαν εικασίες ότι ισραηλινά bots είχαν αλλοιώσει την ψηφοφορία. Ο Αχίγια Σχατζ, διευθυντής της ισραηλινού παρατηρητηρίου παραπληροφόρησης FakeReporter, υποστήριξε ότι η ομάδα του εξέτασε το ζήτημα και δεν βρήκε στοιχεία χρήσης bots.
Ωστόσο, τα bots δεν ήταν απαραίτητα. «Υπήρξε ξεκάθαρα μια συντονισμένη και χρηματοδοτούμενη ψηφιακή εκστρατεία από το Ισραήλ για να κινητοποιηθεί υποστήριξη», είπε.
Φυσικά δεν απαγορεύεται να προτρέπει κανείς τον κόσμο να ψηφίσει. Και οι οργανώσεις που έκαναν εκστρατεία υπέρ του Ισραήλ πέρσι δεν βλέπουν κάτι προβληματικό σε αυτό. Ωστόσο, μια τέτοια καμπάνια αντίκειται στην παράδοση, καθώς η Eurovision επιμένει ότι ο διαγωνισμός πρέπει να παραμένει ανεπηρέαστος από πολιτικές επιρροές. Ο Μάρτιν Γκριν, διευθυντής του διαγωνισμού, δήλωσε ότι η περσινή εκστρατεία του Ισραήλ για ψήφους ήταν υπερβολική.
Ο Κόνραντ Μίρλαντ, διευθυντής της φιλοϊσραηλινής οργάνωσης With Israel for Peace στη Νορβηγία, δήλωσε ότι χρησιμοποίησε κοινωνικά δίκτυα, email και μηνύματα για να ενθαρρύνει τα 15.000 μέλη της ομάδας του να ψηφίσουν το Ισραήλ.
Οταν το έκαναν, είπε, η Eurovision έστειλε αυτόματη απάντηση που τους ενθάρρυνε να ψηφίσουν έως και 20 φορές. «Αρα η ενθάρρυνση για πολλαπλές ψήφους στο ίδιο τραγούδι προήλθε από την ίδια τη Eurovision», είπε.
Ο Μίρλαντ, ο οποίος δήλωσε ότι δεν είχε καμία επαφή με κυβερνητικούς αξιωματούχους, πρόσθεσε ότι φιλοπαλαιστινιακές ομάδες θα μπορούσαν επίσης να ενθαρρύνουν τους υποστηρικτές τους να ψηφίσουν συγκεκριμένες συμμετοχές.
Τι λέει η Eurovision για όλα αυτά;
Ο Μάρτιν Γκριν δήλωσε ότι η επιτυχία του Ισραήλ πέρσι ήταν αποτέλεσμα μιας «κινητοποιημένης διασποράς» και ενός καλού τραγουδιού. Η Eurovision «δεν μπορεί να κερδηθεί μόνο με την ψήφο του κοινού», είπε, τονίζοντας ότι οι επιτροπές λειτουργούν ως αντίβαρο.
Μετά τη διαμάχη για την ισραηλινή εκστρατεία, η Eurovision απαγόρευσε αυτό που χαρακτήρισε «δυσανάλογες» καμπάνιες προώθησης, ιδιαίτερα όταν πραγματοποιούνται από τρίτους, συμπεριλαμβανομένων κυβερνήσεων.
Επιπλέον, μείωσε το όριο ψήφων σε 10 ανά άτομο. Με αυτό το νέο όριο, το Ισραήλ θα χρειαζόταν πέρσι περίπου 963 ψηφοφόρους για να κερδίσει στην ψηφοφορία του κοινού στην Ισπανία.
