ΛΙΓΕΣ ΗΜΕΡΕΣ μετά τη βραδιά που τους βρήκε να κρατούν στα χέρια τους το τρόπαιο της Eurovision ο Δημήτρης Κοντόπουλος και ο Ηλίας Κοκοτός προσπαθούν ακόμη να συνειδητοποιήσουν τι ακριβώς συνέβη. Το δίδυμο μετρά χρόνια συνεργασίας και φιλίας, ενώ έχουν μια ιδιαίτερη χημεία, στην κουβέντα μαζί τους ο ένας ολοκληρώνει τις φράσεις του άλλου. Οπως λένε στην «Κ», οι ίδιοι γνώριζαν από την αρχή πως είχαν στα χέρια τους ένα καλό τραγούδι και μια ταλαντούχα νέα τραγουδίστρια με μεγάλη απήχηση στη Βουλγαρία, ωστόσο η πρωτιά στον ευρωπαϊκό διαγωνισμό δεν ήταν αναμενόμενη. «Περιμέναμε μια καλή θέση, παρ’όλο που τα προγνωστικά μάς είχαν χαμηλά, αλλά όχι την πρώτη», λέει ο Δημήτρης Κοντόπουλος, ο συνθέτης και εμπνευστής του «Bangaranga».
Η φετινή νίκη της Βουλγαρίας με την Ντάρα στα ηνία δεν ήταν μόνο μια ανατροπή για τα προγνωστικά, ήταν και η επιστροφή δύο Ελλήνων δημιουργών στο επίκεντρο ενός θεσμού που γνωρίζουν «από πρώτο χέρι». «Ημασταν και οι δύο φαν του διαγωνισμού πολλά χρόνια πριν, από πολύ μικροί», θυμάται ο Κοντόπουλος, που έχει στο βιογραφικό του πολλούς χρυσούς και πλατινένιους δίσκους με Ελληνες καλλιτέχνες όπως ο Μιχάλης Χατζηγιάννης, ο Αντώνης Ρέμος, ο Σάκης Ρουβάς, η Πέγκυ Ζήνα, η Δέσποινά Βανδή. «Με τον Ηλία ξεκινήσαμε να τη βλέπουμε παρέα και μας άρεσε, περνούσαμε καλά, τη βρίσκαμε πολύ διασκεδαστική», συμπληρώνει γυρίζοντας σχεδόν τρεις δεκαετίες πίσω, τότε που η Eurovision ήταν ακόμη οικογενειακή συνήθεια μπροστά στην τηλεόραση. Η πρώτη του επαγγελματική επαφή με τον θεσμό ήρθε στα τέλη της δεκαετίας του ’90, γράφοντας τραγούδια που συμμετείχαν στους ελληνικούς εθνικούς τελικούς, μια περίοδο που, όπως θυμάται, συνδέθηκε σχεδόν συμπτωματικά με την αρχή της μουσικής του πορείας.
«Η πρώτη φορά που πήγαμε επίσημα στον διαγωνισμό ήταν το 2007 με τη Λευκορωσία», θυμάται ο Κοκοτός. «Ηρθε έκτη. Μια χώρα πολύ μικρή, που κανείς δεν περίμενε ότι θα πάει καλά και πάντα αποκλειόταν».
Ο Ηλίας Κοκοτός, με επιχειρηματικό δαιμόνιο, ερχόμενος από τον τουρισμό, συμπληρώνει τη διαδρομή με τη ματιά ανθρώπου που έχει δει τη Eurovision να αλλάζει εκ των έσω. Από τις πρώτες ελληνικές συμμετοχές και τις γνωριμίες της εποχής μέχρι το 2007, όταν ήρθε η πρώτη επίσημη μεγάλη εμπλοκή τους. «Η πρώτη φορά που πήγαμε επίσημα στον διαγωνισμό ήταν το 2007 με τη Λευκορωσία», θυμάται. «Ηρθε έκτη. Μια χώρα πολύ μικρή, που κανείς δεν περίμενε ότι θα πάει καλά και πάντα αποκλειόταν. Συνειδητοποιήσαμε από νωρίς ότι η Eurovision δεν είναι πάντα παιχνίδι μεγάλων χωρών ή μεγάλων μπάτζετ, αλλά ζήτημα ιδέας και σωστής ανάγνωσης του κοινού και του παλμού της εποχής».
Ακολούθησαν συμμετοχές και με την Ελλάδα, με τον Σάκη Ρουβά και το «Shake it» το 2009 στην 7η θέση, την Demy το 2017 στη 18η θέση, τη Στεφανία το 2021 στη 10η θέση, την Αμάντα το 2022 που κατέκτησε την 8η θέση. Αλλά η υψηλότερη επίδοσή τους πριν από την πρωτιά με τη Βουλγαρία ήταν η 2η θέση με την Ουκρανία το 2008, με το «Shady Lady» της Ani Lorak, και η επίσης 2η θέση με το Αζερμπαϊτζάν και τον Farid Mammadov το 2013, με το τραγούδι «Hold me». Ενώ το 2016 κέρδισαν την ψηφοφορία του κοινού με τον Sergey Lazarev και το «You are the only one», αλλά ήρθαν 3οι στην τελική κατάταξη.
ΤΑ 3 ΚΡΙΣΙΜΑ ΛΕΠΤΑ
Από τότε μέχρι σήμερα ο διαγωνισμός άλλαξε δραστικά. «Κάθε χρόνο το κοινό θέλει και κάτι καινούργιο, κάτι που να συμβαδίζει με την εποχή». Στην ερώτηση αν υπάρχει συνταγή επιτυχίας ο Δημήτρης Κοντόπουλος κουνάει το κεφάλι με μια δυσπιστία. «Δεν θεωρώ πως ανακατεύεις τα υλικά και κερδίζεις τη Eurovision. Ή ακολουθείς μια μανιέρα. Ο διαγωνισμός έχει γίνει κάτι πολύ πιο οπτικό πια. Τα τρία λεπτά που κρατά το κάθε τραγούδι στην τηλεόραση παίζουν μεγάλο ρόλο. Τεχνολογικά έχει επίσης αλλάξει σημαντικά». Αυτός είναι και ο λόγος, επισημαίνουν και οι δύο, που η Eurovision έχει μετατραπεί σε κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια τηλεοπτική βραδιά. Τα streams εκτοξεύονται, οι δισκογραφικές επενδύουν σοβαρά, οι καλλιτέχνες αποκτούν μέσα σε ώρες πανευρωπαϊκή έκθεση που υπό άλλες συνθήκες θα απαιτούνταν χρόνια.
Μια καλλιτέχνιδα από τη Βουλγαρία δεν θα έφτανε ποτέ να κάνει αυτά τα νούμερα μέσα σε ένα βράδυ. Αυτή είναι και η νέα πραγματικότητα του θεσμού, likes από διεθνείς σταρ, ακόμη και από τη Madonna και τη Lady Gaga, και ένα κοινό που δεν τελειώνει στα σύνορα της Ευρώπης.
«Τα νούμερα στο Spotify και σε όλες τις ψηφιακές πλατφόρμες εκτοξεύονται την επόμενη μέρα», προσθέτει ο Ηλίας Κοκοτός. «Τις δισκογραφικές τις ενδιαφέρουν η προβολή και η επιτυχία. Μια καλλιτέχνιδα από τη Βουλγαρία δεν θα έφτανε ποτέ, βγάζοντας απλώς ένα single, να κάνει αυτά τα νούμερα μέσα σε ένα βράδυ». Αυτή είναι και η νέα πραγματικότητα του θεσμού, likes από διεθνείς σταρ, ακόμη και από τη Madonna και τη Lady Gaga, και ένα κοινό που δεν τελειώνει στα σύνορα της Ευρώπης. «Δηλαδή το γεγονός ότι μέσα σε ένα βράδυ μια κοπέλα από τη Βουλγαρία κατάφερε να είναι στο νούμερο 12 του Global Spotify Chart, νούμερο 1 σε 11 χώρες της Ευρώπης, ανάμεσά τους η Γερμανία, η Σουηδία και η Ελβετία, και 9η στην Αγγλία, δείχνει τη δύναμη που έχει πλέον ο διαγωνισμός».
[Βίντεο: Ισιδώρα Κατσαρού]
«Ο ΑΚΥΛΑΣ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΟ ΠΑΙΔΙ»
Η συζήτηση πάει αναπόφευκτα στην Ελλάδα. Γιατί ο Ακύλας βγήκε δέκατος και όχι πρώτος ή δεύτερος, όπως προέβλεπαν τα στοιχήματα; «Το βασικό λάθος για εμένα είναι η διαχείριση των προσδοκιών. Ανεβάσαμε πολύ ψηλά τον πήχυ», σχολιάζει ο Δημήτρης Κοντόπουλος. «Από τις στοιχηματικές που είχα επικοινωνήσει μου είχαν πει ότι το 85% των στοιχημάτων ήταν από Ελληνες. Αρα αυτό ανέβασε πολύ τη θέση της χώρας. Και νομίζω ότι τελικά αυτό έκανε και κακό», συμφωνεί και ο Κοκοτός επισημαίνοντας ότι η ελληνική συμμετοχή βρέθηκε παγιδευμένη σε ένα επικοινωνιακό παράδοξο. Πριν ακόμη πατήσει στη σκηνή, είχε ήδη παρουσιαστεί σαν φαβορί. «Κι αυτό, στη Eurovision, δεν είναι πάντοτε ευλογία».
Μετά από 10 χρόνια δεν θα θυμάται κανείς όλες αυτές τις λεπτομέρειες που συζητάμε σήμερα. Αυτό που θα μείνει στην ιστορία είναι ότι αυτό το παιδί πήγε και μπήκε στο top 10. Και η δεκάδα είναι πολύ καλή θέση.
Ο Δημήτρης Κοντόπουλος προσθέτει πως η ίδια η τηλεοπτική κάλυψη του διαγωνισμού αλλάζει τα δεδομένα. «Τα τελευταία χρόνια ο κόσμος δεν γνωρίζει πολλά από πριν. Οι πρόβες είναι κλειστές στους δημοσιογράφους και τους φαν και όλα τα βλέπεις λίγες ώρες πριν φτάσεις στον τελικό». Γι’ αυτό και τα στοιχήματα δεν προλαβαίνουν να προσαρμοστούν στα δεδομένα, που αλλάζουν δραστικά στους ημιτελικούς. Ο Ακύλας ήταν άρτιος και φωνητικά και ό,τι του είπαν το έκανε. Είναι ένα χαρισματικό παιδί», λέει ο Δημήτρης Κοντόπουλος. «Από την άλλη δεν είναι ώρα να τον κρίνουμε», επεμβαίνει ο Κοκοτός. «Ηταν η επιλογή που κέρδισε με μεγάλη διαφορά στον εθνικό τελικό, άρα προφανώς ήταν η επιλογή που ήθελε ο κόσμος. Μετά από 10 χρόνια δεν θα θυμάται κανείς όλες αυτές τις λεπτομέρειες που συζητάμε σήμερα. Αυτό που θα μείνει στην ιστορία είναι ότι αυτό το παιδί πήγε και μπήκε στο top 10. Και η δεκάδα είναι πολύ καλή θέση».
Η ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΝΤΑΡΑ
«Οχι, δεν πιστεύαμε ότι θα κερδίσουμε» επιμένουν. «Το νιώσαμε εκεί πέρα, όταν πήγαμε και την είδαμε πάνω στη σκηνή. Τότε είπαμε ότι θα πάμε καλά», λέει ο Δημήτρης Κοντόπουλος. Ο Ηλίας Κοκοτός, ωστόσο, επιμένει πως είχε μια αίσθηση πολύ νωρίτερα. «Από την πρώτη στιγμή πίστευα ότι θα πάει πάρα πολύ καλά. Οταν την είδα πρώτη φορά στη Βουλγαρία, αισθάνθηκα ότι αυτή η κοπέλα έχει έναν μαγνήτη. Οτι έχει κάτι πάρα πολύ δυναμικό. Από την άλλη, η αλήθεια είναι ότι κανείς από την ομάδα δεν ασχολήθηκε ποτέ με τη θέση. Αυτό που μας ενδιέφερε όλους από την αρχή ήταν να κάνουμε κάτι πολύ ωραίο».
Στον εθνικό τελικό, παραδέχονται, η εικόνα ήταν εντελώς διαφορετική. Η μεταμόρφωση έγινε αργότερα και βασίστηκε σε μια πολύ συνειδητή απόφαση. «Δεν θέλαμε να δούμε μια γυναίκα με τέσσερις χορευτές», συνεχίζει. «Αυτό έχει γίνει πολλές φορές στη Eurovision. Θέλαμε κάτι άλλο». Ο Fredrik Benke Rydman που ανέλαβε να μετατρέψει αυτή την ιδέα σε εικόνα ήταν ένας από τους πιο περιζήτητους creative directors του διαγωνισμού, ένας δημιουργός που είχε ήδη δύο νίκες στο ενεργητικό του.
«Ο σκηνοθέτης είναι ένας εξαιρετικός καλλιτέχνης. Δεν είναι τυχαίο ότι έχει κερδίσει τρεις φορές την τελευταία δεκαετία τον διαγωνισμό, το 2015 με τη Σουηδία και το Heroes, το 2023 με την Ελβετία και το Νέμο. Είναι ένας άνθρωπος που λειτουργεί με βάση το συναίσθημα, και νομίζω ότι αυτό φαίνεται και περνάει στον τηλεθεατή», συμφωνούν, ενώ προσπαθούν να περιγράψουν εκείνο το αόρατο στοιχείο που, κατά τη γνώμη τους, «δεν προγραμματίζεται», δεν αγοράζεται με μπάτζετ, δεν κατασκευάζεται με αλγόριθμους. «Μπορείς να έχεις καλό τραγούδι, τέλεια παραγωγή, εντυπωσιακό φωτισμό, αλλά αν δεν υπάρχει αυτή η αίσθηση ότι κάποιος “τραβάει” την κάμερα και το βλέμμα του θεατή, δύσκολα κερδίζεις», λένε με πεποίθηση.
Μπορείς να έχεις καλό τραγούδι, τέλεια παραγωγή, εντυπωσιακό φωτισμό, αλλά αν δεν υπάρχει αυτή η αίσθηση ότι κάποιος “τραβάει” την κάμερα και το βλέμμα του θεατή, δύσκολα κερδίζεις.
Κάπου εκεί η κουβέντα φτάνει στο αναπόφευκτο θέμα: πόσο πολιτική είναι, τελικά, η Eurovision; Οι «συμμαχίες», οι ανταλλαγές ψήφων, οι γεωπολιτικές εντάσεις, όλα επιστρέφουν κάθε χρόνο. Ο Ηλίας Κοκοτός δεν το αρνείται. «Σίγουρα γίνονται και πολιτικές επιλογές», λέει. «Και όχι μόνο. Υπάρχουν φίλοι. Οπως εμείς με την Κύπρο. Οι Σκανδιναβοί μεταξύ τους. Αυτά συμβαίνουν. Στο τέλος όμως, όταν κάτι είναι πραγματικά ισχυρό, ξεπερνά τις ισορροπίες. Ο νικητής φαίνεται. Φέτος ήταν η μεγαλύτερη διαφορά μεταξύ πρώτου και δεύτερου στa 70 χρόνια του διαγωνισμού. Δεν ήταν οριακό. Αρα όταν κάτι είναι δυνατό, ο κόσμος το στηρίζει», εξηγεί. Με εξαιρέσεις, όπως η ουκρανική νίκη στα χρόνια του πολέμου, την οποία θεωρεί σαφώς επηρεασμένη από τη συγκυρία.
Επιστρέφοντας στην Ελλάδα και στο «Ελευθέριος Βενιζέλος» με το κύπελλο της Βουλγαρίας στο χέρι, θεατές και δημοσιογράφοι τούς υποδέχθηκαν σαν νικητές. «Μας ξελασπώσατε», είπαν κάποιοι. «Με τους Βούλγαρους;», «γιατί δεν έγραψαν εκείνοι το δικό μας κομμάτι;», αναρωτήθηκαν άλλοι. «Με έναν τρόπο η νίκη είναι και ελληνική», απαντούν εκείνοι. «Γιατί στην τελική είμαστε Ελληνες». Είναι γεγονός πως το βραβείο της Eurovision είναι βραβείο σύνθεσης τραγουδιού και ένας Ελληνας συνθέτης κερδίζει τον διαγωνισμό 21 χρόνια μετά τη νίκη της Eλενας Παπαρίζου το 2005.
