ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗ

Για χρόνια λέγαμε σχεδόν αυτονόητα ότι η Μεταπολίτευση ήταν σχεδόν συνώνυμη του ΠΑΣΟΚ. Και πράγματι, το ΠΑΣΟΚ παρείχε γλώσσα, χειρονομίες και φαντασιακό στη μεταπολιτευτική κοινωνία.

Συζητάμε για την πολιτική κουλτούρα της χώρας –για τις περιλάλητες «παθογένειες»– σαν να ήταν τα… βουνά της. Σαν να είναι η αναπόδραστη μοίρα μας. Ομως, η μεταπολιτευτική εμπειρία έχει δείξει ότι οι νοοτροπίες αλλάζουν.

Η Μεταπολίτευση οικοδόμησε έναν ισχυρό, θεσμικά κατοχυρωμένο και πολιτικά αναβαθμισμένο συνδικαλισμό. Σε μια κοινωνία που έβγαινε από τη δικτατορία, η συλλογική οργάνωση της εργασίας δεν ήταν απλώς εργαλείο διαπραγμάτευσης, αλλά πυλώνας δημοκρατικής αποκατάστασης.

Ειπώθηκαν πολλά πέρυσι, στις εκδηλώσεις για τα πενηντάχρονα του Συντάγματος.

Ας γυρίσουμε πίσω στην γενιά του ’30. Την τελευταία γενιά που αποπειράθηκε να συγκροτήσει έναν πνευματικό διάλογο για την τύχη της Ελλάδας. Μιας Ελλάδας που είχε χάσει τη Μεγάλη Ιδέα, τον συνεκτικό ιστό της πρώτης περιόδου της σύγχρονης ύπαρξής της, και αναζητούσε τον δρόμο της και την ταυτότητά της.

Τι πάει να πει «πολιτικός» καλλιτέχνης σε μια χώρα που απαιτεί άλλοτε πιστοποιητικά νομιμοφροσύνης κι άλλοτε πιστοποιητικά επαναστατικότητας; Εκείνος είχε ενσαρκώσει αυτή την αντιξοότητα.

Η κόμη είναι ταυτότητα. Το πώς διαχειρίζεσαι τις τρίχες στο κεφάλι και στο πρόσωπό σου είναι μια δήλωση της ατομικότητας που απευθύνεται στους άλλους – πιο εμφατική από το ένδυμα.

Παλιοί και μεταγενέστεροι συνοδοιπόροι του Νιόνιου από την Τρίτη το βράδυ σκαλίζουν ξανά τους δίσκους του. Με μια αχνή προσδοκία το έργο του να «ξαναδιαβαστεί» με λιγότερες αγκυλώσεις και πάθη, σαν μια εκδρομή στην Ιστορία.

O Τσίπρας χρησιμοποιεί τα απομνημονεύματα ως εργαλείο επανεκκίνησης. Τι έκαναν οι προηγούμενοι;

Οι διαδικασίες και το παρασκήνιο της σύνταξης του νέου Καταστατικού Χάρτη της χώρας το 1975.

Ο πολιτικός (υπό την ευρεία έννοια) ακτιβισμός όσων εμπλέκονται με το τραγούδι είναι τυπικό φαινόμενο της Μεταπολίτευσης και απότοκο της ιδιαίτερης κουλτούρας της. Στήνεται ουσιαστικά από τον Μίκη Θεοδωράκη στις αρχές του εξήντα, όταν η καλλιτεχνική δημιουργία μετατρέπεται σε πολιτική πράξη. Πριν από τον Μίκη είναι δύσκολο να εντοπιστούν στην Ελλάδα δείγματα μιας κάποιας στράτευσης […]

Οσο και να θέλεις να ξεχάσεις, ο νους παίζει περίεργα παιχνίδια. Σου θυμίζει τι ειπώθηκε και από ποιους τις κρίσιμες μέρες του Ιουλίου 1974, όταν τα πάντα ήταν ρευστά και ο πόλεμος ένα σοβαρό ενδεχόμενο. Σήμερα που γνωρίζουμε πώς εξελίχθηκαν τα γεγονότα, έχουμε την άνεση να ερμηνεύσουμε πολιτικές και να δούμε το υπόβαθρό τους.