Του Μανώλη Κωστίδη
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Με τουρκικής παραγωγής «φέτα» έχει κατακλυστεί η αγορά της γειτονικής χώρας, παρόλο που το συγκεκριμένο τυρί είναι ελληνικό τυροκομικό προϊόν Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης. Στα σούπερ μάρκετ της Τουρκίας αλλά και σε αρκετά e-shop, πολλές μάρκες διαφημίζονται ως «feta cheese» και απ’ ό,τι φαίνεται υπάρχει μεγάλο αγοραστικό ενδιαφέρον, που συνδέεται και με το γεγονός ότι κάθε χρόνο επισκέπτονται την Ελλάδα πολλοί Τούρκοι. Δοκιμάζουν την αυθεντική ελληνική φέτα, τους αρέσει και έτσι εύκολα επιλέγουν το προϊόν που στη χώρα τους παρουσιάζεται ως «feta cheese».
Στην τουρκική αγορά εντοπίσαμε τουλάχιστον τρεις διαφορετικές μάρκες: την Urfarm Feta, την Galante Farm Feta και τη Feta Peyniri της εταιρείας Ζeytinli Çiftliği. H Urfarm παράγει το τυρί στις δικές της φάρμες της νοτιοανατολικής Τουρκίας στην πόλη Urfa και, σύμφωνα με την εταιρεία, «η τοποθεσία βόσκησης επηρεάζει την περιεκτικότητα σε λιπαρά του γάλακτος, τον τύπο πυτιάς που χρησιμοποιείται, ακόμη και την ποσότητα αλατιού που χρησιμοποιείται. Τα πρόβατα βόσκουν φυσικά σε βοσκοτόπια και αρμέγονται σε αυτοματοποιημένα αρμεκτήρια».
Μάλιστα, οι πελάτες της εταιρείας δηλώνουν ιδιαίτερα ικανοποιημένοι από το προϊόν και αναφέρουν πως βρήκαν τη γεύση της ελληνικής φέτας σε ένα προϊόν τουρκικής παραγωγής. «Αυτή είναι ακριβώς η ίδια φέτα που έφαγα στην Ελλάδα. Αγόρασα και τη συσκευασμένη και τη φέτα από τενεκέ, που είναι λίγο πιο πρακτική αν καταναλώνετε μεγάλη ποσότητα. Ας ελπίσουμε ότι η γεύση θα παραμείνει η ίδια. Ευχαριστώ», σχολιάζει ο Τιμουτσίν Μπουγρά στα σχόλιά του στην ιστοσελίδα της εταιρείας.
Επικοινωνήσαμε με την εταιρεία Ζeytinli Çiftliği που παράγει το «Feta Peyniri» (τυρί φέτα) και μας ανέφεραν πως παράγουν το συγκεκριμένο τυρί τα τελευταία τέσσερα χρόνια, αποκλειστικά από κατσικίσιο γάλα στις φάρμες της εταιρείας κοντά στα Δαρδανέλλια. Δεν γνώριζαν –τουλάχιστον αυτό απάντησαν στην «Κ»– για περιορισμούς ή απαγορεύσεις σχετικά με την ονομασία προέλευσης. Η Galante Farm χρησιμοποιεί πρόβειο και κατσικίσιο γάλα που παράγεται στην Τουρκία και κάνει πωλήσεις μέσω Διαδικτύου, όπου εκεί εγείρεται ένα ζήτημα νομιμότητος. H Αwassi Feta της Urfarm παράγεται μόνο από πρόβειο γάλα και προσφέρεται σε μικρά κομματάκια για να στολίζει την «ελληνική σαλάτα». Ο κ. Μπουράκ, που μαζί του παρατηρούσαμε τα προϊόντα στα ράφια του σούπερ μάρκετ, μας είπε πως έχει δοκιμάσει την τουρκική «φέτα» και δεν εντοπίζει διαφορά από την ελληνική, την οποία επίσης έχει γευθεί.
Οι τιμές των τυριών κυμαίνονται από 400 έως και 500 λίρες τα 400 γραμμάρια. Δηλαδή περίπου 7,5 με 9 ευρώ. Στην αγορά κυκλοφορεί και αυθεντική φέτα, της ελληνικής εταιρείας «Δωδώνη», που λόγω των δασμών και φόρων που επιβάλλονται στην Τουρκία πωλείται για 1.449 λίρες (27,3 ευρώ) τα 400 γραμμάρια. Η ευκολία, πάντως, με την οποία κυκλοφορούν στην Τουρκία τυριά που παρουσιάζονται ως φέτα είναι μια απόδειξη πως η έννοια της ΠΟΠ της Ε.Ε. δεν εφαρμόζεται στη χώρα, παρόλο που έχει υπογράψει συμφωνία τελωνειακής ένωσης με την Ε.Ε. και διεκδικεί την επικαιροποίησή της.
Πωλήσεις μέσω Διαδικτύου για το τουρκικό τυρί
Της Τάνιας Γεωργιοπούλου
Η Τουρκία μπορεί να χρησιμοποιεί την ονομασία «φέτα» για το τυρί που παράγει και διακινεί εντός της επικράτειάς της. Οσον αφορά τις εξαγωγές και τις πωλήσεις εκτός Τουρκίας επιτρέπεται να πουλάει τυρί με την επωνυμία «φέτα» εκτός Ευρωπαϊκής Ενωσης και εκτός των χωρών με τις οποίες η Ε.Ε. έχει υπογράψει σχετικές εμπορικές συμφωνίες προστασίας των αγροτικών προϊόντων, όπως οι χώρες της συμφωνίας Mercosur (Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη, Ουρουγουάη), και η Νέα Ζηλανδία, η Ελβετία, η Γεωργία, η Νότια Κορέα, η Ιαπωνία, η Κίνα και η Σιγκαπούρη μεταξύ άλλων. Πάντως, η πώληση τυριού τουρκικής παραγωγής ως «φέτα» μέσω Διαδικτύου είναι ένα σημαντικό θέμα, δεδομένου ότι το διαδικτυακό εμπόριο δεν γνωρίζει σύνορα. Κατά συνέπεια είναι πολύ πιθανό καταναλωτής ακόμα και σε χώρα της Ε.Ε. να προμηθευτεί «φέτα» από την Τουρκία. Αλλωστε, δεν είναι όλοι οι καταναλωτές ενημερωμένοι για τη νομοθεσία και τους περιορισμούς που αφορούν τα Προϊόντα Ονομασίας Προέλευσης.
Η φέτα ΠΟΠ σύμφωνα με την ενωσιακή νομοθεσία παράγεται μόνο στην ηπειρωτική Ελλάδα και, από τη νησιωτική, στη Λέσβο, με την ανάμειξη πρόβειου και κατσικίσιου γάλακτος σε συγκεκριμένη ποσόστωση. Η Τουρκία για την Ευρωπαϊκή Ενωση νοείται ως Τρίτη Χώρα και κατά συνέπεια στο έδαφός της δεν ισχύουν οι ενωσιακοί κανόνες προστασίας των ευρωπαϊκών γεωγραφικών ενδείξεων. Η Ε.Ε. επιδιώκει να επεκτείνει το εύρος της προστασίας για τα προϊόντα της συνάπτοντας διμερείς εμπορικές συμφωνίες. Η Τουρκία βέβαια έχει και στο παρελθόν αξιοποιήσει τη φήμη ελληνικών προϊόντων για να κερδίσει εμπορικά, όπως η υπόθεση του Τούρκου κουρδικής καταγωγής που πωλούσε «Greek yogurt» στις ΗΠΑ επειδή ο συγκεκριμένος όρος, όπως έλεγε, είχε καθιερωθεί για το στραγγιστό γιαούρτι.
Πάντως, πηγές του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης ανέφεραν ότι για να υπάρξει κάποιου είδους προστασία ή έστω ενημέρωση, θα ήταν καλό να αναλάβει πρωτοβουλία η διεπαγγελματική οργάνωση φέτας που περιλαμβάνει τόσο τους παραγωγούς όσο και τους βιομήχανους που εξάγουν τη φέτα ΠΟΠ. Το θέμα δεν αφορά την κυκλοφορία του τυριού εντός της Τουρκίας αλλά τις ενδεχόμενες εξαγωγές.
