(upd. 12: 41) Ο πόλεμος στο Ιράν τελείωσε, αλλά η «σκιά» του Ορμούζ εξακολουθεί να καθιστά εξαιρετικά αμφίβολη την επιστροφή στην κανονικότητα στη Μέση Ανατολή, αλλά και στις παγκόσμιες μεταφορές.
H επίθεση που δέχθηκε την Πέμπτη το φορτηγό πλοίο «Ever Lovely» και το «πάγωμα» της επιχείρησης του Διεθνούς Οργανισμού Ναυσιπλοΐας (ΙΜΟ) στα Στενά ανεβάζουν εκ νέου το θερμόμετρο στην περιοχή, διατηρώντας την ομίχλη αβεβαιότητας για το τι μέλλει γενέσθαι, αλλά και αναδεικνύοντας ξανά το ισχυρό χαρτί που κρατά σταθερά στα χέρια της η ιρανική πλευρά. Κατέρριψε, δε, το επιχείρημα Τραμπ ότι το Ιράν δεν ελέγχει τη θαλάσσια οδό και πως η ναυσιπλοΐα θα συνεχιζόταν απρόσκοπτα μετά την υπογραφή της συμφωνίας, όπως γράφουν οι ΝΥΤ.
Στο επίκεντρο της σύγκρουσης βρίσκεται και η εναλλακτική διαδρομή για τα εγκλωβισμένα πλοία. Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ, Μάρκο Ρούμπιο, προέταξε το εν λόγω εγχείρημα κατά την περιοδεία του στις χώρες του Κόλπου τις τελευταίες ημέρες, επιχειρώντας να κατευνάσει τις ανησυχίες των συμμάχων.
Πρόκειται για μια νότια, εναλλακτική διαδρομή που περνάει μέσα από τα χωρικά ύδατα του Ομάν, ώστε να διευκολύνει την έξοδο των περίπου 600 πλοίων που παραμένουν εγκλωβισμένα.
«Υποχρεωτική η συνεργασία με το Ιράν»
Ωστόσο, οι Φρουροί της Επανάστασης ξεκαθάρισαν ότι «αυτή η διαδρομή είναι απαράδεκτη και επικίνδυνη», επιμένοντας ότι η συνεργασία με τις ιρανικές αρχές είναι «υποχρεωτική» για όλα τα πλοία. Ακολούθησε η επίθεση στο «Ever Lovely», που κατέδειξε ότι οι απειλές της Τεχεράνης δεν περιορίζονται στη θεωρία.
Σήμερα, Παρασκευή, η Τεχεράνη επανέλαβε μέσω του αναπληρωτή υπουργού Εξωτερικών, Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, ότι η ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ δεν μπορεί να διασφαλιστεί χωρίς συντονισμό με την Τεχεράνη. Οποιαδήποτε παράλειψη συντονισμού με τις ιρανικές αρχές θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και στην αναστολή της χρήσης των καθορισμένων θαλάσσιων διαδρόμων, τόνισε ο Ιρανός διπλωμάτης. Οι δηλώσεις του, που αναρτήθηκαν στην πλατφόρμα X, έγιναν μετά την ανακοίνωση του Ομάν για τους διαδρόμους διέλευσης. Υπογράμμισαν δε τον κρίσιμο ρόλο που διεκδικεί το Ιράν στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό, μέσω της οποίας διακινείται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.
Αν και το Ιράν αποφεύγει την απευθείας ανάληψη ευθύνης, Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο CNN ότι η επίθεση πραγματοποιήθηκε με ιρανικό drone, ενώ πηγές ασφαλείας στην περιοχή επιβεβαιώνουν τη χρήση βλήματος.
Τα τελευταία 24ωρα περισσότερα πλοία πέρασαν τα Στενά σε σχέση με τις εβδομάδες του πολέμου, αλλά πολύ λιγότερα συγκριτικά με την προπολεμική περίοδο, δείχνοντας ότι κατάσταση παραμένει ιδιαίτερα ρευστή και σύνθετη.
Σήμερα, Παρασκευή, το αρμόδιο όργανο της Ε.Ε. ανέφερε πως παρότι καταγράφεται μια σταδιακή αποκατάσταση της κυκλοφορίας, θα χρειαστεί καιρός προκειμένου να επιστρέψει η κανονικότητα και να φτάσει πετρέλαιο στην Ευρώπη.
Αλλωστε, στην εξίσωση βρίσκεται πάντα και το πρόβλημα των ναρκών, που αποτελεί ακόμη μια μεγάλη πρόκληση ασφαλείας στην περιοχή, με αρκετές άγνωστες παραμέτρους.
Πριν από τη χθεσινή επίθεση, ο Ρούμπιο είχε στείλει μήνυμα από τον Κόλπο ότι αν το Ιράν απειλήσει να μπλοκάρει τις επιχειρήσεις της Δύσης και την εναλλακτική διαδρομή, τότε «θα έχουμε πρόβλημα». Οι εξελίξεις επισκίασαν το όποιο καθησυχαστικό μήνυμα επιχείρησε να στείλει κατά την περιοδεία του.
Οπως μεταδίδει το Reuters, οι Φρουροί της Επανάστασης διέταξαν επίσης δύο πλοία με σημαία Παναμά να αλλάξουν κατεύθυνση την Πέμπτη, σύμφωνα με βρετανική εταιρεία ασφαλείας για τη ναυσιπλοΐα.
Πίεση σε Τραμπ ενόψει εκλογών
Ολα τα παραπάνω δεν αποτελούν μόνο ένα -προφανές- μεγάλο αγκάθι για την παγκόσμια οικονομία. Αντίθετα, αγγίζουν όλο και περισσότερο την πολιτική σκηνή της Αμερικής, που κινείται με το βλέμμα στραμμένο στις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
Με μόλις έναν στους τέσσερις Αμερικανούς να πιστεύουν ότι ο πόλεμος στο Ιράν άξιζε το κόστος του (δημοσκόπηση Reuters/Ipsos), η παράταση του αδιεξόδου στο Ορμούζ και η μη αποκατάσταση της κανονικότητας -με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε οικονομικό επίπεδο για τους Αμερικανούς καταναλωτές- θα αποτελέσουν μεγάλο πλήγμα για τον Τραμπ και τους Ρεπουμπλικανούς.
Αλλωστε, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει βρεθεί στο δίνη του κυκλώνα εντός και εκτός συνόρων για τη συμφωνία με την Τεχεράνη στο σύνολό της: για τα πυρηνικά, για το οικονομικό σκέλος και τα δισ. που σχεδιάζεται να δοθούν στο Ιράν, αλλά και για τις επιχειρήσεις του Ισραήλ στον Λίβανο, που παραμένουν το μεγαλύτερο αγκάθι στον δρόμο προς μια τελική συμφωνία.
Πηγή: AP, Reuters, CNN, ΝΥΤ
