Το ιρανικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Mehr News Agency μετέδωσε, επικαλούμενο πηγή κοντά στην ιρανική διαπραγματευτική ομάδα, νέες λεπτομέρειες που περιλαμβάνει προσχέδιο 14 σημείων μνημονίου κατανόησης μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το σχέδιο περιλαμβάνει εκτεταμένες πολιτικές, στρατιωτικές και οικονομικές ρυθμίσεις με στόχο την άμεση αποκλιμάκωση και τη μετάβαση σε τελική συμφωνία έπειτα από διαπραγματεύσεις 60 ημερών.
Τα βασικά σημεία του προσχεδίου
Μεταξύ άλλων, το προσχέδιο φέρεται να προβλέπει:
- Αμεση και οριστική παύση των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου
- Δέσμευση των ΗΠΑ να μην παρεμβαίνουν στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράν και να σέβονται την κυριαρχία του
- Πλήρη άρση του ναυτικού αποκλεισμού εντός 30 ημερών
- Δέσμευση για αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων από περιοχές γύρω από το Ιράν
- Επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ εντός 30 ημερών, υπό ιρανική διαχείριση
- Αναστολή κυρώσεων στο πετρέλαιο και στα πετροχημικά και πλήρης πρόσβαση της Τεχεράνης σε δεσμευμένα κεφάλαια
- Πρόβλεψη για οικονομική ανασυγκρότηση του Ιράν, με εκτιμώμενο κόστος τουλάχιστον 300 δισ. δολάρια, την οποία θα πρέπει να παρουσιάσουν οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους
- Περίοδο 60 ημέρων για διαπραγματεύσεις με σκοπό τελική συμφωνία με επίκεντρο το πυρηνικό πρόγραμμα και την πλήρη άρση κυρώσεων
- Επιβεβαίωση της δέσμευσης του Ιράν στη Συνθήκη Μη Διάδοσης Πυρηνικών Οπλων (NPT)
- Μη ενίσχυση αμερικανικών δυνάμεων και μη επιβολή νέων κυρώσεων κατά την περίοδο των διαπραγματεύσεων
- Αποδέσμευση 24 δισ. δολ. ιρανικών κεφαλαίων, εκ των οποίων το ήμισυ πριν από την έναρξη των συνομιλιών
- Δημιουργία μηχανισμού εποπτείας για την εφαρμογή της συμφωνίας
- Επικύρωση της τελικής συμφωνίας μέσω απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ
- Εξαίρεση από τις τελικές διαπραγματεύσεις ζητημάτων όπως το πυραυλικό πρόγραμμα και η υποστήριξη περιφερειακών ένοπλων ομάδων, τα οποία «έχουν απομακρυνθεί οριστικά από το τραπέζι».
Πλαίσιο και επιφυλάξεις
Το περιεχόμενο δεν έχει επιβεβαιωθεί από την αμερικανική πλευρά και παραμένει ασαφές αν αντανακλά τελικό διαπραγματευτικό κείμενο ή ιρανική ερμηνεία του προσχεδίου.
Διπλωματικές πηγές έχουν επανειλημμένα τονίσει ότι οι συνομιλίες βρίσκονται ακόμη σε στάδιο διαμόρφωσης πλαισίου και ότι κρίσιμα ζητήματα –ιδίως η άρση κυρώσεων, η παρουσία ξένων δυνάμεων και το πυρηνικό πρόγραμμα– παραμένουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Πιθανόν στη Γενεύη η υπογραφή
Στο μεταξύ, το Bloomberg News μετέδωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν φαίνεται να πλησιάζουν σε συμφωνία αποκλιμάκωσης και τερματισμού της σύγκρουσης, με διπλωματικές διεργασίες να εντείνονται ενόψει της Συνόδου Κορυφής της G7 που θα πραγματοποιηθεί την επόμενη εβδομάδα.
Σύμφωνα με το Bloomberg News, οι διαπραγματεύσεις επικεντρώνονται σε μνημόνιο κατανόησης που θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο βήμα προς ευρύτερη συμφωνία, με βασικά στοιχεία την επανέναρξη της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, τη διατήρηση της εκεχειρίας και την έναρξη πιο σύνθετων συνομιλιών για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Οι ίδιες πληροφορίες ανέφεραν ότι οι διπλωματικές επαφές έχουν επιταχυνθεί τις τελευταίες ημέρες, ενώ εξετάζεται ακόμη και η πραγματοποίηση τελετής υπογραφής στη Γενεύη μέσα στο Σαββατοκύριακο, εφόσον ολοκληρωθούν οι τελευταίες εκκρεμότητες.
Αντίστοιχες πληροφορίες μετέδωσε και το Axios νωρίτερα, όπου επίσης γινόταν λόγος για προετοιμασίες ενόψει τελετής υπογραφής στη Γενεύη, πιθανόν το Σαββατοκύριακο.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει επίσημη επιβεβαίωση από την Ουάσιγκτον ή την Τεχεράνη σχετικά με τον τόπο ή την ακριβή ημερομηνία υπογραφής, ενώ Ιρανοί αξιωματούχοι συνεχίζουν να τονίζουν ότι δεν έχει ληφθεί ακόμη τελική απόφαση για την αποδοχή της συμφωνίας.
