Η ποσότητα ύπνου που χρειάζεται κάθε άτομο ποικίλλει ανάλογα με τα γονίδια, το περιβάλλον, τον τρόπο ζωής και άλλους παράγοντες. Οι ειδικοί σημειώνουν πως κατά μέσον όρο χρειαζόμαστε περίπου 6 με 9 ώρες ξεκούρασης. Πρόσφατη έρευνα, ωστόσο, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, και τα ευρήματα της οποίας επικαλείται η Washington Post, υπογραμμίζει ότι η «χρυσή τομή» της ξεκούρασης βρίσκεται μεταξύ 6,4 και 7,8 ωρών ύπνου κάθε νύχτα.
Σύμφωνα με την εν λόγω μελέτη, όσοι «κινούνται» σε αυτό το πλαίσιο ωρών ωφελούνται καθώς παρουσιάζουν καλύτερη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, του εγκεφάλου και της καρδιάς, καθώς και άλλων οργάνων. «Η υπόθεση είναι ότι διαφορετικά όργανα, ακόμη και στο ίδιο άτομο, γερνούν με διαφορετικούς ρυθμούς», σημειώνει ο Τζουνχάο Γουέν, επίκουρος καθηγητής Ακτινολογίας στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια και επικεφα-λής συγγραφέας της μελέτης.
Η αφορμή
Το γεγονός που λειτούργησε καταλυτικά και οδήγησε τον Τζουνχάο Γουέν στη σχετική έρευνα ήταν όταν ο ίδιος ο καθηγητής ανησύχησε για την ποιότητα του δικού του ύπνου. Το εργαστήριό του βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της ανάπτυξης βιολογικών δεικτών που δείχνουν τη γήρανση στο σώμα μας, με τη χρήση βιοϊατρικών δεδομένων και μοντέλων μηχανικής μάθησης που προσδιορίζουν την ηλικία κάθε οργάνου.
Σύμφωνα με την προαναφερθείσα έρευνα, τόσο ο υπερβολικά πολύς όσο και ο πολύ λίγος ύπνος σχετίζονται με μοριακές αλλαγές που συνδέονται με την επιτάχυνση της γήρανσης, όπως σημειώνει η Washington Post.
Βασική η συνέπεια
«Το βασικό σημείο είναι η συνέπεια στον χρόνο που κοιμόμαστε, που πρέπει να είναι περίπου 6 έως 8 ώρες την ημέρα. Γνωρίζουμε ότι αυτό κάνει καλό συνολικά στην υγεία», αναφέρει ο Τζουνχάο Γουέν.
Η έρευνά του βασίστηκε σε δεδομένα της UK Biobank, μιας βιοϊατρικής ερευνητικής βάσης δεδομένων με δείγματα από 500.000 εθελοντές.
Με βάση αυτά τα δεδομένα, ο Τζουνχάο Γουέν και οι συνάδελφοί του ανέπτυξαν βιολογικά «ρολόγια», δηλαδή δείκτες που μετρούν τη γήρανση για όργανα σε όλο το σώμα, ώστε να δουν αν αυτή συνδεόταν με την ποσότητα ύπνου.
Η ποσότητα των ωρών που κοιμόμαστε φέρεται να συνδέεται με σημάδια επιτάχυνσης της γήρανσης.
Τα συμπεράσματά τους έδειξαν ότι σχεδόν για κάθε όργανο ο υπερβολικός ή ελάχιστος ύπνος συσχετίστηκε με επιταχυνόμενη γήρανση.
Προγενέστερα δεδομένα υποδηλώνουν την ύπαρξη μιας βέλτιστης διάρκειας ύπνου, που σχετίζεται με τη βελτίωση της λειτουργίας του νευρικού συστήματος, του κυκλοφορικού, του ενδοκρινικού, καθώς και άλλων οργάνων του σώματος.
«Σε γενικές γραμμές αυτή η διάρκεια κυμαίνεται περίπου ανάμεσα στις 6,5 και τις 7,5 ώρες», σημειώνει η Μαρί Πιερ Σεν-Ονζ, καθηγήτρια Διατροφικής Ιατρικής και διευθύντρια του Κέντρου Αριστείας για την Ερευνα Υπνου και Κιρκάδιου Ρυθμού στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, η οποία όμως δεν συμμετείχε στην προαναφερθείσα μελέτη.
Γυναίκες και άνδρες
Ενα αξιοσημείωτο μοτίβο που προέκυψε από την έρευνα η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature είναι ότι οι γυναίκες φαίνεται να χρειάζονται λίγο περισσότερο ύπνο από τους άνδρες για να λειτουργήσουν καλύτερα.
Για παράδειγμα, σε ένα από «ρολόγια» που παρατηρούσε τη γήρανση στον εγκέφαλο, οι άνδρες φάνηκαν να τα πηγαίνουν καλύτερα με 7,7 ώρες ύπνου κατά μέσον όρο, ενώ η γήρανση του γυναικείου εγκεφάλου ήταν χαμηλότερη όταν αυτές συμπλήρωναν 7,82 ώρες ύπνου ανά νύχτα. Οι ερευνητές σημείωσαν πως αυτό θα μπορούσε να οφείλεται σε ορμόνες ή άλλους φυσιολογικούς ή κοινωνικούς παράγοντες.
Το γεγονός ότι περισσότερες από 8 ώρες ύπνου σχετίζονται με την ταχύτερη γήρανση του σώματος μπορεί να εκπλήσσει. Οι ερευνητές, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι αυτό θα μπορούσε να οφείλεται στο γεγονός ότι οι άνθρωποι κοιμούνται περισσότερο όταν αντιμετωπίζουν προβλήματα ή η υγεία τους δεν είναι στην καλύτερη κατάσταση.
Ουκ εν τω πολλώ το ευ
Η μελέτη στην πράξη συνδέει απλώς τη διάρκεια του ύπνου με την ταχύτητα της γήρανσης, σε επίπεδο όμως παρατήρησης και χωρίς να καθιστά απαραιτήτως την πρώτη αιτία της δεύτερης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως για παράδειγμα σε περιπτώσεις κατάθλιψης, οι περισσότερες ώρες ύπνου μπορεί επίσης να επιδεινώσουν την πάθηση, όπως σημειώνει ο Τζουνχάο Γουέν.
Τα προαναφερθέντα ευρήματα βασίζονται μόνο σε ένα περιορισμένο εύρος δεδομένων και, ως εκ τούτου, περαιτέρω έρευνα κρίνεται απαραίτητη. Οι ανάγκες σε ύπνο παραμένουν, άλλωστε, σε μεγάλο βαθμό ατομική υπόθεση. Οι ειδικοί αναφέρουν, πάντως, ότι εάν αισθάνεστε κουρασμένοι μέσα στη μέρα, ίσως χρειαστεί να αναπροσαρμόσετε την ώρα του ύπνου σας και να αλλάξετε τις συνήθειές σας για να κοιμάστε καλύτερα.
