Πολλοί άνθρωποι βάζουν ακουστικά πριν κοιμηθούν, ελπίζοντας ότι η χαλαρωτική μουσική, οι καθοδηγούμενοι διαλογισμοί, ένα σκόπιμα βαρετό podcast ή ριπές λευκού (ή ροζ ή καφέ) θορύβου θα καλύψουν τις κόρνες, το ροχαλητό του συντρόφου ή τις σκέψεις που τρέχουν.
Υπάρχουν κάποια επιστημονικά στοιχεία που στηρίζουν αυτή την ιδέα. Σε μικρές μελέτες επαγγελματιών υγείας –οι οποίοι έχουν αυξημένο κίνδυνο διαταραχών ύπνου– η χρήση ακουστικών βελτίωσε την ποιότητα του ύπνου και τους έκανε να αισθάνονται πιο ξεκούραστοι.
Ρωτήσαμε ειδικούς ωτορινολαρυγγολόγους εάν αυτή η συνήθεια ενέχει σημαντικούς κινδύνους για την υγεία. Αν και συμφωνούν ότι κατά κανόνα δεν υπάρχει πρόβλημα, υπάρχουν ορισμένα πράγματα που πρέπει να λάβετε υπόψη.
Ο διπλός ρόλος
Τα αυτιά μας είναι ανοιχτά ώστε να εισέρχεται ο ήχος, αλλά αυτό το άνοιγμα έχει και έναν ακόμη σημαντικό ρόλο: επιτρέπει την απομάκρυνση της υγρασίας. Τα ενδοωτιαία ακουστικά, ιδιαίτερα εκείνα που κλείνουν ερμητικά το αυτί (μερικά φέρουν την ένδειξη «noise isolating»), μπορούν να παγιδεύσουν υγρασία και να δημιουργήσουν ιδανικό περιβάλλον για την ανάπτυξη βακτηρίων, αυξάνοντας ενδεχομένως τον κίνδυνο μόλυνσης στο αυτί, λέει η δρ Τζένιφερ Αλιόνο, αναπληρώτρια καθηγήτρια χειρουργικής κεφαλής και τραχήλου στο Stanford Medicine.
Αν κάνετε ντους το βράδυ, είναι πιθανό να υπάρχει ήδη περισσότερη υγρασία στα αυτιά σας, αναφέρει η δρ Κάρι Νίμαν, χειρουργός ωτορινολαρυγγολόγος και αναπληρώτρια καθηγήτρια στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς. Αν θέλετε να στεγνώσετε τα αυτιά σας πριν από τον ύπνο, προτείνει να χρησιμοποιήσετε πιστολάκι σε χαμηλή ένταση (και όχι πολύ κοντά στο κεφάλι σας).
Ο κίνδυνος μόλυνσης δεν είναι μεγάλος, όμως είναι υψηλότερος αν έχετε ήδη προδιάθεση, αν υπάρχουν ερεθισμοί ή εκδορές στο αυτί ή αν υπάρχει βλάβη στο τύμπανο. Σημάδια μόλυνσης περιλαμβάνουν πόνο, ενόχληση, επίμονη φαγούρα και διαρροή υγρού από το αυτί (το οποίο μπορεί να έχει δυσάρεστη οσμή).
Τα ακουστικά μπορεί επίσης να προκαλέσουν συσσώρευση κεριού, παρεμβαίνοντας στη φυσική διαδικασία αυτοκαθαρισμού του αυτιού ή πιθανώς σπρώχνοντας το κερί βαθύτερα μέσα στον ακουστικό πόρο, υποστηρίζει ο δρ Ζάκαρι Σουάμ, χειρουργός αυτιού στο Mount Sinai Health System της Νέας Υόρκης. Αν παρατηρήσετε κερί κολλημένο στις άκρες των ακουστικών σας, αυτό μπορεί να είναι ένδειξη ότι συμβαίνει κάτι τέτοιο. Δεν θα εμφανίσουν όλοι συμπτώματα από τη συσσώρευση κεριού, αλλά αν ακούτε πιο θαμπά κατά τη διάρκεια της ημέρας, ή αν υπάρχει αίσθηση πίεσης, βουλώματος, φαγούρας ή και βούισμα στο αυτί, η Νίμαν συνιστά να επισκεφθείτε έναν γιατρό για καθαρισμό ή να δοκιμάσετε ένα κιτ αφαίρεσης κεριού που διατίθεται χωρίς συνταγή.
Αναφέρεται και σε μια μικρή μελέτη που έδειξε ότι η συχνή χρήση ακουστικών συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο ερεθισμού του δέρματος, ο οποίος με τη σειρά του συνδεόταν με υψηλότερα ποσοστά μολύνσεων. Αν και η μελέτη ήταν περιορισμένη, λέει ότι δείχνει ότι όταν οι άνθρωποι φορούν ακουστικά συχνά και για μεγάλα χρονικά διαστήματα –για παράδειγμα όλη τη νύχτα, κάθε βράδυ– μπορεί να εμφανίσουν ευαισθησία στα υλικά από τα οποία είναι κατασκευασμένα.
Αν τα ακουστικά σάς προκαλούν φαγούρα ή πόνο, σκεφτείτε να τα αντικαταστήσετε.
Η σημασία της έντασης
Η παρατεταμένη έκθεση σε δυνατούς ήχους μπορεί να προκαλέσει μη αναστρέψιμη βλάβη στην ακοή, λέει ο Σουάμ. Ωστόσο, «εκτός αν κάποιος έχει τη μουσική ή τον λευκό θόρυβο πραγματικά στη διαπασών» για να κοιμηθεί, η ένταση πιθανότατα δεν αποτελεί πρόβλημα, ακόμη και για οκτώ συνεχόμενες ώρες. Σαν μέτρο σύγκρισης, μια φυσιολογική συζήτηση κυμαίνεται συνήθως γύρω στα 60 με 70 ντεσιμπέλ και θεωρείται ασφαλής για απεριόριστο χρονικό διάστημα, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Oμως, η έκθεση σε ήχους 80 ντεσιμπέλ –όπως ένα θορυβώδες εστιατόριο ή δυνατή μουσική μέσω ακουστικών– για περισσότερες από 40 ώρες την εβδομάδα μπορεί να βλάψει την ακοή.
Αν έχετε ήδη κάποια απώλεια ακοής, μπορεί να χρειάζεται να αυξάνετε την ένταση σε επικίνδυνα επίπεδα, κάτι που μπορεί να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη βλάβη. Στα iPhone υπάρχουν ρυθμίσεις που επιτρέπουν την παρακολούθηση και τον περιορισμό των ντεσιμπέλ της συσκευής. Το ίδιο μπορείτε να κάνετε και σε ορισμένα Android ή κατεβάζοντας κάποια εφαρμογή μέτρησης ντεσιμπέλ. Η ακρόαση σε υψηλή ένταση ή η χρήση ακουστικών με ακύρωση θορύβου κατά τη διάρκεια του ύπνου μπορεί επίσης να είναι επικίνδυνη, αν σας εμποδίζει να ακούσετε έναν συναγερμό, λέει η Αλιόνο. Ισως είναι καλή ιδέα να δοκιμάσετε τον ανιχνευτή καπνού σας ενώ ακούτε το αγαπημένο σας ηχητικό, ώστε να βεβαιωθείτε ότι μπορείτε να τον ακούσετε.
Οι επιλογές
Αν το να φοράτε ακουστικά στον ύπνο σάς βοηθάει και δεν έχετε προδιάθεση για ευαισθησίες του δέρματος ή μολύνσεις στα αυτιά, οι ειδικοί λένε ότι δεν χρειάζεται να ανησυχείτε υπερβολικά για τον μικρό κίνδυνο μόλυνσης. Επιλέξτε ακουστικά που δεν σφραγίζουν εντελώς τον ακουστικό πόρο.
Ορισμένα είναι σχεδιασμένα ώστε να είναι πιο μαλακά και πιο λεπτά, κάτι που τα κάνει πιο άνετα στον ύπνο και λιγότερο πιθανό να προκαλέσουν πόνο στα αυτιά. Εναλλακτικά, τα ακουστικά που καλύπτουν εξωτερικά τα αυτιά ή οι κορδέλες με ενσωματωμένα ηχεία μπορεί να επιτρέπουν καλύτερη κυκλοφορία αέρα και να παγιδεύουν λιγότερη υγρασία σε σχέση με τα ενδοωτιαία ακουστικά, λέει η Νίμαν. Ή μπορείτε να δοκιμάσετε μικρά επίπεδα ηχεία που τοποθετούνται μέσα στη μαξιλαροθήκη, ώστε να ακούτε το ASMR podcast σας χωρίς να ενοχλείτε κανέναν άλλον στο δωμάτιο.
