Σε αντίθεση με τα πορτοκαλιά σπρέι μαυρίσματος του παρελθόντος, τα σημερινά προϊόντα μαυρίσματος χωρίς έκθεση στον ήλιο μπορούν να δημιουργήσουν ένα βαθύ και φυσικό χρώμα – και γι’ αυτό πιθανότατα έχουν γίνει τόσο δημοφιλή. Σύμφωνα με εταιρεία ερευνών αγοράς, τα έσοδα από τα προϊόντα τεχνητού μαυρίσματος που πωλούνται στις Ηνωμένες Πολιτείες αναμενόταν να αυξηθούν κατά περίπου 44% μεταξύ 2021 και 2030.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το μαύρισμα χωρίς έκθεση στον ήλιο είναι ασφαλέστερο από την ηλιοθεραπεία ή το σολάριουμ, τα οποία αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου του δέρματος. «Η επιλογή ανάμεσα στη σκόπιμη έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία και στη χρήση ενός προϊόντος για τεχνητό μαύρισμα είναι αυτονόητη», λέει η δρ Γουίτνεϊ Μπόου, δερματολόγος στη Νέα Υόρκη.
Η έρευνα, ωστόσο, σχετικά με την ασφάλεια αυτών των προϊόντων είναι εξαιρετικά περιορισμένη. Οπως συμβαίνει με πολλά προϊόντα περιποίησης δέρματος που πωλούνται στις Ηνωμένες Πολιτείες, ελάχιστες –αν υπάρχουν– μελέτες έχουν αξιολογήσει διεξοδικά την ασφάλειά τους στον άνθρωπο, αναφέρει ο δρ Χένρι Λιμ, δερματολόγος στο Ντιτρόιτ.
Παρ’ όλα αυτά, τα προϊόντα τεχνητού μαυρίσματος χρησιμοποιούνται εδώ και δεκαετίες, χωρίς γνωστούς σοβαρούς κινδύνους για την υγεία, υποστηρίζει, γι’ αυτό και θεωρούνται γενικώς ασφαλή. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένα σημαντικά σημεία που πρέπει να έχετε υπόψη σας.
Πώς δρουν
Τα περισσότερα προϊόντα τεχνητού μαυρίσματος περιέχουν ως δραστικό συστατικό τη διυδροξυακετόνη, γνωστή ως DHA, έναν απλό υδατάνθρακα που μελετήθηκε τη δεκαετία του 1920 για τη θεραπεία του διαβήτη. Οι ερευνητές αργότερα παρατήρησαν ότι όταν οι άνθρωποι έχυναν κατά λάθος, ή απέβαλαν με τον βήχα DHA πάνω στο δέρμα τους, αυτό σκούραινε. Αυτό συμβαίνει επειδή η DHA αλληλεπιδρά με τα νεκρά κύτταρα της επιδερμίδας, απελευθερώνοντας ένα καφέ χρώμα που κάνει το δέρμα να φαίνεται μαυρισμένο, συχνά για αρκετές ημέρες. Ορισμένα προϊόντα περιέχουν επίσης ερυθρουλόζη, ένα δραστικό συστατικό που μπορεί να βοηθήσει το μαύρισμα να διαρκέσει περισσότερο. Ωστόσο, τα περισσότερα περιέχουν μόνο DHA.
Ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ενέκρινε τη χρήση της DHA ως καλλυντικής «χρωστικής ουσίας» σε προϊόντα τεχνητού μαυρίσματος το 1973. Αυτή η κατηγοριοποίηση απαιτεί πολύ λιγότερα δεδομένα ασφάλειας από όσα απαιτούνται για την έγκριση φαρμάκων ή τροφίμων, ιδιαίτερα όταν το συστατικό δεν διεισδύει βαθιά στο δέρμα, όπως δείχνουν οι έρευνες για την DHA.
Παρότι ορισμένες εργαστηριακές μελέτες σε απομονωμένα κύτταρα δέρματος έχουν δείξει ότι όταν η DHA εφαρμόζεται απευθείας στα κύτταρα μπορεί να παράγει ελεύθερες ρίζες και άλλα μόρια που έχουν συσχετιστεί με κυτταρικές βλάβες, πρόωρη γήρανση και καρκίνο, στις μελέτες αυτές χρησιμοποιήθηκαν συγκεντρώσεις υψηλότερες από εκείνες που περιέχονται στα προϊόντα τεχνητού μαυρίσματος.
Τα περισσότερα προϊόντα περιέχουν ως δραστικό συστατικό τη διυδροξυακετόνη (DHA), έναν απλό υδατάνθρακα που μελετήθηκε τη δεκαετία του 1920 ως θεραπεία για τον διαβήτη.
Καμία μελέτη σε ανθρώπους δεν έχει αποδείξει οριστικά ότι τα προϊόντα αυτά, όταν χρησιμοποιούνται συστηματικά, δεν προκαλούν γήρανση του δέρματος ή δεν αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου, λέει η Νάταλι Γκάσμαν, αναπληρώτρια καθηγήτρια ιατρικής και κυτταρικής παθολογίας στο Πανεπιστήμιο της Αλαμπάμα στο Μπέρμιγχαμ.
Ωστόσο, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι προκαλούν τέτοια προβλήματα όταν χρησιμοποιούνται σύμφωνα με τις οδηγίες. Οι έρευνες δείχνουν ότι το μεγαλύτερο μέρος της DHA από τα προϊόντα τεχνητού μαυρίσματος παραμένει στα νεκρά κύτταρα της επιδερμίδας και δεν φτάνει στα ζωντανά κύτταρα, λέει η δρ Ντάρα Σπίρμαν, δερματολόγος στο Φορτ Γουέιν της Ιντιάνα. Σε σπάνιες περιπτώσεις τα προϊόντα τεχνητού μαυρίσματος μπορεί να ερεθίσουν το δέρμα ή να προκαλέσουν αλλεργικές αντιδράσεις, τονίζει η Σπίρμαν. Προσθέτει επίσης ότι μπορεί να φράξουν τους πόρους και να επιδεινώσουν την ακμή σε άτομα με τάση για ακμή.
Ορθή χρήση
Τα προϊόντα που περιέχουν DHA έχουν εγκριθεί μόνο για εξωτερική χρήση, επομένως δεν πρέπει να εισπνέονται, να καταπίνονται ή να εφαρμόζονται κοντά σε ευαίσθητες περιοχές, όπως τα μάτια, τα χείλη, τα ρουθούνια ή τα γεννητικά όργανα.
Για να αποφύγετε την εισπνοή ή την κατάποση αυτών των προϊόντων, προτιμήστε αφρούς ή κρέμες αντί για σπρέι, λέει η Σπίρμαν. Αν χρησιμοποιείτε σπρέι, εφαρμόστε το πρώτα στις παλάμες σας και στη συνέχεια απλώστε το στο σώμα, προτείνει ο Λιμ. Μπορείτε επίσης να το εφαρμόσετε σε εξωτερικό χώρο ή κοντά σε ανοιχτό παράθυρο.
Αν έχετε ευαίσθητο δέρμα ή έκζεμα, εφαρμόστε πρώτα το προϊόν σε μια μικρή περιοχή του δέρματος και περιμένετε 24 έως 48 ώρες, επισημαίνει η Σπίρμαν. Αν δεν υπάρξει αντίδραση, μπορείτε να το εφαρμόσετε σε μεγαλύτερη περιοχή.
Μην εφαρμόζετε προϊόντα τεχνητού μαυρίσματος σε τραυματισμένο ή ερεθισμένο δέρμα, καθώς μπορεί να προκαλέσει ανομοιόμορφο μαύρισμα ή να επιδεινώσει το πρόβλημα, προσθέτει. Αν είστε έγκυος ή θηλάζετε, είναι καλύτερο να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας πριν χρησιμοποιήσετε τέτοια προϊόντα.
Η Μπόου υπογραμμίζει ότι μετά τη χρήση αυτών των προϊόντων εξακολουθεί να είναι σημαντικό να χρησιμοποιείτε αντηλιακό με SPF 30 ή υψηλότερο, καθώς και προστατευτικά ρούχα και να αναζητάτε σκιά.
Επίσης προσθέτει ότι θα προτιμούσε οι άνθρωποι να μη νιώθουν την ανάγκη να σκουραίνουν το δέρμα τους. Αλλά «αν έπρεπε να διαλέξω ανάμεσα στη σκόπιμη έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία και στη χρήση κάποιου προϊόντος τεχνητού μαυρίσματος, είμαι ξεκάθαρα υπέρ του δεύτερου».
