ΠΑΡΑ την εκεχειρία, η ζώνη ελέγχου του ισραηλινού στρατού στον νότιο Λίβανο αποτελεί ένα ενεργό πεδίο μάχης. Οι IDF (Δυνάμεις Αμυνας του Ισραήλ) έχουν εγκαταστήσει δυνάμεις στα σιιτικά χωριά και επιχειρούν κατά της Χεζμπολάχ με την αεροπορία και το πυροβολικό, ενώ η οργάνωση επιτίθεται με αντιαρματικά όπλα, ρουκέτες και εσχάτως, με αυτοσχέδια FPV drones που καθοδηγούνται με οπτικές ίνες.
Σε ένα κατάστημα παιδικών ρούχων στο χωριό Αλ Χιάμ του νότιου Λιβάνου ξεκινάει μια σήραγγα βάθους περίπου 25 μέτρων. Η είσοδος στη στοά γίνεται από ένα φρεάτιο με άνοιγμα 50Χ50, ίσα ίσα για να χωρέσει ένας άνθρωπος. Η κάθετη σκάλα γίνεται ελικοειδής και συνεχίζει να κατεβαίνει προς τα θεμέλια του κτιρίου. Στη συνέχεια, από μια τρύπα σε έναν τοίχο περνάει στο διπλανό κτίριο, όπου κατεβαίνει για ακόμη λίγα μέτρα μέχρι που φτάνει σε μια βαριά μεταλλική πόρτα.
Πατάμε πάνω σε ρούχα, στρώματα και κάλυκες από πυρομαχικά μικρού διαμετρήματος. Από τη διαμόρφωση της στοάς, αντιλαμβάνεται κανείς το μεγάλο κόστος και την προσπάθεια που απαιτήθηκε για να κατασκευαστεί.
Η στοά συνεχίζεται ευθεία. Είναι φτιαγμένη μέσα στον βράχο και τα τοιχώματά της ενισχυμένα με μεταλλικό σκελετό. Στα δεξιά υπάρχει μια στενή πόρτα η οποία οδηγεί σε ένα πολύ μικρό δωμάτιο. Εκεί βρίσκονται η γεννήτρια ρεύματος, η παροχή νερού και το σύστημα εξαερισμού. Παρακάτω, κατά μήκος του στενού διαδρόμου, μια σειρά από μπαταρίες αυτοκινήτου, συστήματα επικοινωνιών, οι άδειοι πλέον οπλοβαστοί αλλά και η κεντρική αίθουσα της σήραγγας. Πατάμε πάνω σε ρούχα, στρώματα και κάλυκες από πυρομαχικά μικρού διαμετρήματος. Από τη διαμόρφωση της στοάς, αντιλαμβάνεται κανείς το μεγάλο κόστος και την προσπάθεια που απαιτήθηκε για να κατασκευαστεί.
«Τους πήρε περίπου δύο χρόνια και υπολογίζουμε ότι δαπάνησαν εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια μόνο για τη συγκεκριμένη υποδομή, η οποία λειτουργούσε ως υπόγειο κέντρο διοίκησης της Χεζμπολάχ για την περιοχή του Αλ Χιάμ. Παρατηρήσαμε ότι από την εκεχειρία του 2024 μέχρι σήμερα έχουν μετακινήσει μεγάλο μέρος του οπλοστασίου τους στον νότιο Λίβανο και κατάφεραν να φτιάξουν αρκετές υποδομές», λέει στην «Κ» ο επικεφαλής της 91ης Μεραρχίας, η οποία έχει υπό τον έλεγχό της μεγάλο τμήμα της μεθορίου. «Πρέπει να καταλάβετε ότι αυτή ήταν μια στρατηγική επιλογή της Χεζμπολάχ, δεν πήραν μια μέρα τα φτυάρια και άρχισαν να σκάβουν τρύπες».
ΣΥΝΤΡΙΜΜΙΑ
Το τούνελ τελειώνει σε μια κάθετη σκάλα που βγάζει στο δωμάτιο ενός σπιτιού στη νότια πλευρά του Αλ Χιάμ. Περπατώντας μέσα στα ερείπια του ετοιμόρροπου κτιρίου, βγαίνουμε σε αυτό που κάποτε ήταν η μπροστινή του αυλή. Η θέα προς τις πόλεις Μετούλα και Κιριάτ Σμονά του βόρειου Ισραήλ είναι ανεμπόδιστη καθώς διακρίνονται σπίτια και δρόμοι. Ωστόσο, γύρω μου βλέπω μόνο συντρίμμια. Σχεδόν ολόκληρη η νότια πλευρά του χωριού, η πλευρά που «βλέπει» προς το Ισραήλ, είναι ισοπεδωμένη. Ο άλλοτε κεντρικός δρόμος του Αλ Χιάμ είναι καλυμμένος από λάσπη, μπάζα και ορισμένα από τα προσωπικά αντικείμενα των κατοίκων που εγκατέλειψαν αυτά τα χωριά μετά τις οδηγίες εκκένωσης των IDF.
Μπείτε μέσα στο κτίριο, μην κάθεστε έξω εκτεθειμένοι, πετούν πολλά drones στην περιοχή και γίνεστε στόχοι.
Το Αλ Χιάμ, όπως και περισσότερα από 30 χωριά του νότιου Λιβάνου που βρίσκονται στην περιοχή ευθύνης της 91ης Μεραρχίας του ισραηλινού στρατού, έχει εκκενωθεί. Οι IDF έχουν ορίσει την περιοχή ως ζώνη των προωθημένων τους δυνάμεων ή ATGM Line, δηλαδή γραμμή προστασίας από αντιαρματικούς πυραύλους και όπλα ευθυτενούς τροχιάς. «Αυτό που είδατε είναι ένα πολύ κυνικό παράδειγμα του πως η Χεζμπολάχ χρησιμοποιεί πολιτικές υποδομές για τους σκοπούς της. Το χωριό, όπως και άλλα σιιτικά χωριά, αποτελούσε άμεση απειλή για τις κοινότητές μας», αναφέρει ανώτατος αξιωματικός των IDF. Ρωτάμε τι ακριβώς σημαίνει η «ζώνη ελέγχου». «Για να χρησιμοποιήσω στρατιωτική ορολογία, εμείς ασκούμε έλεγχο και έχουμε την ελευθερία κινήσεων στην περιοχή, ενώ ο εχθρός δεν την έχει. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν εχθροί τριγύρω. Απλώς, δεν τους έχουμε βρει όλους ακόμη».
Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς πού θα επέστρεφαν οι κάτοικοι στα χωριά του νότιου Λιβάνου από τη στιγμή που τα σπίτια τους έχουν ισοπεδωθεί. «Σε κάθε δεύτερο σπίτι βρίσκουμε κάποια τρομοκρατική υποδομή. Εκτοξευτές ρουκετών, όπλα, σήραγγες», λέει ο Ισραηλινός διοικητής, τονίζοντας ότι τα κτίρια αυτά αποτελούν νόμιμους στόχους και κατεδαφίζονται. «Ο στόχος μας δεν είναι να καταλάβουμε τον Λίβανο, αυτό δεν αποτελεί μέρος του σχεδίου μας», λέει ο αξιωματούχος των IDF, διευκρινίζοντας ότι ο στρατός έχει διαταγές να παραμείνει εκεί μέχρι να αφοπλιστεί η Χεζμπολάχ.
ΑΠΩΛΕΙΕΣ
Ομως, και για τους Ισραηλινούς, η παραμονή στα εδάφη του Λιβάνου αποδεικνύεται δυσκολότερη υπόθεση απ’ ό,τι είχε αρχικά προβλεφθεί. «Μπείτε μέσα στο κτίριο, μην κάθεστε έξω εκτεθειμένοι, πετούν πολλά drones στην περιοχή και γίνεστε στόχοι», μας λέει ένας από τους Ισραηλινούς στρατιώτες που συνοδεύουν την αποστολή. Η αλήθεια είναι ότι μόλις βγήκαμε από το θωρακισμένο όχημα με το οποίο μας μετέφεραν μέχρι το σιιτικό χωριό, το πρώτο που προσέξαμε ήταν μια οπτική ίνα να κρέμεται από το μπαλκόνι ενός ετοιμόρροπου σπιτιού. Ρωτήσαμε τους στρατιώτες, αν και γνωρίζαμε την απάντηση. «Είναι ένα από τα καινούργια drones της Χεζμπολάχ που έπεσε εδώ πριν από δύο ημέρες», μας είπαν.
Ενα άρμα μάχης Merkava συνοδεύει τους στρατιώτες που παρακολουθούν διαρκώς τον ουρανό για να εντοπίσουν νέες επιθέσεις με FPV drones. «Είναι η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζουμε. Θα τη βρούμε τη λύση βήμα βήμα. Και μόλις βρούμε τη λύση, κάποιος κάπου στον κόσμο θα φτιάξει μια νέα γενιά drones, που θα βρουν τον δρόμο τους για εδώ… Είναι μια μάχη χωρίς τέλος». Ο αξιωματικός της ισραηλινής μεραρχίας επισημαίνει ότι ακόμη δεν έχουν αντιμετωπίσει σμήνη από drones, ωστόσο εκτιμά ότι σύντομα θα κληθούν να το κάνουν – όπως και ό,τι χρησιμοποιείται στην Ουκρανία θα έρθει κάποια στιγμή και στη Μέση Ανατολή.
Ρεπορτάζ: Σταύρος Ιωαννίδης
Βίντεο: Urbi Productions
Επιμέλεια: Ιωάννα Μπρατσιάκου
