Δύο επιλογές ανοίγονται πλέον μπροστά στον Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με τον αμερικανικό ιστοχώρο Axios: εκείνη μιας νέας προσωρινής εκεχειρίας δέκα ημερών που θα επιτρέψει το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και την επαναδιαπραγμάτευση του αμερικανοϊρανικού MoU· και, στον αντίποδα, εκείνη μιας νέας ακόμη μεγαλύτερης κλιμάκωσης των στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν, που θα έχει στόχο να υποχρεώσει την Τεχεράνη σε συνθηκολόγηση. Σύμφωνα μάλιστα με όσα αναφέρονται στο σχετικό δημοσίευμα, το δεύτερο σενάριο της κλιμάκωσης των αμερικανικών επιθέσεων θα περιλαμβάνει και το Ισραήλ, το οποίο, σε μια τέτοια περίπτωση, θα εξαπέλυε νέες επιθέσεις κατά του Ιράν στο πλευρό των Αμερικανών. Σημειώνεται ότι έως και χθες οι Ισραηλινοί δεν συμμετείχαν σε αυτή τη νέα φάση του πολέμου που ξεκίνησε μετά τις 7 Ιουλίου με τους νέους γύρους ανταλλαγής πυρών μεταξύ Αμερικανών και Ιρανών.
Κρίσιμες ημέρες
«Ο Τραμπ ακόμη δεν έχει λάβει κάποια απόφαση. Ωστόσο, αξιωματούχοι εκτιμούν ότι οι επόμενες ημέρες πρόκειται να καθορίσουν ποια επιλογή τελικώς θα επικρατήσει», σημείωνε ο Μπαράκ Ραβίντ σε χθεσινή ανάλυσή του στο Axios. Σύμφωνα με το εν λόγω δημοσίευμα, το Κατάρ, η Αίγυπτος, το Πακιστάν και άλλοι περιφερειακοί μεσολαβητές υπέβαλαν στις ΗΠΑ και στο Ιράν μια πρόταση για 10ήμερη εκεχειρία. Αυτή η νέα πρόταση κατάπαυσης του πυρός, εάν γινόταν αποδεκτή, θα άνοιγε ξανά τις ναυτιλιακές οδούς διέλευσης μέσω των Στενών και θα έδινε στην Ουάσιγκτον και στην Τεχεράνη το περιθώριο ώστε να διασώσουν το υπό κατάρρευση μνημόνιο κατανόησης (MoU) που υπέγραψαν τον περασμένο Ιούνιο. Κατά τη διάρκεια αυτής της 10ήμερης εκεχειρίας, οι ΗΠΑ και το Ιράν θα καλούνταν να διαπραγματευθούν μια νέα μακροπρόθεσμη συμφωνία που θα διέπει τη διέλευση από τα Στενά. Σύμφωνα με μία από τις προτάσεις που έχουν πέσει στο τραπέζι, το Ιράν θα μπορούσε όντως να αρχίσει να εισπράττει «εύλογα τέλη υπηρεσιών» για τη θαλάσσια ασφάλεια, την προστασία του περιβάλλοντος και άλλες υπηρεσίες στα Στενά του Ορμούζ. Ο πορθμός της Μαλάκας στη νοτιοανατολική Ασία –όπου η Μαλαισία, η Ινδονησία και η Σιγκαπούρη χρεώνουν τα πλοία όχι με ένα γενικό ενιαίο τέλος διέλευσης, αλλά για συγκεκριμένες υπηρεσίες– θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πιθανό μοντέλο/πρότυπο μεταπολεμικής λειτουργίας για τα εκ νέου ανοιχτά Στενά του Ορμούζ. Μια άλλη ιδέα θα ήταν να διοχετευθούν τα τέλη διέλευσης σε ένα κοινό ταμείο, το οποίο θα διαχειρίζεται ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO).
Από την πλευρά τους, οι Αμερικανοί φέρονται να εξετάζουν την πρόταση μιας νέας προσωρινής εκεχειρίας και, σε αυτό το πλαίσιο, έχουν μάλιστα καλέσει το Ισραήλ να αποφύγει κινήσεις που θα μπορούσαν να κλείσουν το όποιο παράθυρο διπλωματικής διεξόδου, ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ υποδέχθηκε χθες στον Λευκό Οίκο τον πρόεδρο του Λιβάνου, Ζοζέφ Αούν. Στις δηλώσεις που έκανε χθες ο Τραμπ, έχοντας στο πλευρό του τον Λιβανέζο ομόλογό του, είπε ότι το Ιράν «ακόμη δεν έχει δει τίποτα» και ότι οι αμερικανικές δυνάμεις πρόκειται να πλήξουν τις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις στο όρος Πίκαξ «πολύ σύντομα». Επιπλέον προειδοποίησε τους Χούθι ότι οι ΗΠΑ θα απαντήσουν εάν εκείνοι επιχειρήσουν να μπλοκάρουν τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα.
Σύμφωνα με το Axios, οι ΗΠΑ δείχνουν να προετοιμάζονται και για το ενδεχόμενο μιας νέας, ακόμη μεγαλύτερης στρατιωτικής κλιμάκωσης εάν οι διπλωματικές κινήσεις δεν αποδώσουν καρπούς. «Ο αμερικανικός στρατός έχει στείλει δεκάδες μαχητικά αεροσκάφη και αεροσκάφη ανεφοδιασμού στην περιοχή (σ.σ. της Μέσης Ανατολής) τις τελευταίες ημέρες, συγκεντρώνοντας δυνάμεις που απαιτούνται για μια μεγάλη κλιμάκωση», σημειώνει το Axios. Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, οι Ισραηλινοί είναι παράλληλα και εκείνοι σε «επιφυλακή» καθώς «προετοιμάζονται για μια πιθανή επέκταση του πολέμου και μια πλήρους κλίμακας συντονισμένη (σ.σ. αμερικανοϊσραηλινή) εκστρατεία που θα μπορούσε να ξεκινήσει εντός των ημερών».
Αν ισχύσει το σενάριο συνέχισης και έντασης των αμερικανικών επιθέσεων κατά της Τεχεράνης, αυτό θα περιλαμβάνει και τη συνδρομή του στρατού του Ισραήλ.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου έχει άλλωστε προειδοποιήσει ότι το Ισραήλ πρόκειται να απαντήσει σε οποιαδήποτε ιρανική επίθεση με μαζικά πλήγματα, συνδαυλίζοντας έτσι τον κίνδυνο ενός ευρύτερου πολέμου που θα εκτείνεται από τον Κόλπο μέχρι την Ερυθρά Θάλασσα και το Ισραήλ, όπως αναφέρει το Axios.
Ο Τραμπ και οι Ιρανοί δεν είχαν πάντως έως το βράδυ της Τρίτης παρουσιαστεί να αποδέχονται κανένα πλάνο εκεχειρίας. Σύμφωνα με τις σχετικές εκτιμήσεις, και οι δύο πλευρές θα ήθελαν να προλάβουν να ενισχύσουν τη διαπραγματευτική θέση τους μέσω περαιτέρω επιθέσεων προτού δεσμευθούν σε μια νέα κατάπαυση του πυρός.
Αναλυτές προειδοποιούν, ωστόσο, ότι ακριβώς αυτό το «παιχνίδι με τη φωτιά» θέτει τους άμεσα εμπλεκομένους καθώς και την ευρύτερη περιοχή του Κόλπου μπροστά στην ορατή απειλή ενός διευρυμένου, μεγάλης κλίμακας πολέμου που θα έχει ανησυχητικά μεγάλο αντίκτυπο διεθνώς, μόλις λίγους μήνες πριν από τις εκλογές (βουλευτικές και ενδιάμεσες αντίστοιχα) που αναμένονται σε Ισραήλ και ΗΠΑ τους μήνες Οκτώβριο και Νοέμβριο.
«Πολλαπλάσιο αντίτιμο»
Οι θάνατοι Αμερικανών στρατιωτών, που σημειώθηκαν το περασμένο Σαββατοκύριακο στην Ιορδανία και στο Ιράκ, καθώς και η παραδοχή των ΗΠΑ ότι περίπου 100 Αμερικανοί στρατιώτες τραυματίστηκαν τις τελευταίες δύο εβδομάδες, ήρθαν να περιπλέξουν το κουβάρι των εξελίξεων. Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, ο πρόεδρος Τραμπ θεωρεί ότι το Ιράν πρέπει τώρα «να πληρώσει» γι’ αυτούς τους θανάτους καταβάλλοντας «πολλαπλάσιο αντίτιμο», προτού οι αντιμαχόμενες πλευρές επιστρέψουν σε μια ενδεχόμενη τροχιά εκτόνωσης και αποκλιμάκωσης της έντασης. Σύμφωνα με όσα αναφέρουν ως εκτιμήσεις αμερικανικές πηγές, ο Λευκός Οίκος μπορεί να συνεχίσει να βομβαρδίζει το Ιράν για αρκετές ημέρες ως εκδίκηση για τη δολοφονία των Αμερικανών στρατιωτών, προτού «θυμηθεί» την πρόταση μιας νέας εκεχειρίας.
Εν τω μεταξύ, ωστόσο, το άλλο μέτωπο που προβληματίζει είναι εκείνο των –υποστηριζόμενων από το Ιράν– Υεμενιτών Χούθι που ανακοίνωσαν τον αποκλεισμό των πλοίων της Σαουδικής Αραβίας από τα στενά του Μπαμπ ελ Μαντέμπ που συνδέουν τον Ινδικό Ωκεανό με την Ερυθρά Θάλασσα. «Εάν οι Χούθι κάνουν πράξη την απειλή τους και αρχίσουν να μην επιτρέπουν στα σαουδαραβικά πλοία να διέρχονται από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, τη νότια πύλη προς την Ερυθρά Θάλασσα, αυτό θα επιδεινώσει την παγκόσμια κρίση καυσίμων», σημειώνουν σε ανάλυσή τους οι New York Times.
