Μόλις τον περασμένο Δεκέμβριο, ο πρόεδρος της Διεθνούς Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας, Τζιάνι Ινφαντίνο, τίμησε τον Ντόναλντ Τραμπ με το «Βραβείο Ειρήνης της FIFA», ένα έπαθλο που δεν προϋπήρχε και δημιουργήθηκε ειδικά για την περίσταση. Ποια περίσταση; Οι «κακές φωνές» θα πουν ότι η ηγεσία της FIFA σκαρφίστηκε αυτό το βραβείο επειδή ο Αμερικανός πρόεδρος δεν πήρε πέρυσι το Νομπέλ Ειρήνης, το οποίο τόσο επιθυμούσε. Θα είχε άραγε υπάρξει το FIFA Peace Prize, που παρέδωσε ο Ινφαντίνο στον Αμερικανό ηγέτη στα τέλη της περασμένης χρονιάς, εάν ο Τραμπ είχε τιμηθεί δύο μήνες νωρίτερα, τον Οκτώβριο του 2025, αυτός και όχι η Μαρία Κορίνα Ματσάδο, με το πραγματικό Nobel Peace Prize;
Η συνδιοργάνωση του Μουντιάλ από τον Καναδά, τις ΗΠΑ και το Μεξικό επιβάλλει, εντός και εκτός των γηπέδων, ένα βαθμό συντονισμού που θα πρέπει να πάει κόντρα στις τάσεις διεθνούς και περιφερειακού «αποσυντονισμού».
«Αυτό θέλουμε από έναν ηγέτη, έναν ηγέτη που νοιάζεται για τον λαό. Θέλουμε να ζήσουμε σε έναν ασφαλή κόσμο, σε ένα ασφαλές περιβάλλον. Κύριε πρόεδρε, σίγουρα σας αξίζει αυτό το πρώτο Βραβείο Ειρήνης της FIFA για τη δράση σας και όσα έχετε καταφέρει με τον δικό σας απίστευτο τρόπο. Μπορείτε πάντοτε να βασίζεστε στην υποστήριξή μου, στην υποστήριξη ολόκληρης της ποδοσφαιρικής κοινότητας…» είχε δηλώσει ο Τζιάνι Ινφαντίνο, απευθυνόμενος στον Τραμπ, κατά τη διάρκεια εκείνης της απονομής στην Ουάσιγκτον τον Δεκέμβριο του 2025.
Εξι μήνες μετά, ωστόσο, έχει πια έρθει η ώρα της κρίσης, αλλά και της αλήθειας συνάμα, καθώς η ποδοσφαιρική κοινότητα πρόκειται τώρα να βρεθεί αντιμέτωπη με το φαινόμενο Τραμπ «εντός έδρας», ένα «φαινόμενο» το οποίο αποδοκιμάστηκε έντονα προ ημερών από τους ίδιους τους Αμερικανούς φιλάθλους στους τελικούς του NBA στη Νέα Υόρκη.
Σε τρεις χώρες
Το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου σηκώνει αυλαία σήμερα. Συνολικά 48 ομάδες πρόκειται να πάρουν μέρος σε μια σειρά από 104 αγώνες που θα διεξαχθούν σε συνολικά 16 πόλεις σε τρεις διαφορετικές χώρες μέσα σε διάστημα 39 ημερών, πράγμα το οποίο από μόνο του συνιστά μια μάλλον πρωτοφανή πρόκληση από πλευράς ασφάλειας και συντονισμού.
Η συνδιοργάνωση του Μουντιάλ από τον Καναδά, τις ΗΠΑ και το Μεξικό επιβάλλει επί του πεδίου, εντός και εκτός των γηπέδων, ένα βαθμό συντονισμού, που θα πρέπει όμως στην πράξη να πάει κόντρα στις τάσεις διεθνούς και περιφερειακού «αποσυντονισμού» που έφερε η νέα προεδρία Τραμπ. Υπενθυμίζεται, άλλωστε, ότι τους περασμένους μήνες ο Αμερικανός πρόεδρος «επιτέθηκε» –για διαφορετικούς λόγους– τόσο στην καναδική ηγεσία όσο και στη μεξικανική.
Μια πρώτη, βασική πρόκληση θα είναι, λοιπόν, η ίδια η διαδικασία της συνδιοργάνωσης, η οποία όμως σχετίζεται άμεσα με την ασφάλεια, καθώς οι ενδεκάδες θα παρατάσσονται στη σκιά μιας αμερικανικής προεδρίας η οποία έχει δείξει να προσεγγίζει τους γείτονες των ΗΠΑ όχι ως ισότιμους εταίρους ή συμμάχους, αλλά ως υποτελείς ή ακόμη και ως δυνητικές απειλές.
Σκιές εντός και εκτός
Ωστόσο, εάν στον άξονα Ηνωμένων Πολιτειών – Καναδά – Μεξικού υπάρχουν σύννεφα και σκιές, στη διεθνή σκηνή το κλίμα είναι επί του παρόντος ακόμη πιο βαρύ και εύφλεκτο. Το φετινό Μουντιάλ ξεκινάει με ανοιχτές στο γεωπολιτικό φόντο τις εμπόλεμες πληγές του Ιράν και της Ουκρανίας. Οι Ιρανοί πρόκειται μάλιστα να πάρουν μέρος στο Παγκόσμιο Κύπελλο (ο πρώτος τους αγώνας θα είναι στις 16 Ιουνίου στο Λος Αντζελες ενάντια στη Νέα Ζηλανδία), πλην όμως δεν θα διαμείνουν στις ΗΠΑ, αλλά στο Μεξικό, όπου θα διανυκτερεύουν και από όπου θα ταξιδεύουν αυθημερόν για τους αγώνες.
Οι περισσότεροι, ωστόσο, από αυτούς τους αγώνες, του τελικού συμπεριλαμβανομένου (που αναμένεται στο Νιου Τζέρσεϊ στις 19 Ιουλίου), πρόκειται να λάβουν χώρα στις ΗΠΑ, όπερ σημαίνει ότι παίκτες, διαιτητές, μέλη αποστολών και οπαδοί πρόκειται να βρεθούν αντιμέτωποι με τη νέα πολιτικοκοινωνική πραγματικότητα της τρέχουσας προεδρίας Τραμπ (ICE κ.ά.). Τι επιφυλάσσει αυτή η νέα πραγματικότητα σε όσους επιχειρούν να εισέλθουν στις ΗΠΑ από το εξωτερικό; Τα τελευταία 24ωρα ήταν ενδεικτικά ως προς τις αμερικανικές διαθέσεις.
Προσεγγίζοντας τους επισκέπτες, ειδικά όσους προέρχονται από χώρες της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής, όχι ως μέλη της παγκόσμιας ποδοσφαιρικής οικογένειας την οποία είχε επικαλεστεί τον περασμένο Δεκέμβριο ο Ινφαντίνο, αλλά ως δυνητικές απειλές, οι αμερικανικές Αρχές αρνήθηκαν την είσοδο στις ΗΠΑ σε ποδοσφαιριστές, μέλη αποστολών, διαιτητές και οπαδούς, όπως καταγγέλλεται.
Ο Ομάρ Αρτάν, διακεκριμένος διαιτητής από τη Σομαλία –τιμηθείς ως «ο καλύτερος Αφρικανός διαιτητής για το έτος 2025»–, ήταν προγραμματισμένο να σφυρίξει αγώνες του φετινού Μουντιάλ, προφανώς με τη σύμφωνη γνώμη της FIFA που τον ενέκρινε ως έναν από τους συνολικά 52 διαιτητές της φετινής διοργάνωσης. Οταν έφθασε στο Μαϊάμι, ωστόσο, του αρνήθηκαν την είσοδο και τον έστειλαν πίσω στο Μογκαντίσου, αν και είχε τα απαραίτητα έγγραφα (βίζα και διπλωματικό διαβατήριο). «Η FIFA δεν εμπλέκεται στις διαδικασίες της χώρας υποδοχής, συμπεριλαμβανομένων των αποφάσεων για τις θεωρήσεις. […] Η κυβέρνηση της χώρας υποδοχής καθορίζει ποιος λαμβάνει βίζα και ποιος γίνεται δεκτός», ανέφερε η Διεθνής Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία σε ανακοίνωσή της, στέλνοντας την μπάλα στην εξέδρα.
Οι «κόκκινες κάρτες»
Ειρήσθω εν παρόδω, η Σομαλία είναι μία από τις 12 χώρες στους υπηκόους των οποίων η διοίκηση Τραμπ απαγόρευσε πέρυσι την είσοδο στις ΗΠΑ, επικαλούμενη λόγους διαφύλαξης της εθνικής ασφάλειας και «προστασίας από ξένους τρομοκράτες». Σημειώνεται ότι στην ίδια λίστα με τις χώρες των οποίων οι πολίτες δεν δύνανται να εισέλθουν στις ΗΠΑ βρίσκεται και η Αϊτή, η οποία επίσης συμμετέχει στο φετινό Μουντιάλ. Αλλες χώρες, όπως η Ακτή Ελεφαντοστού, η Σενεγάλη και το Ουζμπεκιστάν, βρίσκονται κι εκείνες, εδώ και καιρό, στο στόχαστρο αμερικανικών ταξιδιωτικών περιορισμών. Κατά «σύμπτωση», μέλη των ποδοσφαιρικών αποστολών της Σενεγάλης και του Ουζμπεκιστάν υπέστησαν «ενδελεχείς» –εξευτελιστικούς, κατά κάποιους– ελέγχους κατά την είσοδό τους τις περασμένες ημέρες στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η περίπτωση του Σομαλού Αρτάν δεν είναι μοναδική, ούτε μεμονωμένη. Από την πλευρά της, η ποδοσφαιρική ομοσπονδία του Ιράν κατήγγειλε ότι τουλάχιστον 15 μέλη της δικής της αποστολής δεν κατάφεραν να ταξιδέψουν με την εθνική ομάδα στο Παγκόσμιο Κύπελλο, αφού δεν τους χορηγήθηκαν οι απαραίτητες βίζες από το αμερικανικό προξενείο στην Τουρκία.
Προβλήματα αντιμετώπισαν, κατά την είσοδό τους στις Ηνωμένες Πολιτείες, και κάποια μέλη της αποστολής του Ιράκ. Ο 30χρονος επιθετικός της ιρακινής Αλ-Κάρμα, Αϊμέν Χουσεΐν, τέθηκε υπό κράτηση και ανακρίθηκε για σχεδόν επτά ώρες σε αεροδρόμιο στο Σικάγο, προτού τελικώς του επιτραπεί η είσοδος στη χώρα. Ο φωτογράφος της εθνικής ομάδας του Ιράκ, Ταλάλ Σαλάχ, δεν ήταν όμως το ίδιο τυχερός, αφού κρατήθηκε για περισσότερες από δέκα ώρες και τελικά του απαγορεύτηκε η είσοδος έπειτα από έρευνα στο τηλέφωνό του.
Παρ’ ολίγον εκτός αποστολής κινδύνευσε να μείνει και ο (γεννημένος στο Καμερούν) επιθετικός της εθνικής ομάδας της Ελβετίας, Μπριλ Εμπολό, ο οποίος αναγκάστηκε να μεταβεί εκτάκτως στην αμερικανική πρεσβεία στη Βέρνη προκειμένου να εξασφαλίσει την τελευταία στιγμή τα απαραίτητα έγγραφα εισόδου. Παράλληλα, από την τηλεόραση πρόκειται να παρακολουθήσουν το Μουντιάλ και κάποιοι οπαδοί από τη Σκωτία που δεν τους επετράπη να μπουν στις ΗΠΑ αν και είχαν εισιτήρια, όπως αναφέρουν τα βρετανικά ΜΜΕ.
