Στο 5% εκτινάχθηκε ο πληθωρισμός τον Μάιο στην Ελλάδα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Eurostat, ο τρίτος υψηλότερος μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης, με τις πιέσεις να προέρχονται κυρίως από τις τιμές των καυσίμων και των υπηρεσιών και λιγότερο από τα τρόφιμα.
Συνέχιση ανατιμήσεων
Με την έκβαση στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή να παραμένει εξαιρετικά αβέβαιη και τις αντοχές της βιομηχανίας να εξαντλούνται σε ό,τι αφορά την απορρόφηση του πρόσθετου κόστους που υπάρχει στην παραγωγή από την αύξηση του ενεργειακού κόστους και πρώτων και δεύτερων υλών, η συνέχιση της ανόδου των τιμών θεωρείται βέβαιη το επόμενο διάστημα. Σε ό,τι αφορά ειδικά την Ελλάδα, η έναρξη της τουριστικής περιόδου πυροδοτεί ανατιμήσεις και σε σειρά υπηρεσιών που σχετίζονται με τις μεταφορές, ακτοπλοϊκές και αεροπορικές, τα καταλύματα και την εστίαση, κάτι που ήδη φάνηκε στα στοιχεία της Eurostat για τον Μάιο. Αν και μέχρι τον Απρίλιο, λόγω και του Πάσχα, δεν είχαν διαφανεί επιπτώσεις στη ζήτηση στα είδη σούπερ μάρκετ, η εικόνα τον Μάιο έχει αρχίσει να αλλάζει, καθώς σύμφωνα με πηγές από τις εταιρείες ερευνών της αγοράς, ο όγκος πωλήσεων παρουσιάζει πλέον σχετική στασιμότητα.
H εκτίναξη του πληθωρισμού τον Μάιο αποδίδεται στις ανατιμήσεις των τιμών καυσίμων και υπηρεσιών.
Αυτό που αναδεικνύεται από τα στοιχεία της Eurostat είναι ότι για μία ακόμη φορά σε περιόδους κρίσεων, οι ανατιμήσεις ενσωματώνονται πολύ γρήγορα στις τιμές λιανικής στην ελληνική αγορά σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές αγορές, απόρροια των δομικών προβλημάτων της και της μεγάλης εξάρτησής της από τις εισαγωγές, ενώ δεν θα πρέπει να παραγνωρισθεί και η επίδραση των υψηλών έμμεσων φόρων, κυρίως του ΦΠΑ, αλλά και του ΕΦΚ. Ετσι, αν και ο πληθωρισμός ενισχύθηκε συνολικά σε επίπεδο Ευρωζώνης και διαμορφώθηκε τον Μάιο σε 3,2% από 3% τον Απρίλιο, τον ίδιο μήνα παρατηρήθηκε η μεγαλύτερη απόκλιση του τελευταίου 12μήνου ανάμεσα στον ρυθμό μεταβολής του εναρμονισμένου δείκτη τιμών καταναλωτή στην Ελλάδα και στην Ευρωζώνη και δη 1,8 ποσοστιαίες μονάδες. Στις επιμέρους κατηγορίες προϊόντων παρατηρούνται οι εξής αποκλίσεις: ο ενεργειακός πληθωρισμός στην Ελλάδα διαμορφώθηκε τον Μάιο σε 20,2%, σχεδόν διπλάσιος από ό,τι στην Ευρωζώνη (10,9%), στις υπηρεσίες διαμορφώθηκε στην Ελλάδα σε 5,7%, ενώ στην Ευρωζώνη σε 3,5%, στα τρόφιμα σε 3,1% στην Ελλάδα έναντι 2% στην Ευρωζώνη. Στα μη ενεργειακά βιομηχανικά προϊόντα ο πληθωρισμός στην Ελλάδα ήταν αρνητικός (-0,6%), ενώ στην Ευρωζώνη διαμορφώθηκε σε 0,9%.
Ανησυχητικά για την εξέλιξη των τιμών το επόμενο διάστημα είναι την ίδια ώρα και τα στοιχεία της S&P Global για τον δείκτη PMI (δείκτης υπευθύνων προμηθειών στη μεταποίηση). Αν και η διαμόρφωση του δείκτη στις 53,3 μονάδες τον Μάιο από τις 52,4 μονάδες του Απριλίου υποδεικνύει ενίσχυση του κλάδου της μεταποίησης, αυτή καταρχήν προέρχεται από την εγχώρια αγορά, καθώς οι παραγγελίες για εξαγωγές μειώθηκαν για τέταρτο συνεχή μήνα. Σύμφωνα με την ανάλυση της S&P Global, οι επιβαρύνσεις κόστους αυξήθηκαν με τον δριμύτερο ρυθμό που έχει καταγραφεί σε διάστημα τεσσάρων ετών, κυρίως λόγω των υψηλότερων τιμών του πετρελαίου και των παραγώγων του. Σε απάντηση, οι εταιρείες αύξησαν τις χρεώσεις για τις πωλήσεις τους με τον ταχύτερο ρυθμό που έχει καταγραφεί από τον Οκτώβριο του 2022. Η S&P Global προβλέπει ότι ο πληθωρισμός στην Ελλάδα θα διαμορφωθεί το 2026 σε 4,2% έναντι πρόβλεψης για πληθωρισμό 3,3% που είχε κάνει τον Μάιο. Εκτός από την αύξηση του κόστους, τα προβλήματα που έχουν αρχίσει να εμφανίζονται στον ανεφοδιασμό της βιομηχανίας αναμένεται να προκαλέσουν περαιτέρω ανατιμήσεις. Στα παραπάνω θα πρέπει να προστεθεί και το ισχυρό πλέον ενδεχόμενο αύξησης των επιτοκίων από την ΕΚΤ, δεδομένου ότι ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη ξεπέρασε το «φράγμα» του 3%.
Μέτρα συγκράτησης τιμών
Υπό τα δεδομένα αυτά η κυβέρνηση αναζητεί τρόπους ανακούφισης των νοικοκυριών, ακόμη και μέσα από την παλιά «συνταγή» των «συμφωνιών κυρίων» για συγκράτηση ή ακόμη και μειώσεις τιμών σε βασικά είδη διατροφής και άμεσης κατανάλωσης νοικοκυριού. Πρόταση, πάντως, που όπως είναι σε θέση να γνωρίζει η «Κ» είχε γίνει στην έναρξη της νέας κρίσης στον Περσικό από τη βιομηχανία, χωρίς όμως τότε να βρει «ευήκοα ώτα» στο υπουργείο Ανάπτυξης. Η παράταση του πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους και μετά την 30ή Ιουνίου παραμένει στο τραπέζι, ίσως όχι και για τις 61 κατηγορίες προϊόντων που ισχύει σήμερα, ενώ νέα εργαλεία αναμένεται να τεθούν το προσεχές διάστημα στη διάθεση των καταναλωτών. Το κυριότερο είναι η εφαρμογή «PosoKanei», η οποία θα αντικαταστήσει το παρατηρητήριο τιμών e-katanalotis. Στην εν λόγω εφαρμογή θα περιλαμβάνονται περί τους 7.000 κωδικούς από 150 κατηγορίες προϊόντων και ο καταναλωτής θα μπορεί να αναζητεί σε ποια αλυσίδα ο κάθε κωδικός διατίθεται στη χαμηλότερη τιμή. Στην εφαρμογή θα διατίθενται στοιχεία για την εξέλιξη των τιμών το προηγούμενο τρίμηνο, ενώ προβλέπεται η δυνατότητα σύγκρισης τιμών με άλλες χώρες.
