«Πόσες φορές δεν πήγα στο σπίτι των παιδιών να δω γιατί δεν έρχονται στο σχολείο! Πόσες φορές δεν πήγα στην καφετέρια όπου συχνάζουν, για να βρω μαθητές. Πήγαινα, τους έβλεπα να πίνουν καφέ, να παίζουν τάβλι, ακόμη και να καπνίζουν. “Εμπρός, σήκω, πάμε στο σχολείο σου. Εκεί είναι η θέση σου”, τους έλεγα». Ο Γιάννης Καραφέρης, φυσικός στην ειδικότητα, υπήρξε για 15 χρόνια διευθυντής του 1ου Γυμνασίου Βόλου, του ιστορικότερου γυμνασίου της Μαγνησίας, καθώς ιδρύθηκε μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλίας, με βασιλικό διάταγμα το 1882. Εδώ και ένα χρόνο συνταξιούχος, ο κ. Καραφέρης μαζί με τους άξιους συναδέλφους του έχουν φτιάξει ένα υπόδειγμα δημόσιου σχολείου. Εχει συνολικά 380 μαθητές και 40 καθηγητές, αλλά είναι χαρακτηριστικό ότι υπάρχει πληθώρα αιτήσεων γονιών κάθε χρονιά· οι θέσεις στην Α΄ Γυμνασίου είναι 100 και υπάρχουν επιπλέον περί τις 60 αιτήσεις από άλλες γειτονιές, οι οποίες δεν υπάγονται σε αυτό. «Μάλιστα γονείς μετακομίζουν στην περιοχή για να έρθουν τα παιδιά τους στο σχολείο μας», λέει.
Το σχολείο πήρε τη σύγχρονη εκπαιδευτική του μορφή το 1979, ενώ εντάχθηκε στο πρόγραμμα «Σχολεία Εφαρμογής Πειραματικών Προγραμμάτων Εκπαίδευσης» την περίοδο 1997-2000. Στο πλαίσιο του προγράμματος, κάθε μάθημα πήρε τη δική του αίθουσα, και όχι κάθε τμήμα, όπως συνηθίζεται. «Τοποθετήθηκα στο σχολείο ως διευθυντής το 2011. Το επέλεξα γιατί ήταν ένα σχολείο με καλό όνομα, καλά δομημένο, σε μια λαϊκή γειτονιά στο κέντρο της πόλης. Μπορούσα να κάνω πράγματα που δεν ήταν εύκολο σε κάποιο μικρότερο», θυμάται. Υπάρχουν πράγματα που έγιναν και μπορεί κάποιος να τα δει και άλλα που μπορεί να τα αισθανθεί από τον τρόπο λειτουργίας του σχολείου.
Ενα εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι οι αίθουσες των μαθημάτων βαφτίστηκαν με ονόματα προσώπων που έχουν σχετιστεί με το μάθημα. «Δημόκριτος» και «Ηράκλειτος» οι αίθουσες των Φυσικών Επιστημών, «Σαίξπηρ» των Αγγλικών, «Ρουσό» των Γαλλικών, «Αννα Φρανκ» των Γερμανικών, «Τρεις Ιεράρχες» των Θρησκευτικών, «Ελ Γκρέκο» των Καλλιτεχνικών, «Αριστοτέλης», «Ομηρος», «Ελύτης», «Σεφέρης» και «Καβάφης» των μαθημάτων Γλώσσας, «Ευκλείδης» και «Πυθαγόρας» των Μαθηματικών. Κατόπιν αποφασίστηκε τα ερμάρια των μαθητών να βαφτισθούν με ονόματα μεγάλων της αρχαιότητας, Ελλήνων λογοτεχνών και ολυμπιονικών. Ο κτιριακός εξοπλισμός μετατράπηκε σε πεδίο υπόμνησης γνώσης, με αποτέλεσμα οι μαθητές να έχουν ερεθίσματα.
Οψη και ουσία
Την ίδια στιγμή, ανανεώθηκε η διαδικτυακή παρουσίαση του σχολείου. Η ιστοσελίδα του είναι πολύ ενημερωμένη. «Ενα πολύ δυνατό σημείο είναι το ότι στο μενού με το πρόγραμμα σπουδών και τα μαθήματα υπάρχει πλήθος πληροφοριών για το καθένα, όπως προηγούμενα διαγωνίσματα, σημειώσεις, βιντεομαθήματα, ασκήσεις κουίζ κ.ά. Εχει πολύ μεγάλη επισκεψιμότητα από σχολεία όλης της χώρας», παρατηρεί ο ίδιος, τονίζοντας ότι «με τους συναδέλφους παλέψαμε να κάνουμε ένα ωραίο σχολείο και στην όψη του και στην ουσία του, το εκπαιδευτικό έργο».
«Το σχολείο είναι υπέροχο αλλά αρχίζει να φαίνεται η φθορά του χρόνου πάνω του. Μετά τον σεισμό του 1954 που έπληξε την περιοχή του Βόλου, μεταστεγάστηκε σε άλλο κτίριο, το οποίο οικοδομήθηκε με χρήματα από έρανο που έγινε στην Κύπρο, εκ του οποίου και ονομάστηκε “Παγκύπριο Διδακτήριο”. Αλλά χρειάζονται πλέον βασικές επισκευές», παρατηρεί στην «Κ» η νυν διευθύντριά του και κοινωνιολόγος Νίκη Ρηγάκη.
«Γονείς μετακομίζουν στην περιοχή για να έρθουν τα παιδιά τους στο σχολείο μας», αναφέρει ο φυσικός Γιάννης Καραφέρης, που υπήρξε διευθυντής του εκπαιδευτικού ιδρύματος επί 15 χρόνια.
Η εποχή μας απαιτεί, από την άλλη, από τον εκπαιδευτικό να ασκεί πολλαπλούς ρόλους. Η πειθαρχία έχει χαθεί, ενώ γονείς περιμένουν το σχολείο να λειτουργεί όπως εκείνοι το επιθυμούν… «Ο καταλύτης του καλού κλίματος στο σχολείο είναι οι γόνιμες σχέσεις των εκπαιδευτικών με τους μαθητές και τους γονείς. Ιδίως τώρα που πολλοί γονείς είναι με τη φράση “θα πάω στον εισαγγελέα” στο στόμα. Διάλογος χρειάζεται. Ο γονιός θέλει να τον ακούσεις, να του δώσεις χώρο, να κατανοήσει ότι ενδιαφέρεσαι για την πρόοδο του παιδιού. Και στο τέλος θα υπάρξει λύση, όσο κι αν έρχεται ο γονιός με άγριες διαθέσεις στο σχολείο», λέει ο κ. Καραφέρης. «Είναι βαρύ το φορτίο του εκπαιδευτικού και αμείβεται λίγο. Είμαστε οι φτωχοί συγγενείς του πνεύματος», προσθέτει.
Ο πρώην διευθυντής του ιστορικού 1ου Γυμνασίου Βόλου δεν παύει να επισκέπτεται το σχολείο, ακόμη και τώρα, στη σύνταξή του. «Τι θα λέγατε στους μαθητές σας, στους συναδέλφους σας;» τον ρωτώ. «Δεν θυμάμαι πού το άκουσα, αλλά το κράτησα: “Οποιος παίρνει, γεμίζει η τσέπη του. Οποιος δίνει, γεμίζει η ψυχή του”».
