Μόνο μία στις τρεις θέσεις πρωτοετών καλύφθηκε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης φέτος. Μάλιστα οι χαμηλές βάσεις εισαγωγής δείχνουν ότι για τους περισσότερους νέους φοιτητές η συγκεκριμένη σχολή δεν ήταν καν ανάμεσα στις πρώτες προτιμήσεις τους, αλλά απλώς μια θέση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Αλλωστε, οι απουσίες στα μαθήματα και οι πολλές λευκές κόλλες στις εξετάσεις δείχνουν περιορισμένο ενδιαφέρον από τους φοιτητές, όπως επισημαίνει η Αγγέλα Καστρινάκη, καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας και κοσμήτωρ της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης. «Τα παιδιά προσανατολίζονται σε σχολές που δίνουν πτυχία που προσφέρουν καλύτερη επαγγελματική αποκατάσταση και έχουν απόλυτο δίκιο. Το να κυκλοφορείς σε όλη την Ελλάδα με μια βαλίτσα στο χέρι με χαμηλό μισθό και να μην μπορείς να βρεις σπίτι να μείνεις δεν είναι ένα ζηλευτό μέλλον», σημειώνει.
Η πτώση του ενδιαφέροντος για τις ανθρωπιστικές σπουδές δεν είναι κάτι καινούργιο, σημειώνει, «από το 2008 μιλούσαμε για συνθήκες κρίσης». Ομως η μείωση των νέων φοιτητών ειδικά στις φιλολογικές σχολές της περιφέρειας είναι ραγδαία, ιδιαίτερα μετά την πανδημία. Τα περιφερειακά πανεπιστήμια στο σύνολό τους έχουν δυσεπίλυτα προβλήματα. Ακόμα περισσότερο όταν πρόκειται για τμήματα ανθρωπιστικών σπουδών, που βρίσκονται σε νησιωτική περιοχή.
«Τα παιδιά προσανατολίζονται σε σχολές που δίνουν πτυχία που προσφέρουν καλύτερη επαγγελματική αποκατάσταση και έχουν απόλυτο δίκιο», σημειώνει η κοσμήτωρ της Σχολής Αγγέλα Καστρινάκη.
Η Νένα Γαλανίδου, καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, περιγράφει την περιρρέουσα ατμόσφαιρα στο νησί. «Το βασικό οικονομικό ενδιαφέρον είναι στραμμένο στον τουρισμό που πλέον είναι μονοπώλιο. Η ωστική δύναμη του τουρισμού είναι τόσο μεγάλη που δεν υπάρχει χώρος για τη γνώση, σε οικονομικό αλλά και σε αξιακό επίπεδο», τονίζει. Οι συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί στο νησί κάνουν πολύ δύσκολη την προσέλκυση φοιτητών αλλά ακόμα και διδασκόντων.
«Τα νοίκια είναι πανάκριβα, το κόστος ζωής υψηλό και η μεταφορά διά θαλάσσης δύσκολη. Συνάδελφοι που θα ήθελαν να μείνουν εδώ δεν μπορούν», περιγράφει. Η Ευγενία Γαβαλάκη είναι μητέρα πρωτοετούς φοιτήτριας στην πόλη. «Για ένα επιπλωμένο στούντιο χρειάζεται να δώσεις πάνω από 500 ευρώ για να είναι αξιοπρεπές», επισημαίνει. Σε κάθε περίπτωση, όμως, τα σπίτια νοικιάζονται από την 1η Οκτωβρίου έως το τέλος Μαΐου. Για να δώσεις μαθήματα στην εξεταστική ενδέχεται να χρειαστεί να μετακομίσεις σε ξενοδοχείο.
Ο δήμαρχος της πόλης Γιώργος Μαρινάκης έχει σταθεί πολύ κοντά στην πανεπιστημιακή κοινότητα, όπως όλοι παραδέχονται. Η ανέγερση φοιτητικών κατοικιών, «η οποία επιτέλους ξεκίνησε στην πράξη», όπως λέει, θα βοηθήσει. Από την άλλη απαιτείται και από την επιστημονική κοινότητα να γίνουν βήματα προς το σήμερα. «Χρειάζεται να σκεφθούν οι καθηγητές πώς θα γίνουν οι σχολές περισσότερο ελκυστικές. Να διασυνδεθεί η μόρφωση με την επαγγελματική αποκατάσταση. Οχι έτσι το βρήκαμε, έτσι θα το συνεχίσουμε. Ολοι χρειάζεται να πάρουμε δουλειά για το σπίτι», επισημαίνει.
Η κ. Γαλανίδου επαυξάνει. «Υπάρχει υποχώρηση ενδιαφέροντος για τις λεγόμενες καθηγητικές σχολές. Ο κόσμος τρέχει με 200 και η ελληνική ανώτατη εκπαίδευση πολλές φορές βαδίζει σε έναν επαρχιακό δρόμο με λακκούβες. Χρειάζονται καινούργια αντικείμενα που συνδέονται με την οικονομία και την κοινωνία. Στην Κρήτη υπάρχουν σημαντικοί αρχαιολογικοί χώροι που συμβάλλουν στη συνολική εικόνα του τουριστικού προϊόντος. Κάναμε ένα ταχύρρυθμο πρόγραμμα για υποψήφιους ξεναγούς και υπήρξε πολύ μεγάλο ενδιαφέρον», επισημαίνει.
Από την άλλη, συνεχίζουμε να χρειαζόμαστε καλούς καθηγητές για τα παιδιά μας στα σχολεία. «Βλέπω αποφοίτους να κάνουν ένα σωρό ορθογραφικά λάθη στις αιτήσεις τους. Δεν θέλω αυτοί να διδάσκουν τα παιδιά μας», λέει ο κ. Μαρινάκης. «Το να έχουμε σοβαρούς καθηγητές στα σχολεία είναι πολύ καίριο», προσθέτει η κ. Καστρινάκη, η οποία προτείνει να δημιουργηθούν κλασικά λύκεια για εκείνους που θέλουν πραγματικά να ακολουθήσουν φιλολογικές σπουδές.
