Σε όπλο ενάντια στη γραφειοκρατία αναδεικνύεται η υπεύθυνη δήλωση εκ μέρους των πολιτών, την οποία μπορούν να χρησιμοποιήσουν σε αντικατάσταση δικαιολογητικών που τους ζητούνται. Αρκεί βέβαια να δηλώσουν πραγματικά την αλήθεια, αλλιώς θα κληθούν να καταβάλουν πρόστιμο 2.000 έως και 50.000 ευρώ. Παράλληλα, όλοι οι δημόσιοι φορείς, όπως και οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης, είναι υποχρεωμένοι να αναρτήσουν στις ιστοσελίδες τους το ωράριο λειτουργίας τους, καθώς και τις ώρες εξυπηρέτησης του κοινού, με καταληκτική ημερομηνία συμμόρφωσης την 7η Ιουλίου 2026. Φορείς, υπουργεία, κτηματολόγιο εργάζονται εντατικά ώστε να παρέχουν τις πληροφορίες για την έκδοση περισσότερων εγγράφων μέσω gov.gr από το φθινόπωρο.
Σε περίπτωση υποβολής ψευδούς δήλωσης, ανακαλείται η διοικη- τική πράξη που έχει εκδοθεί και επιβάλλεται πρόστιμο 2.000 έως 50.000 ευρώ.
Με βάση τη νομοθεσία, οι πολίτες δεν είναι υποχρεωμένοι πλέον να προσκομίζουν έγγραφα στο Δημόσιο όταν πρόκειται για δικαιολογητικά, πιστοποιητικά και βεβαιώσεις που ήδη τηρούνται σε αρχεία του Δημοσίου και άρα μπορούν να αναζητηθούν μέσω της διαλειτουργικότητας, δηλαδή της συνεργασίας των υπηρεσιών. Ομως, πολύ συχνά, όταν τα έγγραφα δεν μπορούσαν να εντοπιστούν, ο πολίτης και πάλι καλούνταν να κάνει τον μεταφορέα ανάμεσα στις υπηρεσίες.
Με δύο εγκυκλίους που εξέδωσε το υπουργείο Εσωτερικών, σε εφαρμογή δύο βασικών διατάξεων του ν. 5293/2026, για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη, του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, επιχειρείται να ξεπεραστούν γραφειοκρατικοί σκόπελοι που συχνά εντοπίζονται. Οπως προβλέπεται, οι πολίτες μπορούν πλέον να αντικαθιστούν με υπεύθυνη δήλωση έγγραφα, που ήδη τηρούνται σε αρχεία του Δημοσίου, όταν αυτά δεν μπορούν ακόμη να αντληθούν αυτόματα μέσω διαλειτουργικότητας. Η ρύθμιση αφορά έγγραφα ή στοιχεία που τηρούνται σε υπηρεσίες του Δημοσίου, ΟΤΑ και ΝΠΔΔ. Συνολικά 29 δικαιολογητικά, από ληξιαρχικές πράξεις γέννησης, θανάτου, πράξεις γάμου και συμφώνου συμβίωσης μέχρι αντίγραφο ποινικού μητρώου, τίτλου σπουδών και κτηματολογικά πιστοποιητικά.
Οταν από την έκδοση της διοικητικής πράξης δεν προκαλείται δημοσιονομική επιβάρυνση, η υπηρεσία θα εκδίδει άμεσα την πράξη και στη συνέχεια θα αναζητάει και θα ελέγχει τα δικαιολογητικά για τα οποία κατατέθηκε η υπεύθυνη δήλωση εντός τριών μηνών. Οταν από την έκδοση της διοικητικής πράξης προκαλείται δαπάνη εις βάρος του Δημοσίου, η υπηρεσία αναζητάει πρώτα τα σχετικά δικαιολογητικά και εκδίδει τη διοικητική πράξη εντός τριών μηνών από την αίτηση. Στην περίπτωση που τα δικαιολογητικά δεν αποσταλούν εντός του τριμήνου, η πράξη εκδίδεται κανονικά και ο έλεγχος της υπεύθυνης δήλωσης προβλέπεται να ολοκληρωθεί εντός ενός μηνός από την έκδοση της πράξης. Οι δημόσιοι υπάλληλοι είναι υποχρεωμένοι να τηρήσουν τα όσα ορίζονται στην εγκύκλιο, αλλιώς θα διαπράττουν πειθαρχικό παράπτωμα.
Ομως, σε περίπτωση υποβολής ψευδούς δήλωσης, ανακαλείται η διοικητική πράξη που έχει εκδοθεί, επιβάλλονται πρόστιμα από 2.000 έως 50.000 ευρώ, καταλογίζονται αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά και ενημερώνεται η αρμόδια εισαγγελία. Μάλιστα, προβλέπεται η δημιουργία ενός κεντρικού μητρώου ανακληθεισών διοικητικών πράξεων στη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων. Ετσι, όποιος έχει υποβάλει στο παρελθόν ψευδή υπεύθυνη δήλωση θα εντοπίζεται άμεσα και θα αποκλείεται από μελλοντική χρήση της διάταξης.
Από τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με πληροφορίες, θα καταστεί δυνατό οι πολίτες να μπορούν να αντλούν μέσω gov.gr αντίγραφο πιστοποιητικού εγγυτέρων συγγενών. Υπενθυμίζεται ότι οι ληξιαρχικές πράξεις συμφώνου συμβίωσης, γάμου, θανάτου και γέννησης ήδη μπορούν να εκδοθούν ψηφιακά. Οσον αφορά τα πτυχία, τα περισσότερα πανεπιστήμια έχουν δώσει πρόσβαση στα μητρώα τους για πτυχία μετά το 2004, ωστόσο υπάρχει περίπτωση οι υπηρεσίες να μην μπορούν να βρουν διαδικτυακά παλαιότερα πτυχία. Καθυστέρηση εντοπίζεται στην ψηφιοποίηση των υπηρεσιών του υπουργείου Μεταφορών. Για παράδειγμα, τα ΚΤΕΟ δεν έχουν ακόμα διασυνδεθεί με το σύστημα.
