Με ένα νέο, κεντρικό ψηφιακό σύστημα παρακολούθησης όλων των κρατικών παροχών και επιδομάτων, η κυβέρνηση προχωράει στην πιλοτική ενεργοποίηση του Εθνικού Μητρώου Παροχών και Ενισχύσεων, δημιουργώντας ουσιαστικά έναν ενιαίο ηλεκτρονικό φάκελο για κάθε πολίτη που λαμβάνει οικονομική ενίσχυση από το Δημόσιο.
Το νέο μητρώο φιλοδοξεί να αποτελέσει το βασικό εργαλείο ελέγχου, καταγραφής και διασταύρωσης όλων των επιδομάτων, ενισχύσεων και κοινωνικών παροχών που καταβάλλονται από φορείς του δημόσιου τομέα. Κυβερνητικά στελέχη περιγράφουν το σύστημα ως μια «ολιστική χαρτογράφηση» της κρατικής κοινωνικής πολιτικής, ωστόσο στην πράξη πρόκειται για ένα εκτεταμένο ψηφιακό δίκτυο ελέγχου, που θα επιτρέπει στο κράτος να γνωρίζει αναλυτικά ποιος λαμβάνει τι, πότε και με ποια οικονομικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά.
Η πιλοτική λειτουργία του μητρώου ξεκινάει την ερχόμενη Πέμπτη και θα διαρκέσει έως τις 30 Σεπτεμβρίου. Στο πρώτο στάδιο εντάσσονται βασικοί φορείς κοινωνικών παροχών, όπως ο ΟΠΕΚΑ, η ΔΥΠΑ και η ΕΕΤΑΑ, ενώ σταδιακά θα συνδεθούν όλες οι υπηρεσίες και τα προγράμματα που χορηγούν οικονομικές ενισχύσεις, είτε σε χρήμα είτε σε είδος.
Το νέο πληροφοριακό σύστημα θα λειτουργεί υπό την εποπτεία της Γενικής Γραμματείας Δημοσιονομικής Πολιτικής του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ενώ την ανάπτυξη, τεχνική λειτουργία και διαχείριση αναλαμβάνει η ΑΑΔΕ. Μέσω διαλειτουργικότητας το σύστημα θα πραγματοποιεί συνεχείς διασταυρώσεις στοιχείων σε πραγματικό χρόνο. Στο μητρώο θα καταγράφονται αναλυτικά:
• Ολα τα επιδόματα και οι παροχές που λαμβάνει κάθε φυσικό πρόσωπο.
• Τα ποσά που εγκρίνονται, καταβάλλονται ή ανακτώνται.
• Η χρονική διάρκεια κάθε παροχής.
• Τα στοιχεία εισοδήματος και ακίνητης περιουσίας.
• Οικογενειακή κατάσταση και αριθμός τέκνων.
• Στοιχεία φορολογικών δηλώσεων.
• Πληροφορίες από ΕΝΦΙΑ, ΑΑΔΕ, μητρώο πολιτών και ΗΔΙΚΑ.
• Ακόμη και η μορφή της ενίσχυσης, δηλαδή αν πρόκειται για χρηματική καταβολή, voucher ή προπληρωμένη κάρτα.
Κάθε παροχή θα συνδέεται υποχρεωτικά με τον ΑΦΜ του δικαιούχου, ενώ το σύστημα θα δημιουργεί πλήρες ιστορικό ενισχύσεων ανά πολίτη. Οι πληροφορίες θα τηρούνται για χρονικό διάστημα έως και 15 ετών.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στον έλεγχο της λεγόμενης «σώρευσης παροχών». Δηλαδή, το κράτος θα μπορεί πλέον να εντοπίζει περιπτώσεις όπου ένα φυσικό πρόσωπο λαμβάνει ταυτόχρονα πολλαπλές ενισχύσεις από διαφορετικούς φορείς, προκειμένου να διαπιστώνεται αν παραβιάζονται εισοδηματικά ή θεσμικά κριτήρια.
Σύμφωνα με το κυβερνητικό σχέδιο, ο βασικός στόχος είναι διπλός. Αφενός να περιοριστούν φαινόμενα καταχρηστικών ή αδικαιολόγητων επιδοτήσεων και αφετέρου να υπάρξει πιο ακριβής εικόνα για τη συνολική δημοσιονομική δαπάνη που προκαλούν οι κοινωνικές παροχές.
Το υπουργείο Οικονομικών επιδιώκει μέσα από το νέο μητρώο να αποκτήσει για πρώτη φορά πλήρη στατιστική αποτύπωση του συστήματος επιδομάτων της χώρας, ώστε να μπορεί να σχεδιάζει ή να ανασχεδιάζει κοινωνικές πολιτικές με βάση πραγματικά δεδομένα. Το σύστημα θα παράγει συγκεντρωτικές αναφορές για την κατανομή των παροχών ανά περιοχή, ηλικιακή ομάδα, εισοδηματικό επίπεδο και κοινωνική κατηγορία.
Η πρόσβαση στα στοιχεία θα γίνεται σε διαφορετικά επίπεδα. Ανώτερα στελέχη του υπουργείου Οικονομικών και της ΑΑΔΕ θα έχουν πλήρη πρόσβαση στο σύστημα, ενώ άλλοι φορείς θα μπορούν να αντλούν είτε ανωνυμοποιημένα στατιστικά στοιχεία είτε συγκεκριμένες πληροφορίες για δικαιούχους, μόνο υπό προϋποθέσεις και με ειδική διαπίστευση. Το νέο μοντέλο θεωρείται από την κυβέρνηση κομβικό για τη μετάβαση σε ένα πιο αυστηρό και στοχευμένο πλαίσιο κοινωνικών ενισχύσεων, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου το οικονομικό επιτελείο δίνει έμφαση στον έλεγχο των δημοσίων δαπανών και στη δημοσιονομική πειθαρχία.
