Ανάμεσα σε 666 φορείς του Δημοσίου που ελέγχθηκαν, μόνο το 19% έχει εγκαταστήσει συστήματα εσωτερικού ελέγχου (ΣΣΕ), όπως όφειλε με βάση τη νομοθεσία του 2021.
Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν απευθείας αναθέσεις σε αναδόχους για υπηρεσίες εσωτερικού ελέγχου ύψους 8,9 εκατ. ευρώ, χωρίς επαρκή τεκμηρίωση και εποπτεία. Οι εταιρείες συνέταξαν συνολικά 152 εκθέσεις σε όλη την Ελλάδα ακολουθώντας τα ίδια ερωτηματολόγια, ενώ σε καμία έκθεση δεν αναφέρεται αρνητικό εύρημα. Ενας ανάδοχος έχει αναλάβει περίπου το 15% του συνόλου των συμβάσεων που αντιστοιχούν στο 19% της συνολικής τους αξίας. Οι οκτώ πρώτοι ανάδοχοι έχουν συγκεντρώσει το 65,5% του αριθμού και της αξίας των συμβάσεων.
Τα παραπάνω αναφέρει έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου που αφορά στο πώς εφαρμόζονται τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου το 2025.
Τα ΣΣΕ θεσπίστηκαν στο πλαίσιο της νέας διαδικασίας αξιολόγησης των υπηρεσιών του Δημοσίου και θα πρέπει να τα εφαρμόζουν οι μονάδες εσωτερικού ελέγχου οι οποίες επίσης σε ποσοστό 45% δεν έχουν συσταθεί ή δεν έχουν στελεχωθεί. Να σημειωθεί ότι οι υπηρεσίες εσωτερικού ελέγχου έχουν ως αποστολή, με βάση τη νομοθεσία, να εξετάζουν κατά πόσον η διοίκηση εφαρμόζει τη νομοθεσία και τις κανονιστικές διατάξεις έτσι ώστε να μην υπάρχει κακοδιοίκηση και να αποφεύγονται τα δημοσιονομικά λάθη.
Το 68% των φορέων δεν έχει χαρτογραφήσει πώς λειτουργεί διοικητικά έτσι ώστε οι εργαζόμενοι να γνωρίζουν ποιος κάνει τι, πώς και τι αποτέλεσμα θα πρέπει να έχει ως εργαζόμενος σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Μόνο το 9,43% έχει κάνει πλήρη καταγραφή, ενώ το 43% δεν μπορεί καν να εκτιμήσει αν οι διαδικασίες που έχει καταγράψει είναι λειτουργικές στην πράξη. Οπως φαίνεται, πολλοί φορείς συμπλήρωσαν τυπικά τα εγχειρίδια που τους δόθηκαν ακολουθώντας την τακτική copy paste για να φανεί ότι συμμορφώνονται με τη νομοθεσία, χωρίς όμως στην πράξη να εφαρμόζουν τίποτα στην καθημερινή τους λειτουργία.
Ολα αυτά θα έπρεπε να ελέγχονται από τις μονάδες εσωτερικού ελέγχου που έχουν συσταθεί στο 55% των φορέων. «Σημαντικό ποσοστό των φορέων αντιμετωπίζει τη σύσταση μονάδας εσωτερικού ελέγχου (ΜΕΕ) ως τυπική εκ του νόμου υποχρέωση, χωρίς ουσιαστική εφαρμογή («tick the box»). Περίπου το 32% των φορέων που συστήνουν τις ΜΕΕ δεν έχει μεριμνήσει για τη στελέχωσή τους», σημειώνεται στην έκθεση.
Φαίνεται ότι οι φορείς του Δημοσίου δεν αντιμετωπίζουν τις μονάδες εσωτερικού ελέγχου ως σοβαρές και σημαντικές υπηρεσίες, με αποτέλεσμα πολλές φορές να πηγαίνουν κάποιοι υπάλληλοι σε αυτές και σύντομα να μετακινούνται αλλού. «Εντός του 2025, από τους 260 υπηρετούντες υπαλλήλους στις ΜΕΕ μετακινήθηκαν οι 70», αναφέρει χαρακτηριστικά η έκθεση. Η πλειονότητα των ΜΕΕ των ΟΤΑ α΄ και β΄ βαθμού, των νοσοκομείων, των Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (ΑΕΙ) και των ΝΠΙΔ εξακολουθεί, τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4795/2021, να στηρίζεται στη συνδρομή εξωτερικών συνεργατών, είτε για την υποστήριξη της ΜΕΕ, είτε για την πλήρη ανάθεση της λειτουργίας εσωτερικού ελέγχου.
Αυτοί οι εξωτερικοί συνεργάτες, που λαμβάνουν από 15.000-30.000 ευρώ το έργο με απευθείας ανάθεση, τυχαίνει να είναι πολλές φορές οι ίδιοι σε όλη την Ελλάδα και σε όλους τους φορείς.
«Διαπιστώθηκε ότι επί συνόλου 152 εκθέσεων που εκδόθηκαν από εξωτερικούς συνεργάτες δεν διατυπώθηκε καμία αρνητική γνώμη για τη συνολική επάρκεια των ΣΕΕ», αναφέρει η έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου. «Μάλιστα, οι εξωτερικοί συνεργάτες φαίνεται να διατυπώνουν υψηλά ποσοστά θετικών γνωμών, ακόμη και σε περιπτώσεις φορέων στους οποίους δεν υφίσταται καταγεγραμμένο ΣΕΕ, δηλαδή καταγραφή διαδικασιών, κινδύνων και δικλίδων, ούτε έχουν οριστεί οι δημοσιονομικώς υπεύθυνοι». Οι εξωτερικοί συνεργάτες παραδίδουν το έργο τους σε υπαλλήλους που δεν είναι πιστοποιημένοι ως εσωτερικοί ελεγκτές, όπως ορίζει ο νόμος. Στις ανωτέρω περιπτώσεις προκύπτουν εύλογα ερωτήματα ως προς την ικανότητα των φορέων να παρακολουθούν την εκτέλεση του έργου των εξωτερικών αναδόχων και να αξιολογούν ορθά τα παραδοτέα τους», καταλήγει η έκθεση.
