ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Mε την προσδοκία να εξασφαλίσει την προμήθεια αμερικανικών κινητήρων για το μαχητικό πέμπτης γενιάς Kaan και να αναβαθμίσει τις σχέσεις με την Ουάσιγκτον, η τουρκική κυβέρνηση στρέφει το ενδιαφέρον της στην άφιξη του Ντόναλντ Τραμπ στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, η οποία διεξάγεται σήμερα και αύριο. Ο Αμερικανός πρόεδρος αναμένεται να φθάσει το μεσημέρι και να έχει κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Ταγίπ Ερντογάν. Στην ατζέντα των συνομιλιών αναμένεται να κυριαρχήσουν οι διμερείς σχέσεις, η προμήθεια κινητήρων για το Kaan, το ζήτημα των F-35, η ενεργειακή συνεργασία, καθώς και οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, παρά το κλίμα αισιοδοξίας στην Αγκυρα, ιδιαίτερη προσοχή προκαλούν οι δηλώσεις του Μπέντζαμιν Νετανιάχου στο Fox News. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός δήλωσε ότι «δεν πιστεύω πως θα πρέπει να δοθούν στην Τουρκία μαχητικά αεροσκάφη F-35 ή κινητήρες για τα δικά της μαχητικά αεροσκάφη, καθώς αυτό θα διατάρασσε την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, η οποία διασφαλίζεται από την αεροπορική υπεροχή του Ισραήλ και τη στρατηγική παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή».
Αναλυτές εκτιμούν ότι ο Τούρκος πρόεδρος θεωρεί πως η γεωστρατηγική θέση της χώρας του, ο ισχυρός στρατός, η στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας στη Συρία και στο βόρειο Ιράκ, καθώς και η ανάπτυξη της αμυντικής βιομηχανίας της αποτελούν ισχυρά διαπραγματευτικά χαρτιά έναντι των ΗΠΑ. Στόχος της Αγκυρας είναι να αναδειχθεί σε βασικό προμηθευτή της Ευρώπης σε πυρομαχικά, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πολεμικά πλοία.
Αντίθετος ο Νετανιάχου με την ενίσχυση της τουρκικής αεροπορίας – Η Aγκυρα ενδιαφέρεται και για το γαλλοϊταλικό σύστημα αεράμυνας SAMP/T.
Τη σημασία της Τουρκίας για τη Συμμαχία υπογράμμισε και ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, ο οποίος συναντήθηκε χθες με τον Ταγίπ Ερντογάν. Ο κ. Ρούτε επισήμανε ότι η Τουρκία παραμένει «πραγματικά σημαντική» για τη μελλοντική στρατηγική ασφάλειας του ΝΑΤΟ, τονίζοντας ότι η γεωγραφική θέση της και ο ηγετικός ρόλος της εντός της Συμμαχίας έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα.
Την ίδια ώρα η Αγκυρα δεν περιορίζει τις αμυντικές σχέσεις της στις ΗΠΑ, αλλά επιδιώκει να ενισχύσει τη συνεργασία της με σειρά χωρών του ΝΑΤΟ, αποκτώντας ευρύτερα διαπραγματευτικά ερείσματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Γαλλία, με την οποία, παρά τον ανταγωνισμό σε Ανατολική Μεσόγειο και Αφρική, καταγράφεται κινητικότητα στις αμυντικές σχέσεις. Τούρκοι δημοσιογράφοι αναφέρουν ότι στο περιθώριο της συνόδου του ΝΑΤΟ αναμένεται να πραγματοποιηθεί συνάντηση μεταξύ του Εμανουέλ Μακρόν και του Ταγίπ Ερντογάν. Σύμφωνα με το CNN Türk, το οποίο επικαλείται δυτικές διπλωματικές πηγές, το Παρίσι θεωρεί την Τουρκία έναν από τους βασικούς πυλώνες της μελλοντικής αρχιτεκτονικής ασφάλειας της Ευρώπης. Η αμυντική βιομηχανία αναδεικνύεται σε βασικό πεδίο προσέγγισης. Η Τουρκία ενδιαφέρεται για το γαλλοϊταλικό σύστημα αεράμυνας SAMP/T, ενώ η Γαλλία επανεξετάζει τις δυνατότητες συμπαραγωγής. Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη στρατηγική συνεργασία της γαλλικής Safran με την Baykar, με στόχο τον εξοπλισμό των Bayraktar TB2 με ηλεκτροοπτικά συστήματα της γαλλικής εταιρείας.
Οι σχέσεις με την ιταλική αμυντική βιομηχανία εμβαθύνονται επίσης. Η Baykar υπέγραψε συμφωνία με την ιταλική Gruppo Esse για την ανάπτυξη ρομποτικής, αυτοματοποιημένης γραμμής μαζικής παραγωγής UAV, ενώ πριν από λίγους μήνες προχώρησε και στην εξαγορά ιταλικών εταιρειών στους τομείς της αεροναυπηγικής και της άμυνας.
Παράλληλα, η τουρκική Sarsilmaz και η ισπανική EM&E Group υπέγραψαν μνημόνιο συνεργασίας για την ανάπτυξη τεχνολογιών έρευνας και καινοτομίας, ενώ τα ιδιωτικά τουρκικά ναυπηγεία Sefine και η καναδική Kraken Robotics θα αναπτύξουν από κοινού αυτόνομα υποθαλάσσια συστήματα (UUV).
Πριν από δύο εβδομάδες, η Τουρκία παρέδωσε στη Ρουμανία κορβέτα που ναυπηγήθηκε σε τουρκικά ναυπηγεία.
Πολιτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η Αγκυρα επιχειρεί να εμφανιστεί ως ο απαραίτητος σύμμαχος του ΝΑΤΟ, καθώς βρίσκεται σε άμεση γεωγραφική εγγύτητα με όλα τα κρίσιμα μέτωπα που απασχολούν τη Συμμαχία – τη Ρωσία, το Ιράν και τη Μέση Ανατολή. Παράλληλα διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό ξηράς του ΝΑΤΟ, ενώ η αμυντική βιομηχανία της αριθμεί περίπου 3.000 εταιρείες, απασχολεί περισσότερους από 100.000 εργαζομένους και οι ετήσιες εξαγωγές της προσεγγίζουν τα 10 δισ. δολάρια.
Εν τω μεταξύ, ενίσχυση του διαλόγου της Ε.Ε. με την Τουρκία θα επιδιώξουν στην κοινή συνάντηση που θα έχουν αύριο με τον Ταγίπ Ερντογάν οι πρόεδροι της Κομισιόν και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και Αντόνιο Κόστα.
