ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Εντονη παρασκηνιακή σύγκρουση, που λίγο έλειψε να προκαλέσει σοβαρή «εμπλοκή» ως προς την υιοθέτηση της κοινής διακήρυξης της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα, προκλήθηκε γύρω από το σχέδιο επέκτασης του στρατιωτικού δικτύου αγωγών καυσίμων της Συμμαχίας, συνολικού κόστους 26 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με επιβεβαιωμένες πληροφορίες της «Κ», η αντιπαράθεση, που προκλήθηκε κυρίως από τη στάση της Τουρκίας, πήρε τέτοια διάσταση που τελικά το έργο δεν περιελήφθη στην κοινή διακήρυξη, στο σημείο αναφοράς του μετασχηματισμού της Συμμαχίας (ΝΑΤΟ 3.0), και παρότι στηρίζεται ενθέρμως από τις ΗΠΑ.
Το έργο προβλέπει επέκταση του υφιστάμενου ψυχροπολεμικού δικτύου αγωγών, το οποίο τερματίζει στη Γερμανία, προς τη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ με τη δημιουργία ενιαίου δικτύου ανεφοδιασμού, που θα συνδέει την Ελλάδα, την Τουρκία, την Πολωνία, τη Ρουμανία και τις χώρες της Βαλτικής, εξασφαλίζοντας ταχεία μεταφορά καυσίμων σε περίπτωση σύγκρουσης με τη Ρωσία. Για την Ελλάδα ο σχεδιασμός αναβαθμίζει τον ρόλο των υποδομών της και ιδιαίτερα της Αλεξανδρούπολης ως κόμβου ανεφοδιασμού.
Εσχάτως είχαν γίνει διαρροές προς διεθνή μέσα ενημέρωσης ότι έως τη σύνοδο κορυφής θα λαμβανόταν πολιτική απόφαση για το έργο, ωστόσο οι διαπραγματεύσεις εξελίχθηκαν διαφορετικά. Εξαρχής μη επωφελούμενες χώρες, όπως η Γαλλία, η Ισπανία, η Ιταλία και ο Καναδάς, εξέφρασαν επιφυλάξεις για κόστος, διάρκεια υλοποίησης και εποπτείας ενός έργου με ορίζοντα 25ετίας.
Ωστόσο, το πραγματικό παράδοξο υπήρξε η στάση της Τουρκίας, καθώς, παρότι θα ωφεληθεί με έργα 2 δισ. ευρώ στο έδαφός της, επιδίωξε συστηματικά την καθυστέρηση έγκρισης της σχετικής πρότασης. Επισήμως ζητούσε νέα αξιολόγηση της στρατιωτικής μελέτης ως προς το κόστος, ωστόσο, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες της «Κ», η βασική ενόχλησή της αφορούσε τμήματα του σχεδιασμού που ενισχύουν τις ελληνικές διαδρομές εφοδιασμού και τη διασύνδεσή τους με τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Επέμενε, δε, στην ανάγκη επανεξέτασης όλου του σχεδιασμού, προκαλώντας την έντονη δυσαρέσκεια της Πολωνίας, που «μπλόκαρε» με τη σειρά της την έγκριση της κοινής διακήρυξης.
Υπό την πίεση (και) του χρόνου βρέθηκε συμβιβαστική λύση, που προβλέπει συνέχιση των διαπραγματεύσεων με ορόσημο την 22α Ιουλίου και που επέτρεψε την Παρασκευή την έγκριση της διακήρυξης από τους πρέσβεις του ΝΑΤΟ ενόψει της συνόδου, αύριο Τετάρτη.
Στο κείμενο της διακήρυξης, η ελληνική πλευρά πέτυχε αλλαγές όσον αφορά τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας. Αποσαφηνίστηκε, δηλαδή, ότι στον στόχο βοήθειας ύψους 70 δισ. ευρώ για το 2026 θα συνυπολογίζεται και το δάνειο της Ε.Ε. προς το Κίεβο, διευκρίνιση που επηρεάζει τον τρόπο υπολογισμού της συνολικής ευρωπαϊκής συνεισφοράς και της αντίστοιχης δέσμευσης για το 2027. Στην παράγραφο για το Ιράν, εξασφαλίστηκε η αναφορά στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ να μην αφήνει περιθώρια διαφορετικών ερμηνειών ως προς το καθεστώς διέλευσης.
