Οταν πριν από λίγες μέρες η Μάντλιν Ενος, υπεύθυνη επικοινωνίας της διεθνούς διαδικτυακής πλατφόρμας εκμάθησης γλωσσών Preply, είδε ότι οι αναζητήσεις για τον όρο “learn Greek” («μαθαίνω ελληνικά») στο Ηνωμένο Βασίλειο είχαν αυξηθεί κατά 550% μέσα σε έναν μόλις μήνα, δεν έπεσε από τα σύννεφα.
Ως ειδική στις τάσεις εκμάθησης γλωσσών, η Μάντλιν Ενος (φωτό) γνωρίζει ότι μία παγκόσμια κινηματογραφική επιτυχία όπως η «Οδύσσεια» καταφέρνει να ξεπεράσει τα όρια της οθόνης και να μετατραπεί σε πολιτιστικό φαινόμενο. Ετσι, επιτυγχάνει όχι μόνο να αναζωπυρώσει το ενδιαφέρον για την ιστορία που αφηγείται, αλλά συχνά να παρακινήσει το κοινό να αναζητήσει τη γλώσσα και τον πολιτισμό από τον οποίο αυτή γεννήθηκε.
«Μια ταινία προκαλεί το ενδιαφέρον για μια γλώσσα προτού ακόμη κάποιος μάθει την πρώτη της λέξη, καθώς έχει τη δύναμη να τον προσελκύει μέσα από την ιστορία, τους χαρακτήρες, το σκηνικό και –συχνά– την πλούσια ιστορική διαδρομή που βρίσκεται πίσω από όλα αυτά», σημειώνει στην «Κ» η Ενος.
Αντίστοιχο ενδιαφέρον παρατηρήσαμε για την παλαιά σκανδιναβική γλώσσα και τη μυθολογία της, μετά την επιτυχία της σειράς “Vikings”.
«Η Οδύσσεια του Ομήρου συντέθηκε στα αρχαία ελληνικά, μια γλώσσα που έχει πολύ μεγάλες διαφορές από αυτήν που μιλάτε στη σύγχρονη Ελλάδα. Μια γλώσσα, όμως, δεν χρειάζεται να ομιλείται ευρέως για να ασκήσει αυτή τη γοητεία. Αντίστοιχο ενδιαφέρον παρατηρήσαμε για την παλαιά σκανδιναβική γλώσσα και τη μυθολογία της, μετά την επιτυχία της σειράς “Vikings”. Η δύναμη του έργου τέχνης είναι εκείνη που κάνει όλη τη δουλειά, η γλώσσα γίνεται ένας τρόπος για να έρθει κανείς πιο κοντά σε αυτό», τονίζει.
Η ανάλυση της Preply, που βασίζεται σε δεδομένα των Google Trends και της πλατφόρμας Glimpse, αφορά στοιχεία τα οποία συλλέχθηκαν στις 21 Ιουλίου και καλύπτουν το διάστημα που προηγήθηκε της παγκόσμιας κυκλοφορίας της ταινίας, καθώς και τις πρώτες ημέρες προβολής της.
«Η εμφάνιση του Bad Bunny στο ημίχρονο του Super Bowl προκάλεσε αύξηση 178% στις αναζητήσεις για τη φράση “learn Spanish” μετά το σόου, τον Φεβρουάριο του 2026».
Ρωτήσαμε την Ενος αν πιστεύει πως αυτό το αυξημένο ενδιαφέρον για την εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας θα υποχωρήσει όταν «κοπάσει» ο ενθουσιασμός γύρω από την ταινία του Νόλαν ή αν μία τέτοια επιτυχία μπορεί να οδηγήσει περισσότερους ανθρώπους σε μία μακροπρόθεσμη εξερεύνηση της ελληνικής γλώσσας.
«Εχουμε ξαναδεί αυτό το μοτίβο και συνήθως διαρκεί περισσότερο από έναν πρόσκαιρο ενθουσιασμό», απαντά η εκπρόσωπος της διεθνούς πλατφόρμας και εξηγεί: «Η εμφάνιση του Bad Bunny στο ημίχρονο του Super Bowl προκάλεσε αύξηση 178% στις αναζητήσεις για τη φράση “learn Spanish” μετά το σόου, τον Φεβρουάριο του 2026. Το ίδιο συνέβη το 2021 με τα κορεατικά μετά το “Squid Game” (“Το Παιχνίδι του Καλαμαριού”), όταν έγινε η πρώτη κορεατική σειρά που βρέθηκε στην κορυφή των παγκόσμιων κατατάξεων του Netflix. Ακολούθησε ένα νέο κύμα ενδιαφέροντος μετά την επιτυχία του “KPop Demon Hunters”. Είναι προφανές ότι ο κινηματογράφος και η τηλεόραση αποτελούν ορισμένες από τις ισχυρότερες πύλες εισόδου σε μια γλώσσα», εξηγεί η ίδια τονίζοντας ότι τα ισπανικά και τα κορεατικά εξακολουθούν να συγκαταλέγονται στις δημοφιλέστερες γλώσσες που μαθαίνουν οι χρήστες της Preply.
«Σε πρόσφατη έρευνά μας σε περισσότερους από 1.100 Αμερικανούς, το 42% όσων παρακολουθούν διεθνείς κινηματογραφικές και τηλεοπτικές παραγωγές δήλωσε ότι βλέπει περισσότερο ξενόγλωσσο περιεχόμενο σε σύγκριση με πριν από πέντε χρόνια. Παράλληλα, το 72% των εκπροσώπων της Γενιάς Ζ και των Millennials ακούει τακτικά μουσική σε γλώσσα διαφορετική από τη μητρική του. Επομένως, η αύξηση των αναζητήσεων στην Google που συνδέεται με την “Οδύσσεια” μπορεί να περιοριστεί κάπως όταν υποχωρήσει ο θόρυβος γύρω από την ταινία. Η ευρύτερη τάση, όμως, που αφορά την κατανάλωση πολιτιστικού περιεχομένου και το ενδιαφέρον για την εκμάθηση γλωσσών, δεν πρόκειται να υποχωρήσει», υπογραμμίζει η ίδια.
Η Ενος μιλά για τα αρχαία ελληνικά και για τη σύγχρονη ελληνική γλώσσα με τον ίδιο ενθουσιασμό. Η πλατφόρμα συνεργάζεται με περισσότερους από 500 καθηγητές ελληνικών και οι μαθητές στρέφονται σε αυτούς για πολλούς διαφορετικούς λόγους: από επαγγελματικές ανάγκες και προετοιμασία για εξετάσεις μέχρι τον σχεδιασμό ενός ταξιδιού στα ελληνικά νησιά ή όπως στην περίπτωση της «Οδύσσειας» από ενδιαφέρον για τον ελληνικό πολιτισμό. Στην ερώτησή μας για το τι θα πρότεινε σε εκείνους που εμπνεύστηκαν από την ταινία, να ξεκινήσουν από τα αρχαία ή τα νέα ελληνικά, εκείνη απαντά:
«Εάν το ενδιαφέρον τους στρέφεται στο ομηρικό κείμενο και στον κλασικό κόσμο, η επαφή με τα αρχαία ελληνικά αποτελεί τον πιο άμεσο δρόμο. Εάν, από την άλλη, ενδιαφέρονται για τα ταξίδια, τον ελληνικό κινηματογράφο και τη μουσική ή τη δυνατότητα να συνομιλούν με ανθρώπους που ζουν σήμερα στην Ελλάδα, τότε τα νέα ελληνικά αποτελούν εξαιρετική επιλογή. Η μία μορφή της γλώσσας σε συνδέει με έναν σπουδαίο αρχαίο πολιτισμό, η άλλη με μια χώρα και τους ανθρώπους της, όπως είναι σήμερα».
Η επιστροφή του Ομήρου
Η ένδειξη ότι η κινηματογραφική μεταφορά της «Οδύσσειας» έχει ξεπεράσει τα όρια της μεγάλης οθόνης δεν αποτυπώνεται, ωστόσο, μόνο στο ενδιαφέρον για την ελληνική γλώσσα, αλλά και στην επιστροφή του ίδιου του Ομήρου στο αναγνωστικό κοινό. Σύμφωνα με στοιχεία της Circana BookScan, που δημοσίευσε το Publishers Weekly, οι πωλήσεις έντυπων εκδόσεων της «Οδύσσειας» στις Ηνωμένες Πολιτείες αυξήθηκαν κατά 76% μετά την κυκλοφορία της ταινίας, με τη μετάφραση της Εμιλι Γουίλσον να βρίσκεται στην κορυφή της ζήτησης.
Αντίστοιχα, η ψηφιακή πλατφόρμα βιβλιοθηκών Libby κατέγραψε αύξηση 217% στους ηλεκτρονικούς δανεισμούς του έργου, ενώ στο Spotify οι ακροάσεις της ηχογραφημένης εκδοχής της «Οδύσσειας» αυξήθηκαν κατά 680%, κυρίως από νεότερες ηλικίες.
«H πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας ασκεί διαχρονική γοητεία και εξακολουθεί να γνωρίζει διεθνή απήχηση, πολύ πέρα από τους ακαδημαϊκούς κύκλους ή τις κοινότητες ανθρώπων που μαθαίνουν τη γλώσσα λόγω της καταγωγής τους».
Για την Ενος, πάντως, αυτό το διεθνές ενδιαφέρον που ακολουθεί την εμπορική επιτυχία της ταινίας του Νόλαν φανερώνει κάτι πολύ πιο ισχυρό για τη θέση της χώρας μας στον σύγχρονο κόσμο.
«Δείχνει ότι η πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας ασκεί διαχρονική γοητεία και εξακολουθεί να γνωρίζει πραγματική διεθνή απήχηση, πολύ πέρα από τους ακαδημαϊκούς κύκλους ή τις κοινότητες ανθρώπων που μαθαίνουν τη γλώσσα λόγω της καταγωγής τους. Κάθε φορά που ένας μύθος επανέρχεται στη σύγχρονη ποπ κουλτούρα, η γλώσσα που βρίσκεται πίσω από αυτόν εξακολουθεί να είναι εκεί και να περιμένει όσους θελήσουν να την ανακαλύψουν. Είτε πρόκειται για τα ελληνικά του Ομήρου πριν από σχεδόν τρεις χιλιετίες, είτε για τα ελληνικά που μιλιούνται σήμερα στην Αθήνα».
