Στη βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ βρίσκεται το αρχαιότερο χειρόγραφο με στίχους της Οδύσσειας στα αρχαία ελληνικά. Το χειρόγραφο προέρχεται από ανασκαφές στην Αίγυπτο και χρονολογείται στον 3ο αιώνα. Οι μελετητές του λένε ότι αν κοιτάξεις προσεκτικά, μπορείς να δεις και (αρχαίες) διορθώσεις πάνω στο χειρόγραφο. Δεν γνώριζα την ύπαρξή του, αλλά την έμαθα από το Instagram. Eνα σύντομο βίντεο από το πανεπιστήμιο, με αφορμή την ταινία του Κρίστοφερ Νόλαν, έκανε γνωστό το μισοκατεστραμμένο χειρόγραφο σε χιλιάδες ανθρώπους.
Υπάρχει ένα παγκόσμιο hype, όπως λέγεται, με την Οδύσσεια. Ανεξάρτητα από την άποψη που έχει ο καθένας για την ταινία, το ομηρικό έπος συζητείται διεθνώς. Με κάθε τρόπο και κάθε μέσο. Από το Μάντσεστερ μέχρι το Πανεπιστήμιο του Σινσινάτι, που παρουσιάζει εκ νέου τις ανασκαφές του στη μυθική Τροία (Ιτσιρλίκ) και στην Πύλο, και από το Πρίνστον που ξαναδιαφημίζει τις εκδόσεις του για την Οδύσσεια μέχρι το Γκετί και το αρχαιολογικό μουσείο της Πενσιλβάνια που σκαλίζουν τις συλλογές τους και προβάλλουν ό,τι έχουν σχετικό με την Οδύσσεια για να προσελκύσουν επισκέπτες, η ταινία του Νόλαν αναζωπύρωσε το ενδιαφέρον για τα ομηρικά έπη.
Πού βρισκόμαστε «εμείς» σε αυτή τη συζήτηση; Πέρα από τα αφιερώματα στις ελληνικές εφημερίδες και τα περιοδικά δεν έχει πάρει το μάτι μου κάποια έκθεση, ένα θεατρικό ανέβασμα, μια θεματική ενότητα σε κάποιο φεστιβάλ, «κάτι» που να δείχνει ότι είμαστε μέρος ενός γεγονότος, ο πυρήνας του οποίου αποτελεί κομμάτι της πολιτισμικής μας ταυτότητας.
Υποθέτω ότι μερικές χιλιάδες από τα εκατομμύρια τουριστών που επισκέπτονται τη χώρα θα ήθελαν να δουν κάτι οργανωμένο γύρω από την Οδύσσεια. Ενας Αμερικανός που είχε μιλήσει στην «Κ» (10/7) πήγε στη Μεσσηνία για να περπατήσει στα «χνάρια» του κινηματογραφικού Οδυσσέα. Δεν μας αφορά; Τα ξέρουμε ήδη; Είναι ο ξένος που ασχολείται με κάτι «δικό» μας; Θυμώσαμε ή απλώς είναι καλοκαίρι;
Πάντως, στίχους από την Οδύσσεια δεν θα δει κάποιος μόνο στο Μάντσεστερ. Το 2018 είχε ανακοινωθεί από το υπουργείο Πολιτισμού η εύρεση μιας πήλινης πλάκας με 13 στίχους από τη ραψωδία ξ΄ της Οδύσσειας στην Ολυμπία. Στη ραψωδία περιγράφεται η συνάντηση του Οδυσσέα με τον βοσκό Εύμαιο. Η πήλινη πλάκα που χρονολογείται στον 3ο αιώνα μ.Χ. θεωρείται το παλαιότερο σωζόμενο κείμενο της Οδύσσειας στην Ελλάδα. Φυλάσσεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας. Σήμερα, όμως, μαθαίνουμε ότι βρίσκεται στον Καναδά και στη θέση της υπάρχει μια φωτογραφία. Οι Καναδοί είχαν μια ωραία ιδέα για έκθεση στο αρχαιολογικό τους μουσείο. Μια έκθεση για τους ομηρικούς ήρωες του Τρωικού Πολέμου.
