Αν έχετε περάσει ώρες στο TikTok ψάχνοντας για ενδιαφέροντα, «κρυμμένα» μαγαζιά στην Αθήνα, ίσως να έχετε πετύχει το 168 Βar, που δεν είναι μπαρ, αλλά κινέζικο εστιατόριο, και σερβίρει πρωινό και μεσημεριανό σε ένα στενό πλάι στην πλατεία Κουμουνδούρου. Ο πρώτος πάντως που πόσταρε για το μαγαζί ήταν ο Λιν Ζιάνγκ, ένα δεκάχρονο Κινεζάκι που μεγαλώνει στην Ελλάδα, μιλάει ελληνικά, κινέζικα, αγγλικά και γερμανικά, παίζει πιάνο, χορεύει χιπ χοπ, μαγειρεύει και σε μαθαίνει, μεταξύ άλλων, τα ονόματα φρούτων στα ελληνικά και στα κινέζικα. Τυγχάνει, επίσης, να έχει πάνω από 53 χιλιάδες ακολούθους και σχεδόν 1,5 εκατομμύριο like. «Από αυτό το βίντεο ήρθε πολύς κόσμος. Οι πελάτες μας είναι από την κινέζικη κοινότητα της Αθήνας, Έλληνες, όπως και πολλοί Κινέζοι που όταν έρχονται εδώ για διακοπές, αναζητούν κινέζικο φαγητό», λέει ο ιδιοκτήτης του 168 Βar.
Στη συνεννόηση μας βοηθάει η Ελένη Μαστορίδη (ή αλλιώς Νέζα, όπως είναι το ψευδώνυμο που χρησιμοποιεί), φοιτήτρια της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, με καταγωγή από την Κίνα, από την πλευρά της μαμάς της, και από τα Χανιά, από την πλευρά του μπαμπά της. «Με το που ήρθα στην Αθήνα για σπουδές, άρχισα να εξερευνώ αυτά τα μαγαζιά γιατί στην Κρήτη δεν είχαμε κινέζικα εστιατόρια. Από κινέζικο έτρωγα μόνο ό,τι έφτιαχνε η μητέρα μου. Όταν λοιπόν μπήκα πρώτη φορά εδώ, είπα μέσα μου: “Α, η μαμά μου!”. Από τότε έρχομαι συνέχεια. Ειδικά στις εξεταστικές που δεν προλαβαίνω να μαγειρέψω, είναι η πρώτη μου στάση κάθε πρωί», περιγράφει. Η ίδια μάλιστα, μαζί με τον συμφοιτητή της Γιώργο Σταματέλο, ετοιμάζει αυτή την εποχή ένα zine-καταγραφή των εστιατορίων της αθηναϊκής Chinatown, ενώ παράλληλα κάνει την πρακτική της σε εστιατόριο και πειραματίζεται με έργα food art, χρησιμοποιώντας τη γεύση σαν εκφραστικό μέσο. Μαζί της κάναμε μια βόλτα στα αγαπημένα της κινέζικα εστιατόρια και παντοπωλεία του Μεταξουργείου και του Κεραμεικού.
Πρωινό στον ατμό
Μια Πέμπτη λίγο πριν από το μεσημέρι, στα περισσότερα τραπέζια του 168 Bar τρώνε Κινέζοι τουρίστες∙ τα Σαββατοκύριακα θα δει κανείς και αρκετούς Έλληνες. Το φαγητό είναι χειροποίητο και η ατμόσφαιρα οικογενειακή. «Εκτός από τα νουντλς, όλα τα άλλα τα φτιάχνουμε μόνοι μας», εξηγεί o ιδιοκτήτης του εστιατορίου. Από τις πέντε το ξημέρωμα, μαζί με τη σύζυγό του ξεκινούν για να ετοιμάσουν τα ψωμάκια ατμού, το μαλακό τόφου, τις σούπες και το δικό τους γάλα σόγιας που συσκευάζουν σε σφραγισμένα πλαστικά ποτήρια, ώστε να μπορέσουν κατά τις οκτώ να ανοίξουν για πρωινό. «Το μαγαζί το ξεκινήσαμε το 2018, αρχικά μόνο με νουντλς και ρύζι. Υπήρχε όμως ζήτηση για κινέζικο πρωινό στην Chinatown, από τους ιδιοκτήτες των εμπορικών καταστημάτων που λειτουργούν από νωρίς», συμπληρώνει ο ίδιος. Γι’ αυτό, όλα όσα φτιάχνουν μπορεί κανείς να τα παραγγείλει για κατανάλωση επιτόπου ή να τα πάρει πακέτο.
Από τις πέντε το ξημέρωμα ξεκινούν τις προετοιμασίες: ψωμάκια ατμού, μαλακό τόφου, σούπες και σπιτικό γάλα σόγιας.
Πέρα από τα αφράτα ψωμάκια ατμού με διάφορες γεμίσεις (από κρέας μέχρι κόκκινα γλυκά φασόλια), που κυμαίνονται από 0,50 έως 0,80 ευρώ το τεμάχιο, άλλες δημοφιλείς επιλογές είναι και τα τηγανητά «ξυλάκια» ζύμης που μπορείς να βουτήξεις σε καυτερή σάλτσα τσίλι. Επίσης, τα αυγά τσαγιού που τα βράζουν ολόκληρα και έπειτα, αφού πρώτα ραγίσουν λίγο το τσόφλι τους, τα σιγοβράζουν ξανά σε ένα μείγμα από μαύρο τσάι, σόγια και μπαχαρικά. Από αυτή τη διαδικασία δεν παίρνουν παρά λίγη απαλή και διακριτική γεύση, αποκτούν όμως κατ’ αυτόν τον τρόπο το χαρακτηριστικό «μαρμπρέ» στόλισμα στην επιφάνειά τους.
Wonton και το έξι το καλό
«Όσα σερβίρουν εδώ είναι το κλασικό πρωινό που θα βρεις σε κινέζικες αγορές. Όπως έχουμε στην Ελλάδα τα σουβλάκια στη λαϊκή, για παράδειγμα. Τα περισσότερα είναι μαγειρεμένα στον ατμό, για να πέφτουν ελαφριά στο στομάχι», εξηγεί η Νέζα. Έτσι ελαφριά είναι και η σούπα wonton με τα λεπτεπίλεπτα μίνι ντάμπλινγκ, τα φύκια και τις μικροσκοπικές γαριδούλες. Όσο για το όνομα του μαγαζιού; «Οι Κινέζοι ασχολούνται πολύ με την αριθμολογία. Πολλοί αριθμοί θεωρείται ότι φέρνουν τύχη ή ατυχία επειδή η προφορά τους μοιάζει με λέξεις που έχουν θετική ή αρνητική σημασία. Το 666 για παράδειγμα, σε αντίθεση με τη Δύση, στην Κίνα θεωρείται πάρα πολύ τυχερό. Η προφορά του 6 (liù) θυμίζει τη λέξη που σημαίνει “ρέω ομαλά”, “πηγαίνω χωρίς εμπόδια”, οπότε το 666 μεταφράζεται σε κίνηση και χρησιμοποιείται για να περιγράψει κάτι πολύ καλό, άψογο», λέει η ίδια. Ρωτώντας τον ιδιοκτήτη, μαθαίνουμε ότι κάτι αντίστοιχο ισχύει και για το 168: «Ο αριθμός 1 συμβολίζει την αρχή ή την πρωτιά, το 6 ακούγεται παρόμοια με τη λέξη που σημαίνει “όλα κυλούν ομαλά”, ενώ το 8 θεωρείται επίσης τυχερός αριθμός, επειδή θυμίζει φωνητικά τη λέξη για την ευημερία και τον πλούτο», εξηγεί εκείνος.
Για μεσημεριανό-αστραπή
Από την άλλη, το Noodle Bar στην οδό Κεραμεικού δεν χρειάζεται και πολλές επεξηγήσεις. Εδώ ειδικεύονται στο γρήγορο μεσημεριανό με νουντλς. Και όταν λέμε γρήγορο, εννοούμε αστραπή. Μέσα σε ελάχιστα λεπτά από την παραγγελία, έχουμε μπροστά μας μια σούπα με ρυζομακάρονα και χοιρινά παϊδάκια, καλυμμένα με ένα μαλακό πανάρισμα, σιγομαγειρεμένα μέχρι να «πέφτουν» με μία κίνηση από το κόκαλο.
Έχουμε ακόμη ένα stir fry με νουντλς από κολλώδες ρύζι (κομμένα rice cakes) μαζί με καψαλισμένο μποκ τσόι και κομματάκια χοιρινού, τηγανητά ντάμπλινγκ και ένα ακόμα stir fry με διάφανα νουντλς. Στο μενού θα δεις και πιο εξεζητημένα πιάτα, όπως με εντόσθια ή με χοιρινό συκώτι. Για συνοδεία μπορείς να πάρεις μόνος σου από το ψυγείο μπίρα, τενεκεδάκια με παγωμένο τσάι ή ένα δημοφιλές κινέζικο αναψυκτικό με γάλα καρύδας. Στο βάθος, στο περιστρεφόμενο τραπέζι του μαγαζιού, μέλη της οικογένειας που διαχειρίζεται το εστιατόριο κάθονται μαζί τρώγοντας καρπούζι και πίνοντας τσάι με jujube (μικρός καρπός που μοιάζει με χουρμά όταν αποξηρανθεί, έχει γλυκιά γεύση και χρησιμοποιείται πολύ στην κινέζικη κουζίνα και στην παραδοσιακή ιατρική) από τη μεγάλη κανάτα στη μέση. «Για είκοσι χρόνια η δουλειά μου στην Αθήνα ήταν χονδρική πώληση ρούχων. Έχουμε συνηθίσει τη ζωή εδώ. Και ο καιρός και ο κόσμος μάς αρέσουν πολύ», λέει ο Τσεν. Πριν από λίγους μήνες άνοιξε το εστιατόριο, για το οποίο μάλιστα καλλιεργεί ο ίδιος ορισμένα λαχανικά που δεν βρίσκει φρέσκα στην Αθήνα.
Από jujube μέχρι latiao
Τα περισσότερα υλικά για να μαγειρέψει κανείς αυθεντικό κινέζικο μπορεί, ωστόσο, να τα βρει στα παντοπωλεία της Chinatown, μαζί με έτοιμα σνακ αλλά και ειδικό εξοπλισμό – από γουόκ μέχρι ρυζιέρες. Στα ράφια του Dongfang στη Λεωνίδου είδαμε από αποξηραμένα μανιτάρια, χύμα νουντλς διαφόρων ειδών, πάστα φασολιού και πολύ καλής ποιότητας πράσινο τσάι μέχρι κοτοπόδαρα μαριναρισμένα σε σάλτσα, μαγειρεμένες μύτες γουρουνιού και «φύλλα» τόφου (λεπτό «φιλμ» που σχηματίζεται στην επιφάνεια του γάλακτος σόγιας όταν θερμαίνεται, πριν γίνει τόφου). Στο Wang Fu βρήκαμε, μεταξύ άλλων, κινέζικα φρούτα και λαχανικά, φρέσκα και αποξηραμένα jujube, μεγάλη ποικιλία από σνακ αλλά και συσκευασμένα κινέζικα γλυκά, τα οποία όπως μάθαμε φτιάχνει μια μικρή επιχείρηση στην Αθήνα. Η επιγραφή στο παντοπωλείο του αριθμού 31 στην Κεραμεικού έχει μόνο ιδεογράμματα που σε ελεύθερη μετάφραση σημαίνουν «σούπερ μάρκετ ευτυχία για όλους». Εκεί ψωνίσαμε έτοιμες βάσεις για hot pot, ποικιλία από φύκια και ένα είδος ζάχαρης σε ακανόνιστα, σκουρόχρωμα «βραχάκια» η οποία είναι πιο ήπια γλυκιά και χρησιμοποιείται σε πολλές παρασκευές, ειδικά σε σιγομαγειρεμένα κρέατα. Από το Red Apple πήραμε τις μικροσκοπικές γαρίδες που δίνουν εύκολα γευστικό βάθος στις σούπες και latiao, πικάντικες λωρίδες, δηλαδή, από γλουτένη σίτου (seitan) καρυκευμένες με τσίλι, πιπέρι Σιτσουάν, κύμινο και άλλα μπαχαρικά, οι οποίες έχουν μαστιχωτή υφή και καταναλώνονται ως έτοιμο σνακ.
«Για είκοσι χρόνια η δουλειά μου στην Αθήνα ήταν χονδρική πώληση ρούχων. Έχουμε συνηθίσει τη ζωή εδώ. Και ο καιρός και ο κόσμος μάς αρέσουν πολύ», λέει ο Τσεν.
Ακριβώς δίπλα στο Red Apple, στάση στο Axi, άλλο ένα εστιατόριο-οικογενειακή υπόθεση. Το ζευγάρι των ιδιοκτητών μαγειρεύει στην ελάχιστων τετραγωνικών κουζίνα και παρακολουθεί την κίνηση μέσα από το συρόμενο τζαμάκι, ενώ στα τραπέζια κάθονται κυρίως μέλη της κινέζικης κοινότητας, που τρώνε εδώ στα γρήγορα και πολύ οικονομικά. Ο κατάλογος, κλεισμένος σε διαφάνεια, είναι κολλημένος στο τραπέζι και οι αγγλικές μεταφράσεις των πιάτων ιδιαίτερα λιτές. Από τα χιτ του μαγαζιού είναι τα «mixed noodles», με μπόλικο τζίντζερ και σκόρδο. Όπως υπονοεί και το όνομά τους, χρειάζονται ανακάτεμα ώστε να βουτηχτούν όλα στο σκορδάτο, καυτερό ζουμί που είναι μαζεμένο στον πάτο του μπολ. Πιτσιλάνε και είναι απολαυστικά. Εξαιρετικά και τα χειροποίητα τηγανητά ντάμπλινγκ γεμιστά με κιμά και κινέζικο σχοινόπρασο. Έρχονται με μια συνοδευτική καυτερή σάλτσα, τόσο καλή που, όπως λένε οι θαμώνες, «η ιδιοκτήτρια θα έπρεπε να τη συσκευάζει και να την πουλάει».
Για τραγανή πάπια, πατήστε το κουμπί
Έχει ξεκινήσει να βραδιάζει όταν φτάνουμε στο Fulihua. Στην είσοδο με τους κίονες, τα νέον φώτα είναι αναμμένα και η σκάλα, στρωμένη με κόκκινο χαλί, οδηγεί στο εστιατόριο που θυμίζει περισσότερο σαλόνι σπιτιού. Για μεγάλες παρέες προτείνεται προκράτηση, ειδικά αν θέλει κάποιος να έχει την εμπειρία του περιστρεφόμενου τραπεζιού – έχουν δύο από αυτά και καταλαμβάνουν δύο ξεχωριστά δωματιάκια. Σε κάθε περίπτωση, για να έρθουν να σου πάρουν παραγγελία θα πατήσεις το κουμπί του συστήματος ασύρματης ειδοποίησης, το οποίο είναι τοποθετημένο στον τοίχο πάνω από κάθε τραπέζι.
Ξεφυλλίζοντας το εκτενές μενού, διάσημα αλλά και λιγότερο γνωστά πιάτα που απευθύνονται σε πιο έμπειρους ουρανίσκους εμφανίζονται στην ίδια σελίδα. Κοτόπουλο kung pao, ντάμπλινγκ, hot & sour soup αλλά και μέδουσα σαν κρύο ορεκτικό, πηγμένο αίμα χοίρου ή σούπα με αγγούρια της θάλασσας. Δοκιμάσαμε το αναζωογονητικά καυτερό, αρωματικό μοσχάρι Σιτσουάν, τραγανό μπρόκολο στον ατμό με ελαφριά σάλτσα στρειδιών και πάπια με τραγανή πετσούλα. Για το τέλος, το επιδόρπιο περνάει από το τηγάνι και έχεις να διαλέξεις ανάμεσα σε τηγανητό κέικ καλαμποκιού, τηγανητή μπανάνα, τηγανητές, μαστιχωτές μπαλίτσες από κολλώδες ρυζάλευρο ή, για λίγο περισσότερη φαντασμαγορία, τηγανητό παγωτό – τραγανό και μαλακό, ζεστό και κρύο μαζί.
Εστιατόρια:
168 Βar, Διπύλου 6, T/6909-656858
The Noodle Bar, Κεραμεικού 52, Τ/211-4264266
Axi, Ακαδήμου 4
Fulihua, Ιάσονος 25, Τ/210-5228208
Παντοπωλεία:
Wang Fu, Κεραμεικού 37, Τ/210-5238385
Wanjiafu, Κεραμεικού 31, Τ/211-1832865
Dongfang, Λεωνίδου 25, Τ/210-5226677
Red Apple, Ακαδήμου 10
