Τανίνες
Ενώσεις που βρίσκονται στη φλούδα, στα κουκούτσια και στα κοτσάνια των σταφυλιών. Προσδίδουν στυφότητα και δομή στο κρασί, κυρίως στα ερυθρά.
Σώμα
Το «βάρος» ή η «γεμάτη» αίσθηση του κρασιού στο στόμα. Μπορεί να είναι ελαφρύ, μεσαίο ή πλήρες.
Μπουκέτο
Το σύνολο των αρωμάτων που αναπτύσσονται όσο παλαιώνει το κρασί. Διαφέρει από το άρωμα, που είναι πιο άμεσο και σχετίζεται με το φρούτο.
Οξύτητα
Η φρεσκάδα που δίνει ζωντάνια στο κρασί. Πολύ σημαντική στα λευκά κρασιά και στα αφρώδη.
Dry / Ξηρό
Ένα κρασί χωρίς υπολειμματικά σάκχαρα, δηλαδή που δεν είναι γλυκό.
Terroir
Γαλλικός όρος που περιγράφει το σύνολο των γεωγραφικών και κλιματικών χαρακτηριστικών ενός αμπελώνα τα οποία επηρεάζουν το κρασί. Κρασιά terroir λέμε όσα αντικατοπτρίζουν με το γευστικό προφίλ τους τα χαρακτηριστικά μιας περιοχής.
Μετάγγιση
Η διαδικασία μετάγγισης του κρασιού από το μπουκάλι σε ειδική καράφα, για να αναπνεύσει και να «ανοίξουν», να ξεδιπλωθούν δηλαδή, τα αρώματά του.
Παλαιωμένο
Κρασί που έχει ωριμάσει για κάποιο χρονικό διάστημα σε βαρέλι, σε δεξαμενή ή στη φιάλη, αποκτώντας πιο σύνθετο χαρακτήρα.
Αφρώδες
Κρασί με φυσαλίδες (σαν τη Σαμπάνια). Μπορεί να είναι φυσικό (δηλαδή ο αφρισμός να έχει προκληθεί με φυσικό τρόπο) ή να έχει προστεθεί διοξείδιο του άνθρακα.
Επίγευση
Η γεύση και τα αρώματα που παραμένουν στο στόμα μετά την κατάποση. Σημαντικό στοιχείο στην αξιολόγηση ενός κρασιού.
Μονοποικιλιακό
Κρασί που φτιάχνεται από μία μόνο ποικιλία σταφυλιού, π.χ. 100% Ασύρτικο.
Cuvée
Ανάμειξη διαφορετικών κρασιών ή παρτίδων για τη δημιουργία ενός τελικού blend. Χρησιμοποιείται και για αφρώδη κρασιά, και για Σαμπάνιες.
Oινολάσπες
Το λεπτό κατακάθι που σχηματίζεται κάτω από το κρασί που μόλις έχει ζυμωθεί. Δημιουργείται κατά τη διάρκεια της ζύμωσης και περιέχει μέσα τις αδρανοποιημένες (πεθαμένες) ζύμες (μαγιές).
Sur lie
Τεχνική ωρίμανσης του κρασιού πάνω στις οινολάσπες μετά τη ζύμωση, που προσθέτει πολυπλοκότητα και κρεμώδη υφή.
Γηγενείς ζύμες
Πρόκειται για φυσικές ζύμες που βρίσκονται ήδη στον φλοιό των σταφυλιών, στον αμπελώνα και στο οινοποιείο. Υπάρχουν επίσης και οι καλλιεργημένες ζύμες (cultured yeasts) που προστίθενται ελεγχόμενα.
Ήπια οινοποίηση
Οινοποίηση με ελάχιστες παρεμβάσεις. Ελαχιστοποίηση χρήσης θειωδών, φιλτραρίσματος και τεχνολογικών παρεμβάσεων.
Dosage
Ειδικός όρος για τα αφρώδη κρασιά (π.χ. Σαμπάνια): η προσθήκη γλυκαντικού μετά τη δεύτερη ζύμωση. Καθορίζει το επίπεδο γλυκύτητας (Brut, Extra Brut, Demi-Sec κ.λπ.).
Φελλωμένο
Όρος για κρασί που έχει χαλάσει από μολυσμένο φελλό. Δίνει δυσάρεστη μυρωδιά υγρής χαρτόκουτας ή μούχλας.
Αφιλτράριστο
Κρασί που δεν έχει φιλτραριστεί. Συνήθως πιο θολό στην όψη, αλλά πολλές φορές πιο ζωηρό σε γεύση.
Orange wine / Πορτοκαλί κρασί
Λευκά κρασιά που έχουν ζυμωθεί με το πρωτόκολλο της ερυθρής οινοποίησης, δηλαδή με τις φλούδες τους, και αποκτούν πορτοκαλί χρώμα και τανική δομή. Χάνουν συχνά, όμως, την τυπικότητα της ποικιλίας. Πολλές φορές διαβάζουμε στην ετικέτα και τον όρο «skin contact».
Pét-Nat (Pétillant Naturel)
Φυσικά αφρώδες κρασί, με μία ζύμωση, χωρίς dosage. Μοδάτο στιλ, που προτιμούν πολλοί οινοποιοί της ήπιας σχολής.
Χειρωνακτικός τρύγος
Τα σταφύλια μαζεύονται με το χέρι, μια ένδειξη φροντίδας και επιλογής ποιοτικότερου καρπού.
Ξηρή καλλιέργεια – ξερικός αμπελώνας
Αμπελώνας χωρίς άρδευση, που βασίζεται μόνο σε φυσική υγρασία/βροχή. Σε κάποιες περιπτώσεις, από ένα τέτοιο αμπέλι παίρνουμε καρπούς με πιο συμπυκνωμένη γεύση.
Οίνος φυσικός / Φυσικό κρασί / Natural Wine / ήπιας παρέμβασης
Ανεπίσημος όρος που δηλώνει κρασί χωρίς πρόσθετα, χωρίς φίλτρα ή εμπορικές ζύμες.
Μηλογαλακτική ζύμωση
Δευτερογενής ζύμωση όπου το οξύ του σταφυλιού (μηλικό) μετατρέπεται σε πιο μαλακό γαλακτικό οξύ. Δίνει πιο «βουτυράτη» γεύση και αντίστοιχα αρώματα βουτύρου, λιπαρότητας.
Βαρελάτο / Με βαρέλι
Κρασί που έχει ωριμάσει σε δρύινα βαρέλια. Προσδίδει αρώματα βανίλιας, ξύλου.
Αναγωγικό
Κρασί που μυρίζει λίγο περίεργα στην αρχή (π.χ. αυγό, λάστιχο), επειδή δεν είχε έκθεση σε οξυγόνο. Μπορεί να «ανοίξει» με τον αέρα ( ΑΝΤ. οξειδωτικό).
Αναερόβια ζύμωση
Ζύμωση χωρίς έκθεση σε οξυγόνο.
Κρασί χωρίς θειώδη / Sulfate free
Κρασί χωρίς προσθήκη διοξειδίου του θείου (SO2), το οποίο, αν και φυσικό συντηρητικό και απαραίτητο στη συντήρηση, μερικοί οινοποιοί αποφεύγουν.
Single vineyard
Κρασί που προέρχεται αποκλειστικά από έναν συγκεκριμένο αμπελώνα, δηλαδή όλα τα σταφύλια έχουν καλλιεργηθεί στο ίδιο μέρος. Σε αντίθεση με άλλα κρασιά που μπορεί να προέρχονται από σταφύλια διαφόρων περιοχών ή αμπελώνων, το single vineyard θεωρείται κρασί που δίνει απόλυτη έκφραση του terroir (εδάφους, μικροκλίματος, υψομέτρου κ.λπ.).
Πρωτογενή/ Δευτερογενή/ Τριτογενή αρώματα
Πρωτογενή είναι τα αρώματα του κρασιού που προέρχονται από το σταφύλι, δευτερογενή τα αρώματα που προκύπτουν από τη ζύμωση και τριτογενή αυτά που δημιουργούνται με την παλαίωση.
Batonnage
Τεχνική ανάδευσης του κρασιού με τις οινολάσπες, που προσθέτει πολυπλοκότητα και κρεμώδη υφή.
Φυλλοξήρα / προφυλλοξηρικοί αμπελώνες
Έντομο που προσβάλλει το ριζικό σύστημα του αμπελιού καταστρέφοντάς το. Σχεδόν αφάνισε τον αμπελώνα της Ευρώπης περίπου στα μέσα του 19ου αιώνα. Οι νέοι αμπελώνες που φυτεύτηκαν από το 1890 και μετά, έγιναν με κλήματα μπολιασμένα πάνω σε αμερικανικά, ανθεκτικά στη φυλλοξήρα υποκείμενα. Εξαιρέσεις αποτελούν κάποιες απομονωμένες περιοχές, όπως ορισμένα νησιά που δεν προσβλήθηκαν ποτέ και διατηρούν μέχρι και σήμερα προφυλλοξηρικά αμπέλια (αυτόρριζα) μεγάλης ηλικίας.
Πηγή: Γαστρονόμος
