Το μεσημέρι της Κυριακής 20 Μαρτίου 1966, οι διάδρομοι του μεγάλου συνεδριακού κέντρου Westminster Central Hall, στην καρδιά του Λονδίνου, ήταν άδειοι καθώς η φιλοτελική έκθεση «Stampex», που φιλοξενούνταν στο κτήριο, δεν λειτουργούσε εκείνη την ημέρα για το κοινό. Σε κάποιες από τις αίθουσες ωστόσο υπήρχαν φύλακες και εργαζόμενοι, ενώ στο ισόγειο πηγαινοερχόταν κόσμος καθώς υπήρχε εκκλησία Μεθοδιστών και κατηχητικό σχολείο.
Το πραγματικό αξιοθέατο της έκθεσης πάντως δεν ήταν τα γραμματόσημα. Στον πρώτο όροφο, μέσα σε μια γυάλινη προθήκη, είχε τοποθετηθεί το Κύπελλο Ζιλ Ριμέ, το τρόπαιο του Παγκοσμίου Κυπέλλου που σε λίγους μήνες θα παραδιδόταν στον νικητή του Μουντιάλ που διοργάνωνε η Αγγλία. Το πολυτιμότερο έπαθλο για κάθε εθνική ομάδα, που αναπαριστούσε επιχρυσωμένη την Ελληνίδα θεά Νίκη, είχε ύψος μόλις 35 εκατοστά και βάρος 3,8 κιλά. Βρισκόταν εκεί στο πλαίσιο της φιλοτελικής έκθεσης και το είχαν θαυμάσει από κοντά χιλιάδες Λονδρέζοι.
Λίγο μετά τις 12 το μεσημέρι, ένας φύλακας πλησίασε την προθήκη για τον συνηθισμένο έλεγχο. Έμεινε άναυδος με αυτό που αντίκρισε. Η προθήκη ήταν άδεια! Το τρόπαιο είχε εξαφανιστεί. Τρέχει αλαφιασμένος να ειδοποιήσει τους υπεύθυνους της έκθεσης και τη Scotland Yard. Μέσα σε λίγα λεπτά, το περιστατικό θα λάμβανε διαστάσεις εθνικού εφιάλτη. Η χώρα, που ετοιμαζόταν να φιλοξενήσει σε τέσσερις μήνες τη μεγαλύτερη ποδοσφαιρική διοργάνωση, είχε χάσει το ίδιο το κύπελλο που θα παρέδιδε στον νικητή. Και το είχε χάσει στο κέντρο του Λονδίνου, μερικές εκατοντάδες μέτρα μακριά από το Κοινοβούλιο, από την πρωθυπουργική οικία της Ντάουνινγκ Στριτ 10 κι από τα κεντρικά γραφεία της Μητροπολιτικής Αστυνομίας. Λίγα βήματα δηλαδή μακριά από τους θεσμούς που συμβολίζουν την ασφάλεια, την τάξη και την εξουσία του βρετανικού κράτους. Η υπόθεση θα αποκτούσε γρήγορα όλα τα στοιχεία που συνθέτουν μια αστυνομική ιστορία: ύποπτους άνδρες στους διαδρόμους, πόρτες που είχαν μείνει ανοιχτές, λύτρα, έναν μυστηριώδη «Τζάκσον», έναν άφαντο «Πολωνό» και, στο τέλος, έναν σκύλο που θα έβγαινε βόλτα στο νότιο Λονδίνο και θα μύριζε το δέμα που αναζητούσε όλη η Αγγλία.
Το κενό στην προθήκη
Το πρώτο σοκ ήταν η ίδια η ευκολία της κλοπής. Οι πίσω πόρτες της αίθουσας που είχε τοποθετηθεί το τρόπαιο είχαν παραβιαστεί με πολύ απλό τρόπο. Είχαν απλώς ξεβιδωθεί οι μεταλλικές υποδοχές που κρατούσαν στη θέση της την ξύλινη μπάρα ασφαλείας. Στην πόρτα του διαδρόμου δεν εντοπίστηκαν ίχνη παραβίασης, γεγονός που άφηνε ανοιχτό το ενδεχόμενο να είχε μείνει ξεκλείδωτη ή ανοιχτή κάποια στιγμή μέσα στο πρωινό. Οι δράστες φαίνεται πως κινήθηκαν από το πίσω μέρος του κτιρίου και διέφυγαν όπως είχαν μπει.
Στις καταθέσεις τους οι φύλακες άρχισαν να ανακαλούν όσα είχαν δει. Ένας άνδρας είχε εμφανιστεί κοντά σε τηλεφωνικό θάλαμο. Μια γυναίκα που βρισκόταν στο ισόγειο για το κατηχητικό, είχε παρατηρήσει έναν άλλον γεροδεμένο άνδρα με κασκόλ έξω από τις τουαλέτες. Οι περιγραφές δεν ταίριαζαν απόλυτα. Μπορεί να επρόκειτο για τον ίδιο άνθρωπο. Μπορεί και όχι. Η αστυνομία είχε μπροστά της μια υπόθεση με λίγα σίγουρα στοιχεία, πολλές ασάφειες και ένα αντικείμενο ανεκτίμητης συμβολικής αξίας που είχε χαθεί. το Λονδίνο.
Το σενάριο που τρόμαζε περισσότερο τις αρχές
Στην υπόθεση της κλοπής του τροπαίου αναφέρεται ενδελεχώς ο πολυβραβευμένος Βρετανός αθλητικός συντάκτης και ποδοσφαιρικός αναλυτής Τζόναθαν Γουίλσον στο βιβλίο του με τίτλο «Δύναμη και Δόξα: Παγκόσμιο Κύπελλο – Η ιστορία του Μουντιάλ όπως δεν έχει γραφτεί ποτέ», που κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις MVPublications. Ο Γουίλσον αναφέρει ότι ανακοινώθηκε αμοιβή συνολικού ύψους 5.500 λιρών για την επιστροφή του Κυπέλλου Ζιλ Ριμέ. Το μεγαλύτερο μέρος, 3.000 λίρες, προσέφερε η ασφαλιστική εταιρεία της Αγγλικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας (The Football Association – FA), ενώ ακολούθησαν ο Εθνικός Αθλητικός Όμιλος με 1.000 λίρες, ο δημοφιλής σόουμαν Τόμι Τρίντερ με άλλες 1.000 (υπό την προϋπόθεση ότι το τρόπαιο θα παραδιδόταν στο νυχτερινό κέντρο «Cartier Latin» του Σόχο όπου εμφανιζόταν) και η Gillette με ακόμη 500 λίρες. Η υψηλή αμοιβή στόχευε μεν στον εντοπισμό των δραστών αλλά και σε κάτι ακόμη. Οι αρχές φοβούνταν ότι οι κλέφτες, πιστεύοντας πως το τρόπαιο ήταν από μασίφ χρυσό, θα το έλιωναν για να το μετατρέψουν σε ράβδους.
Στην πραγματικότητα, όμως, το Ζιλ Ριμέ ήταν κατασκευασμένο από επιχρυσωμένο ασήμι, με βάση από ημιπολύτιμο λίθο λάπις λάζουλι που είναι γνωστός για το έντονο βαθύ μπλε χρώμα του. Η αξία του υπολογιζόταν γύρω στις 3.000 βρετανικές λίρες, δηλαδή λιγότερο από την αμοιβή που δινόταν για την επιστροφή του. Στο παρασκήνιο, η Αγγλική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία άρχισε να κινείται και προς μια δεύτερη κατεύθυνση. Εικάζοντας ότι το αυθεντικό τρόπαιο μπορεί να μη βρεθεί ποτέ, ξεκίνησε μυστικές συνεννοήσεις για την κατασκευή αντιγράφου. Η σκέψη και μόνο δείχνει το μέγεθος της αμηχανίας. Η διοργανώτρια χώρα προετοιμαζόταν για το ενδεχόμενο να παραδώσει στον νικητή ένα κύπελλο που δεν θα ήταν το πραγματικό. Μέχρι τότε, όλες οι ομάδες το είχαν κατακτήσει από το 1930 και ένθεν, σήκωναν το συγκεκριμένο τρόπαιο που μετά τα πανηγύρια παρέμενε για ένα διάστημα στην κατοχή της Ομοσπονδίας της πρωταθλήτριας χώρας και επιστρεφόταν στην FIFA (Διεθνή Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία) πριν το επόμενο Μουντιάλ.
Το ανώνυμο τηλεφώνημα και τα λύτρα
Την επομένη της κλοπής, Δευτέρα 21 Μαρτίου 1966, ο πρόεδρος της της Αγγλικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας Τζο Μιρς, δέχθηκε ανώνυμο τηλεφώνημα και την Τετάρτη έλαβε στο σπίτι του ένα δέμα που περιείχε την αποσπώμενη επένδυση από το πάνω μέρος του τροπαίου και μια απαίτηση για 15.000 λίρες. Ο άνθρωπος που επικοινωνούσε με την ομοσπονδία συστήθηκε ως «Τζάκσον».
Το σχέδιο είχε τη λογική εκβιασμού. Αν ο Μιρς δεχόταν τους όρους, έπρεπε να βάλει συγκεκριμένη αγγελία στη στήλη προσωπικών μηνυμάτων της εφημερίδας «London Evening News» που θα έγραφε: «Πρόθυμος να συνεργαστούμε. Τζο». Όταν όμως ο «Τζάκσον» τηλεφώνησε ξανά για να επιβεβαιώσει τις λεπτομέρειες της παράδοσης, του είπαν πως ο πρόεδρος της FA είχε πάθει υποστεί κρίση στηθάγχης – και δεν ήταν πρόφαση. Ενημέρωσαν τον καλούντα πως θα έπρεπε να συνεννοηθεί με τον βοηθό του, Μακ Φι. Στην πραγματικότητα όμως ήταν ο υπαστυνόμος Λεν Μπάγκι από την Ομάδα Ειδικών Επιχειρήσεων της Scotland Yard.
Κανονίστηκε να γίνει η ανταλλαγή τροπαίου με τα χρήματα, την Παρασκευή 25 Μαρτίου, κοντά στην είσοδο του πάρκου Μπάτερσι. Πράγματι, γίνεται η συνάντηση και ο υποτιθέμενος «Τζάκσον» μπαίνοντας στο αυτοκίνητο του Μπάγκι λαμβάνει μια τσάντα που πιστεύει ότι περιέχει 15.000 λίρες σε χαρτονομίσματα των 5 και 10 αν και στην πραγματικότητα οι περισσότερες δεσμίδες είναι φτιαγμένες με κομμάτια εφημερίδων. Πιστεύοντας όμως ο δράστης ότι δεν τον έχουν κοροϊδέψει δηλώνει πως τώρα εκείνος με τη σειρά του θα τους οδηγήσει στο σημείο που βρίσκεται το κύπελλο, δέκα λεπτά από εκεί που βρίσκονταν. Καθώς όμως κατευθύνονταν προς την πλατεία Αγίας Αγνής του Κένσινγκτον, ο «Τζάκσον» αντιλαμβάνεται ότι παρακολουθείται από αυτοκίνητα της αστυνομίας και πως έχει πέσει σε παγίδα.
Πήδηξε από το κινούμενο όχημα για να διαφύγει αλλά καταδιώκεται. Τρέχει όσο πιο γρήγορα μπορεί. Κόβει δρόμο μέσα από ένα γιαπί αλλά εγκλωβίζεται. Συλλαμβάνεται. Από την εξακρίβωση στοιχείων αποκαλύπτεται πως το πραγματικό του όνομα ήταν Έντουαρντ Μπέτσλεϊ. Πρώην στρατιωτικός που είχε φυλακιστεί το 1954 για έξι μήνες καταδικασμένος για κλοπή και κλεπταποδοχή. Στην ανάκριση υποστήριξε ότι δεν είχε κλέψει ο ίδιος το τρόπαιο, αλλά λειτουργούσε ως μεσάζων για κάποιον που γνώριζε ως «Πολωνό». Η Αστυνομία δεν κατάφερε ποτέ να ταυτοποιήσει το συγκεκριμένο πρόσωπο. Ο Μπέτσλεϊ ωστόσο παραδέχθηκε αργότερα την ενοχή του για τις κατηγορίες της συνέργιας σε κλοπή και της απαίτησης χρημάτων με απειλές. Καταδικάστηκε σε φυλάκιση δύο ετών. Το τρόπαιο, πάντως, παρέμενε άφαντο.
Ο Πικλς βγαίνει βόλτα
Το βράδυ της Κυριακής 27 Μαρτίου, μία εβδομάδα μετά την κλοπή, ο 26χρονος Ντέιβιντ Κόρμπετ, ένας 26χρονος βαρκάρης του Τάμεση, βγήκε από το σπίτι του στο Άπερ Νόργουντ, στο νότιο Λονδίνο, για να πάει να τηλεφωνήσει από έναν θάλαμο. Μαζί του πήρε τον σκύλο του, τον Pickles (Πικλς), ένα ασπρόμαυρο κόλεϊ. Ο Πικλς έτρεξε προς ένα δέμα τυλιγμένο σε εφημερίδες, αφημένο κοντά στη ρόδα ενός αυτοκινήτου γειτονικού πάρκινγκ. Το πακέτο δεν φαινόταν εύκολα από τον δρόμο, καθώς το έκρυβε ένας φράχτης. Ο Κόρμπετ το άνοιξε με προσοχή. Όταν είδε τι κρατούσε τα χέρια του, κατευθύνθηκε προς το κοντινό αστυνομικό τμήμα της Τζίπσι Χιλ. «Δεν μου μοιάζει και πολύ αυτό με Παγκόσμιο Κύπελλο» ήταν η διόλου ενθουσιώδης αντίδραση του αξιωματικού υπηρεσίας. Όπως προαναφέραμε το τρόπαιο είχε ύψος μόλις 35 εκατοστά. Η αμφιβολία όμως κράτησε λίγο. Το τρόπαιο ταυτοποιήθηκε άμεσα με τις αρχές να καταλήγουν στο συμπέρασμα πως ο «Πολωνός» μάλλον το είχε πετάξει, πιεσμένος ίσως από κάποια πρόσωπα του υποκόσμου που επέδειξαν έναν ιδιόρρυθμο πατριωτισμό Το κύπελλο που αναζητούσαν Αστυνομία, Ομοσπονδία και Τύπος, είχε βρεθεί από έναν σκύλο που απλώς μύρισε ένα πακέτο.
Τι έγραφε η «Καθημερινή» το 1966
Η ανακάλυψη έκανε τον γύρο του κόσμου. Όπως διαβάζουμε σε μονόστηλο της εφημερίδας Καθημερινή της 30ής Μαρτίου 1966 το τρόπαιο Ζιλ Ριμέ δεν επρόκειτο να εκτεθεί εκ νέου ενώπιον του κοινού μέχρι τον Ιούλιο που θα διεξαγόταν το Μουντιάλ και θα παρέμενε κλειδωμένο μέσα σε χρηματοκιβώτιο της Scotland Yard. Ανέφερε μάλιστα λεπτομέρειες από τη στιγμή της ανακάλυψης. Όταν ο 26χρονος ιδιοκτήτης του σκύλου «ήνοιξε το περιτύλιγμα, είδε το χρυσούν κύπελλον με μίαν πλάκα εις την βάσιν με την επιγραφήν: «Βραζιλία», «1962». (σ.σ. την κάτοχο του προηγούμενου Μουντιάλ). Έσπευσε τότε εις το σπίτι του, διά να δείξη το εύρημα εις την σύζυγόν του, εν συνεχεία δε κατευθύνθη ολοταχώς εις το αστυνομικόν τμήμα του Τζίπσυ Χιλλ, διά να το παραδώση». Η ανταπόκριση της εφημερίδας καταλήξει αναφέροντας πως ο Κόρμπετ, ο ιδιοκτήτης του σκύλου, «πλέει ήδη εις πελάγη ευτυχίας» και κάνει σχέδια για τον τρόπο με τον οποίο θα χρησιμοποιήσει τις 6.100 λίρες που θα εισπράξει ως εύρετρα. «Επί του παρόντος το μόνον που έχει αποφασίσει είναι ότι επί μίαν εβδομάδα θα τρέφη τον άξιο σκύλον του με… χαβιάρι».
Σκυλοτροφή για έναν χρόνο
Η δόξα του Πικλς δεν κράτησε πολλές μέρες. Όλη η Αγγλία μιλούσε γι’ αυτόν. Στις 31 Μαρτίου 1966, η Καθημερινή επανήλθε με νέο δημοσίευμα και τίτλο «Μετάλλιον εις τον σκύλον που εύρε το χρυσούν κύπελλον». Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο Σύνδεσμος Προστασίας Σκύλων επρόκειτο να απονείμει αργυρό μετάλλιο στον Πικλς, τον σκύλο που είχε ανακαλύψει το εξαφανισμένο κύπελλο ποδοσφαίρου «εις ένα κήπον». Παράλληλα, όπως ανέφερε το κείμενο, εταιρεία παρασκευής τροφών για ζώα ανακοίνωσε ότι θα τροφοδοτούσε για έναν ολόκληρο χρόνο τον Πικλς με φαγητό, «διά τας εξαιρέτους υπηρεσίας» που είχε προσφέρει στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο.
Η Αγγλία πρωταθλήτρια κόσμου
Το 8ο Παγκόσμιο Κύπελλο που διεξήχθη εκείνη τη χρονιά, έμελλε να το σηκώσει η διοργανώτρια χώρα, Αγγλία. Έως και σήμερα παραμένει το μοναδικό που έχει κατακτήσει. Στον τελικό της 30ής Ιουλίου 1966, στο Γουέμπλεϊ, η οικοδέσποινα επικράτησε της Δυτικής Γερμανίας με 4 – 2 στην παράταση. Ο αρχηγός Μπόμπι Μουρ σήκωσε το Κύπελλο Ζιλ Ριμέ μπροστά σε περίπου 97.000 θεατές, ενώ ο Τζεφ Χερστ πέρασε στην ιστορία ως ο μοναδικός ποδοσφαιριστής που έχει σημειώσει χατ τρικ σε τελικό Παγκοσμίου Κυπέλλου. Το δεύτερο από τα τρία γκολ του. ωστόσο, το περίφημο «γκολ του Γουέμπλεϊ», εξακολουθεί μέχρι σήμερα να αποτελεί αντικείμενο συζήτησης, καθώς η μπάλα φέρεται να μην πέρασε ποτέ ολόκληρη τη γραμμή του τέρματος.
Υπάρχει όμως και μια ειρωνεία. Το ίδιο τρόπαιο, που ο τετράποδος Πικλς βρήκε σ’ έναν κήπο του νότιου Λονδίνου, θα χανόταν οριστικά χρόνια αργότερα. Μετά την τρίτη κατάκτηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου από τη Βραζιλία το 1970, το κύπελλο πέρασε μόνιμα στα χέρια της. Το 1983 κλάπηκε ξανά, αυτή τη φορά από την έδρα της Βραζιλιάνικης Ομοσπονδίας στο Ρίο ντε Τζανέιρο, και δεν βρέθηκε ποτέ. Δεν ξέρουμε εάν έλιωσε σε κάποιο χυτήριο ή βρίσκεται ακόμη κρυμμένο σε κάποια ιδιωτική συλλογή.
