Υπάρχουν ομάδες που μπορούν να υπηρετήσουν σωστά ένα επιθετικογενές στυλ ποδοσφαίρου, υπάρχουν ομάδες που μπορούν να υπηρετήσουν σωστά ένα αμυντικογενές στυλ ποδοσφαίρου, αλλά πιθανότατα δεν υπάρχει καμία που να μπορεί να κάνει και τα δύο, με τον ίδιο αποτελεσματικό τρόπο, μέσα στο ίδιο 90λεπτο. Οχι να επιτεθεί σωστά και να αμυνθεί συντεταγμένα όταν χρειαστεί – αυτό το κάνουν πολλές καλές ομάδες, τόσο σε επίπεδο συλλόγων όσο και σε επίπεδο Εθνικών ομάδων. Αλλά μια ομάδα που έχει μάθει να επιτίθεται, να κυριαρχεί, να επιβάλλει το παιχνίδι της, να ψάχνει το γκολ, δεν έχει ένα διακόπτη που να την κάνει να γίνεται μια ομάδα με 9 ή 10 παίκτες πίσω από την μπάλα και η οποία να μπορεί έτσι ξαφνικά να «σβήνει» το παιχνίδι ή να βραχυκυκλώνει τον αντίπαλο.
Οσες ομάδες πήγαν «κόντρα στη φύση τους» σε αυτό το Μουντιάλ, αργά ή γρήγορα το πλήρωσαν. Διότι αν είσαι η Παραγουάη και παίζεις με ένα συγκεκριμένο στυλ παιχνιδιού, θα φτάσεις μέχρι εκεί που είναι να φτάσεις, θα κάνεις ενδεχομένως κάτι επικολυρικό, θα ρίξεις δέκα κλωτσιές, θα «φας την μπάλα», θα παίξεις με τα νεύρα του αντιπάλου και θα γυρίσεις σπίτι με το κεφάλι ψηλά. Αλλά αν είσαι η Βραζιλία και αποφασίσεις να πας κόντρα στο DNA σου, τις αρχές σου, το πεπρωμένο και την Ιστορία σου, να γίνεις μια ομάδα με 30% κατοχή μπάλας και να παίξεις με αντεπιθέσεις, τότε πιθανότατα θα τιμωρηθείς από το ίδιο το ποδόσφαιρο. Διότι κάνεις κάτι «ξένο» ως προς αυτό που είσαι, κάτι που δεν έχουν διδαχθεί ποτέ οι Βραζιλιάνοι σε καμία αλάνα, σε καμία παραλία και καμία ακαδημία ποδοσφαίρου.
Η Αγγλία έπεσε σε αυτή την παγίδα – η Αγγλία του Τούχελ συγκεκριμένα. Οχι ότι είναι καμιά «μηχανή παραγωγής ποδοσφαίρου», αλλά τουλάχιστον δεν έφτασε στα ημιτελικά με αντι-ποδόσφαιρο, «κατενάτσιο», καθυστερήσεις και μανούρες. Εφτασε παίζοντας το ποδόσφαιρό της, κάνοντας ανατροπές, γράφοντας ωραίες ποδοσφαιρικές ιστορίες. Η ανατροπή με τη Νορβηγία και η πρόκριση με τα δυο γκολ του Μπέλιγχαμ ήταν μια τέτοια. Αλλά στον προπονητή της δεν του άρεσε αυτό που είδε, «τα έριξε» στους παίκτες, ήθελε μεγαλύτερη επιμονή στο πλάνο του, περισσότερη κατοχή μπάλας, τόλμη, θάρρος, ποδόσφαιρο. Και τι έκανε στον ημιτελικό αμέσως μόλις η Αγγλία προηγήθηκε; Εβγαλε φοβικότητα, μιζέρια, ανασφάλεια και αγωνία. Φάνηκε στα μάτια του αλλά κυρίως στις επιλογές των παικτών που έφερε από τον πάγκο. Γέμισε την 11άδα του με αμυντικούς και αμυντικογενείς παίκτες, έβαλε τρίτο στόπερ, έβγαλε τα εξτρέμ του, «ξεδόντιασε» την 11άδα του, σταμάτησε να «ενοχλεί» την άμυνα της Αργεντινής. Εκανε αυτό, για το οποίο «κατηγόρησε» τους παίκτες του ύστερα από νίκη –πρόκριση επί της Νορβηγίας– και μάλιστα με τον πιο άγαρμπο και αμήχανο τρόπο.
Ολα τα λάθη μαζεμένα
Την ώρα που ο Σκαλόνι έβαζε μέσα όποιον επιθετικό και επιθετικογενή παίκτη είχε στην αποστολή, ο Τούχελ έβαζε μπακ και σέντερ μπακ. Την ώρα που ο Σκαλόνι έβγαλε τον Παρέδες και έπαιζε με τρεις αμυντικούς και επτά επιθετικούς, ο Τούχελ σάλπισε υποχώρηση, μπας και η ομάδα του βαστήξει. Ο Αργεντινός κόουτς, ρίσκαρε. Ο Γερμανός κόουτς δείλιασε. Δεν πήρε καν το ελάχιστο ρίσκο να βάλει έστω ένα, γρήγορο, ξεκούραστο παίκτη, τον Σάκα, τον Ράσφορντ ή τον Μαντουέκε για να ψάξει έστω μια αντεπίθεση στο «ξέφωτο». Για μια Αργεντινή που σε όλο το Μουντιάλ «ξυπνάει» κάθε φορά που στριμώχνεται, βγάζει αντίδραση όποτε είναι με την πλάτη στον τοίχο, συσπειρώνεται, βρίσκει ήρωες, κάνει κάτι εξεζητημένο, έχει παίκτες που παίρνουν κεφαλιές από παίκτες 15 πόντους ψηλότερους, ο Τούχελ αποφάσισε να προσευχηθεί στον Θεό του, παρακαλώντας Τον να τον ελεήσει, να κυλήσει ο χρόνος και να μη δεχθεί γκολ.
Προδιαγεγραμμένη αποτυχία
Μα οι δεήσεις δεν αρκούν στο ποδόσφαιρο, χρειάζεται και πλάνο. Αν θέλεις να παίξεις μαζική άμυνα, πρέπει να ξέρεις πώς να το κάνεις, να το έχεις διδάξει στους παίκτες σου και εκείνοι να το έχουν διδαχθεί από σένα ή/και από τους προπονητές στις ομάδες τους. Οι παίκτες της Αγγλίας, όμως, της Σίτι, της Ασεναλ, της Γιουνάιτεντ, της Βίλα, δεν έμαθαν ποτέ το «ταμπούρι». Και ο Τούχελ, είτε στους συλλόγους όπου εργάστηκε, είτε στην Εθνική Αγγλίας, δεν το «δίδαξε» ποτέ. Εμοιαζε λοιπόν μαθηματικά βέβαιο ότι το σχέδιό του θα αποτύγχανε, όπως απέτυχε η πολυδιαφημισμένη «γραμμή Μαζινό». Κι έμοιαζε ακόμα πιο βέβαιο ότι μόλις η Αργεντινή ισοφάρισε, ακόμα κι αν ο χρόνος για το 90λεπτο ήταν λιγοστός, θα πήγαινε και για δεύτερο γκολ πριν από την παράταση: η Αργεντινή «μύρισε αίμα», είχε το μομέντουμ, τη φόρα, την ορμή, τους επτά επιθετικούς στο χορτάρι. Η Αγγλία είχε πελαγώσει, είχε σοκαριστεί και είχε οκτώ αμυντικούς στο χορτάρι και τον φορ της να παίζει κάτι ανάμεσα σε αμυντικό χαφ και τέταρτο στόπερ.
Η πρόκριση της Αργεντινής εν τέλει απέδωσε ποδοσφαιρική δικαιοσύνη: πέρασε η ομάδα που είτε ορθόδοξα, είτε ανορθόδοξα, σεβάστηκε το ποδόσφαιρο, τις αρχές της, τη λογική. Και αποκλείστηκε η ομάδα που ευτύχησε σε μια «κανονική επίθεση», στη μια και μοναδική καλή ευκαιρία που δημιούργησε να προηγηθεί στο σκορ και μετά αποφάσισε να «καταστρέψει», να ταμπουρωθεί, να παρουσιάσει την εικόνα ενός ποδοσφαιρικού «κακομοίρη» που δεν μπορεί να κάνει το παραμικρό πέρα από το να διώχνει στα τυφλά. Στο τέλος της βραδιάς, ο καθένας πήρε αυτό ακριβώς που άξιζε.
