Με τα τέσσερα επιστημονικά πεδία να ανοίγουν προς νέες κατευθύνσεις και τα όρια ανάμεσα στα γνωστικά αντικείμενα να γίνονται χρόνο με τον χρόνο όλο και πιο δυσδιάκριτα, η συμπλήρωση του μηχανογραφικού δελτίου εξελίσσεται σε μια ολοένα και πιο απαιτητική «άσκηση στρατηγικής» για τους υποψηφίους των Πανελλαδικών. Οι αλλαγές στην κατάταξη σχολών και τμημάτων τίθενται σε ισχύ από φέτος, ενώ οι νέες παρεμβάσεις που ανακοινώθηκαν προ ημερών από το υπουργείο Παιδείας θα εφαρμοστούν στις εξετάσεις του 2027.
«Πρόκειται για αλλαγές που οδηγούν σε μεγάλη διασπορά των τμημάτων, αλλοιώνοντας τη φυσιογνωμία των επιστημονικών πεδίων», τονίζει στην «Κ» ο Νίκος Παυλάκος, σύμβουλος σταδιοδρομίας και συνιδρυτής της Orientum, επισημαίνοντας πως η πληθώρα επιλογών που ανοίγεται μπροστά στους υποψηφίους μπορεί να αποτελέσει όχι μόνο ευκαιρία, αλλά και πιθανή παγίδα.
«Εάν κάποιος υποψήφιος επιλέξει σπουδές Φυσικής χωρίς επαρκή γνώση Μαθηματικών ή σπουδές Γεωπονίας χωρίς βάσεις σε Βιολογία και Χημεία ενδέχεται να αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες προσαρμογής και χαμηλή απόδοση κατά τη διάρκεια των σπουδών του».
«Από τη μία, οι αλλαγές αυτές προσφέρουν στους υποψηφίους μεγαλύτερη ευελιξία και τη δυνατότητα να ανακαλύψουν νέες διεπιστημονικές διαδρομές που ταιριάζουν στα ενδιαφέροντά τους. Από την άλλη, είναι εύκολο να οδηγήσουν σε παγίδες, εφόσον η επιλογή γίνει χωρίς το απαραίτητο γνωστικό υπόβαθρο. Για παράδειγμα, εάν κάποιος υποψήφιος επιλέξει σπουδές Γεωπονίας χωρίς βάσεις σε Βιολογία και Χημεία ενδέχεται να αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες προσαρμογής και χαμηλή απόδοση κατά τη διάρκεια των σπουδών του».
Θεατρικές σπουδές και στα τέσσερα επιστημονικά πεδία
Ενδεικτικό παράδειγμα των φετινών αλλαγών αποτελούν τα τμήματα Θεατρικών Σπουδών σε Αθήνα, Πάτρα και Ναύπλιο, τα οποία, ενώ μέχρι πέρυσι ανήκαν αποκλειστικά στο πρώτο πεδίο επιστημών (Ανθρωπιστικές, Νομικές και Κοινωνικές Επιστήμες), από φέτος εντάσσονται και στα τέσσερα πεδία, καθιστώντας μία κατεξοχήν θεωρητική σχολή επιλογή προσβάσιμη σε όλους τους υποψηφίους.
Στο φετινό μηχανογραφικό, ακόμη ένα τμήμα, αυτό της Περιφερειακής και Οικονομικής Ανάπτυξης του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών στην Αμφισσα, εντάσσεται πλέον όχι μόνο στο 4ο Επιστημονικό Πεδίο, αλλά και στο 1ο και το 2ο, διευρύνοντας σημαντικά τη δεξαμενή των υποψηφίων. Παράλληλα, από το 2026 καταγράφονται αλλαγές και σε δύο, ακόμη, τμήματα του ίδιου ιδρύματος: το Τμήμα Διοίκησης Γεωργικών Επιχειρήσεων και Συστημάτων Εφοδιασμού της Θήβας, το οποίο μέχρι σήμερα εντασσόταν αποκλειστικά στο 4ο πεδίο (Οικονομίας και Πληροφορικής), προστίθεται στο 2ο Πεδίο, ενώ το Τμήμα Δασολογίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος στο Καρπενήσι, που ανήκε στο 2ο και 3ο πεδίο, εντάσσεται και στο 4ο.
Ταυτόχρονα, το Τμήμα Αρχειονομίας, Βιβλιοθηκονομίας και Μουσειολογίας του Ιονίου Πανεπιστημίου στην Κέρκυρα μετονομάζεται σε Τμήμα Επιστήμης της Πληροφορίας, διατηρώντας την παρουσία του στο 1ο και το 4ο πεδίο.
Περισσότερες κατευθύνσεις για τις Στρατιωτικές Σχολές
Σημαντικές αλλαγές ισχύουν και για τις Στρατιωτικές Σχολές, οι οποίες από φέτος εντάσσονται σε περισσότερα επιστημονικά πεδία, σε μια προσπάθεια να προσελκύσουν περισσότερους υποψηφίους. Συγκεκριμένα, στο 2ο Επιστημονικό Πεδίο προστίθεται η Σχολή Αξιωματικών Νοσηλευτικής, ενώ στο 3ο εντάσσονται περισσότερες σχολές, όπως οι Σχολές Ευελπίδων, Ικάρων, Ναυτικών Δοκίμων και οι Σχολές Μονίμων Υπαξιωματικών.
Παράλληλα, στο 4ο Επιστημονικό Πεδίο οι υποψήφιοι των φετινών Πανελλαδικών έχουν πλέον τη δυνατότητα να επιλέξουν ανάμεσα σε περισσότερες κατευθύνσεις Στρατιωτικών Σχολών, καθώς ενισχύεται η σύνδεση των Ενόπλων Δυνάμεων με σπουδές Οικονομίας, Διοίκησης και Τεχνολογίας.
Ετερόκλητες επιλογές
Χαρακτηριστικό στοιχείο -στη νέα εποχή των Πανελλαδικών- είναι όχι μόνο η προσθήκη νέων τμημάτων στα τέσσερα πεδία, αλλά και οι πολλές ετερόκλητες επιλογές που από το 2027 θα αλλάξουν ακόμη περισσότερο τον «χάρτη» των σπουδών.
«Είναι ενδεικτικό ότι από την επόμενη χρονιά ανάμεσα στις αλλαγές που θα ισχύσουν στο 4ο πεδίο -το οποίο παραδοσιακά συνδέεται με Οικονομικά και Πληροφορική- εντάσσεται το Τμήμα Αειφορικής Γεωργίας στο Αγρίνιο, δίνοντας τη δυνατότητα σπουδών στη Γεωπονία. Αντίστοιχα, το Τμήμα Ιστορίας και Ψηφιακών Ανθρωπιστικών Επιστημών στην Κέρκυρα οδηγεί σε επαγγελματικά δικαιώματα φιλολόγου, ενώ στο 1ο Επιστημονικό Πεδίο το Τμήμα Περιφερειακής και Οικονομικής Ανάπτυξης του Γεωπονικού Πανεπιστήμιου Αθηνών στην Αμφισσα -το οποίο επιλέγουν υποψήφιοι της θεωρητικής κατεύθυνσης- ήδη από το φετινό μηχανογραφικό παρέχει επαγγελματικά δικαιώματα οικονομολόγου», τονίζει ο κ. Παυλάκος.
Το παράδοξο με τα τμήματα Φυσικής
Για το 3ο Επιστημονικό Πεδίο, οι αλλαγές που θα εφαρμοστούν από το 2027 περιλαμβάνουν την ένταξη των τμημάτων Μηχανικών Περιβάλλοντος σε Ξάνθη και Θεσσαλονίκη, καθώς και όλων των τμημάτων Φυσικής. Ωστόσο, η εξέλιξη αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο τον προβληματισμό σχετικά με το γνωστικό υπόβαθρο των υποψηφίων, καθώς οι μαθητές του 3ου πεδίου δεν εξετάζονται στα Μαθηματικά, παρότι αυτά αποτελούν βασικό εργαλείο για σπουδές Φυσικής.
«Το γεγονός αυτό δεν αναιρεί τις νέες δυνατότητες που δημιουργούνται, αναδεικνύει όμως την ανάγκη για πιο συνειδητές και καλά τεκμηριωμένες επιλογές εκ μέρους των υποψηφίων. Σημαντικό είναι να εξετάζουν προσεκτικά τα προγράμματα σπουδών και να λαμβάνουν υπόψη το γνωστικό τους υπόβαθρο, ιδίως στα Μαθηματικά, ώστε να καταλήγουν σε επιλογές που ανταποκρίνονται καλύτερα στις δυνατότητές τους», επισημαίνει ο κ. Παυλάκος.
«Τα επιστημονικά πεδία παύουν να είναι “στεγανά” και περιλαμβάνουν πλέον αντικείμενα από Γεωπονία και Περιβάλλον έως Οικονομία, Τεχνολογία και Ανθρωπιστικές Επιστήμες».
Παράλληλα, προβλέπεται η διαγραφή του Τμήματος Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Ανθεκτικότητας στη Δράμα και η προσθήκη του στο 4ο Επιστημονικό Πεδίο, το οποίο ενισχύεται επίσης με το Τμήμα Ιστορίας και Ψηφιακών Ανθρωπιστικών Επιστημών στην Κέρκυρα, καθώς και με το Τμήμα Αειφορικής Γεωργίας στο Αγρίνιο.
Από το 2027, νέες κατευθύνσεις Στρατιωτικών Σχολών εντάσσονται στο 3ο πεδίο, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο τις διαθέσιμες επιλογές.
«Στο σύνολό τους, οι αλλαγές που ξεκινούν από φέτος και κλιμακώνονται την επόμενη χρονιά οδηγούν σε μια διεύρυνση των επιλογών για τους υποψηφίους. Τα επιστημονικά πεδία παύουν να είναι «στεγανά» και περιλαμβάνουν πλέον αντικείμενα από Γεωπονία και Περιβάλλον έως Οικονομία, Τεχνολογία και Ανθρωπιστικές Επιστήμες», τονίζει ο κ. Παυλάκος και καταλήγει σημειώνοντας πως η πολυμορφία αυτή, όπως διαμορφώνεται με τα νέα δεδομένα, καθιστά αναγκαίο τον ουσιαστικό επαγγελματικό προσανατολισμό.
«Ο επαγγελματικός προσανατολισμός στοχεύει στην έγκυρη και ολοκληρωμένη πληροφόρηση των μαθητών: τους βοηθά να κατανοήσουν σε βάθος τα αντικείμενα σπουδών και να αποφύγουν αποφάσεις που βασίζονται σε συγκεχυμένες ή ελλιπείς πληροφορίες».
