Δείτε ποιοι έχουν γιορτή σήμερα, 1 Μαΐου. Διαβάστε το συναξάρι των τιμώμενων αγίων της ημέρας και γνωρίστε τη ζωή και τη δράση τους.
Ποιοι γιορτάζουν σήμερα:
- Ιερεμίας
- Ισιδώρα, Δώρα
- Πανάρετος, Παναρέτη
- Τάμαρα
- Φιλόσοφος, Φιλοσοφία
Σήμερα τιμώνται από την Εκκλησία οι Προφήτης Ιερεμίας και Πανάρετος Επίσκοπος Πάφου
Προφήτης Ιερεμίας
Eνας από τους τέσσερις ονομαζόμενους μεγάλους προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης, έζησε στα τέλη του 7ου και τις αρχές του 6ου αι. π.Χ. (650 – 570) και το όνομά του σημαίνει «ο Κύριος υψώνει». Γεννήθηκε στην Αναθώθ, κοντά στην Ιερουσαλήμ, καταγόταν από ιερατική οικογένεια και εκλήθη από τον Θεό στο προφητικό αξίωμα σε νεαρή ηλικία, κατά το 13ο έτος της βασιλείας του Ιωσία (627 π.Χ.). Παρά τους αρχικούς του δισταγμούς, λόγω του νεαρού της ηλικίας του, ο Θεός τον διαβεβαίωσε: «Προτού σε πλάσω στην κοιλιά της μητέρας σου, σε γνώριζα» («προ του με πλάσαι σε εν κοιλία επίσταμαί σε και προ του σε εξελθείν εκ μήτρας ηγίακά σε, προφήτην εις έθνη τέθεικά σε», Ιερ. 1, 5).
Ο Ιερεμίας έζησε την πιο τραγική περίοδο του Βασιλείου του Ιούδα, την πολιορκία δηλαδή και την τελική καταστροφή της Ιερουσαλήμ από τους Βαβυλωνίους (586 π.Χ.). Κήρυττε τη μετάνοια και ερμήνευε την επερχόμενη καταστροφή ως θεία δίκη για την ειδωλολατρία του λαού. Συμβούλευε, μάλιστα, την υποταγή στους Βαβυλωνίους ως θέλημα Θεού, γεγονός που τον κατέστησε μισητό στις αρχές, που τον θεώρησαν προδότη και γι’ αυτόν τον λόγο υπέστη σκληρές δοκιμασίες.
Θεολογικά, ο Ιερεμίας είναι ο προφήτης που προανήγγειλε τη σύναψη μιας Καινής Διαθήκης μεταξύ Θεού και ανθρώπων, η οποία δεν θα είναι γραμμένη σε πέτρινες πλάκες όπως αυτή του Μωυσή, αλλά στις καρδιές των πιστών. Το εμβληματικό χωρίο του (38, 31 – 33) είναι το εξής: «Ιδού ημέραι έρχονται, φησί Κύριος, και διαθήσομαι τω οίκω Ισραήλ και τω οίκω Ιούδα διαθήκην καινήν… διδούς δώσω νόμους εις την διάνοιαν αυτών και επί καρδίας αυτών γράψω αυτούς, και έσομαι αυτοίς εις Θεόν και αυτοί έσονταί μοι εις λαόν», απόσπασμα που χρησιμοποίησε ο Χριστός στον Μυστικό Δείπνο. Μετά την πτώση της Ιερουσαλήμ, οδηγήθηκε παρά τη θέλησή του από ομοεθνείς του στην Αίγυπτο. Σύμφωνα με την παράδοση, εκεί μαρτύρησε διά λιθοβολισμού από τους ίδιους τους Ιουδαίους, επειδή δεν έπαυε να τους ελέγχει για την απιστία τους. Τα λείψανά του μεταφέρθηκαν αργότερα από τον Μέγα Αλέξανδρο στην Αλεξάνδρεια.
Στην Παλαιά Διαθήκη εμπεριέχονται δύο κείμενά του, το Βιβλίο του Ιερεμία, με τις προφητείες, και οι Θρήνοι, όπου θρηνεί με σπαραγμό την καταστροφή της Σιών. Η σύγκριση του Ιερεμία με τον Ιησού Χριστό είναι τόσο έντονη, που ήδη από την εποχή της Καινής Διαθήκης ο λαός αναρωτιόταν αν ο Χριστός ήταν ο Ιερεμίας που αναστήθηκε (Ματθ. 16, 14). Στη θεολογία, ο Ιερεμίας θεωρείται ο κατεξοχήν «τύπος» του πάσχοντος Χριστού, με βασικά σημεία της παραλληλίας τους τα εξής: 1. Ο Αμνός που θύεται. Ο Ιερεμίας περιγράφει τον εαυτό του με λόγια που προαναγγέλλουν το Πάθος: «Εγώ δε ως αρνίον άκακον αγόμενον του θύεσθαι» (Ιερ. 11, 19). Η φράση αυτή χρησιμοποιείται αυτούσια στη χριστιανική υμνογραφία για τον Χριστό, τον Αμνό του Θεού που οδηγείται στη σφαγή. 2. Τα δάκρυα για την Ιερουσαλήμ. Ο Ιερεμίας έγραψε τους «Θρήνους» κλαίγοντας πάνω στα ερείπια της κατεστραμμένης πόλης, ο Χριστός θρήνησε επίσης για την Ιερουσαλήμ («Ιερουσαλήμ, Ιερουσαλήμ, η αποκτείνουσα τους προφήτας και λιθοβολούσα τους απεσταλμένους προς αυτήν, ποσάκις ηθέλησα επισυναγαγείν τα τέκνα σου, ον τρόπον όρνις επισυνάγει τα νοσσία αυτής υπό τας πτέρυγας, και ουκ ηθελήσατε; ιδοὺ αφίεται υμίν ο οίκος υμών έρημος….» Ματθ. 23,37 – 39), προφητεύοντας τη δική της μελλοντική καταστροφή, επειδή δεν Τον αναγνώρισε ως Μεσσία. 3. Η απόρριψη από τους «δικούς του». Και οι δύο υπέστησαν την προδοσία και την απόρριψη από τους ομοεθνείς τους και τις θρησκευτικές αρχές του τόπου. Ο Ιερεμίας διώχθηκε από τους ιερείς και τους ψευδοπροφήτες της εποχής του και ο Χριστός καταδικάστηκε από το Συνέδριο των Αρχιερέων. 4. Η Καινή Διαθήκη. Είναι ο μόνος προφήτης που χρησιμοποιεί τον όρο «Καινή Διαθήκη» (Ιερ. 38, 31), προφητεύοντας ότι ο Θεός θα συνάψει μια νέα σχέση με τον άνθρωπο. Ο Χριστός, κατά τον Μυστικό Δείπνο, επικυρώνει αυτή την προφητεία λέγοντας: «Τούτο το ποτήριον η καινή διαθήκη εν τω αίματί μου».
Πανάρετος Επίσκοπος Πάφου
Εζησε τον 18ο αι. και αποτελεί μια από τις πιο σεβάσμιες μορφές της Εκκλησίας της Κύπρου, γνωστός για την ασκητικότητα και τη φιλανθρωπία του. Γεννήθηκε στο χωριό Περιστερώνα γύρω στο 1710, από μικρός έδειξε κλίση προς τον μοναχισμό και εισήλθε στη Μονή της Παναγίας του Κύκκου, όπου εκάρη μοναχός και αργότερα χειροτονήθηκε ιερέας. Υπηρέτησε ως ηγούμενος στη Μονή της Παναγίας της Παλλουριώτισσας στη Λευκωσία, όπου η φήμη του για την αγιότητα και τη σύνεσή του εξαπλώθηκε γρήγορα, ενώ το 1767 εξελέγη Επίσκοπος Πάφου. Ως ιεράρχης, υπήρξε ακούραστος προστάτης του ποιμνίου του απέναντι στις αυθαιρεσίες των Οθωμανών κατακτητών. Διακρίθηκε για την άκρα ταπείνωση (λέγεται ότι κάτω από τα αρχιερατικά του άμφια φορούσε πάντα ένα σκληρό τρίχινο ράσο) και την ελεημοσύνη του προς τους απόρους. Εκοιμήθη ειρηνικά την 1η Μαΐου 1790 και μαρτυρείται ότι, κατά την ταφή του, το σώμα του ευωδίαζε, ενώ η παράδοση αναφέρει πλήθος θαυμάτων που επιτελέστηκαν στον τάφο του. Τα ιερά του λείψανα βρέθηκαν αργότερα ευωδιάζοντα και σήμερα φυλάσσονται στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Θεοδώρου στην Πάφο. Θεωρείται ο προστάτης της Πάφου και σύμβολο της πνευματικής αντίστασης του κυπριακού ελληνισμού κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας.
Πανάρετος Επίσκοπος Πάφου.
Η δράση του κατά την Τουρκοκρατία υπήρξε μνημειώδης, καθώς κλήθηκε να ποιμάνει την Πάφο σε μια από τις πιο σκοτεινές περιόδους της κυπριακής ιστορίας, σημαδεμένη από δυσβάσταχτους φόρους και θρησκευτική καταπίεση, και δεν δίσταζε να έρχεται σε απευθείας αντιπαράθεση με τους Οθωμανούς διοικητές, για να προστατεύσει τους χριστιανούς από τις αυθαιρεσίες. Λόγω του κύρους και της αγιότητάς του, ακόμη και οι Τούρκοι αξιωματούχοι τον σέβονταν και συχνά υποχωρούσαν μπροστά στις παρεμβάσεις του, ενώ, σύμφωνα με την παράδοση, ο Πανάρετος ταξίδεψε μέχρι την Κωνσταντινούπολη, για να καταγγείλει τις αδικίες των τοπικών οργάνων της εξουσίας στην Κύπρο, και, με τη σοφία και την πειθώ του, κατάφερε να εξασφαλίσει ευνοϊκές ρυθμίσεις και ελαφρύνσεις για το ποίμνιό του. Επίσης, κατά τη διάρκεια της αρχιερατείας του, η Κύπρος χτυπήθηκε από ανομβρίες και επιδρομές ακρίδων. Τότε ο Πανάρετος άνοιξε τις αποθήκες της Μητρόπολης και των μοναστηριών, μοιράζοντας τρόφιμα σε όλους τους κατοίκους ανεξαρτήτως θρησκεύματος, κερδίζοντας έτσι την προσωνυμία του «δεύτερου Ιωσήφ (του Παγκάλου)». Λέγεται ότι η φήμη του ως «δικαίου» ήταν τέτοια, που ακόμη και μουσουλμάνοι, εμπιστευόμενοι την αμεροληψία του περισσότερο από τα δικά τους δικαστήρια, κατέφευγαν σε αυτόν για να λύσει τις διαφορές τους. Τέλος, ίδρυσε σχολεία και ενίσχυσε τη διδασκαλία των ελληνικών γραμμάτων, θεωρώντας την παιδεία ως το μοναδικό ανάχωμα για τη διατήρηση της πίστης και της εθνικής ταυτότητας.
Τιμάται επίσης η μνήμη: ιερομάρτυρος Βατά του Πέρσου, μάρτυρος Φιλοσόφου εν Αλεξανδρεία ασκήσαντος, μάρτυρος Σάββα, ιερομάρτυρος Ακακίου, οσίας Ισιδώρας της διά Χριστόν σαλής, οσίου Μιχαήλ του θαυματουργού, Αγαπητού επισκόπου Ωξέρρης, Ασαφίου επισκόπου Ουαλλίας, οσίου Συμεών του πενταγλώσσου του Σιναΐτου, Ταμάρας της βασιλίσσης της εκ Γεωργίας, οσίου Νικήτα του εκ Ρωσίας, οσίου Παφνουτίου του εκ Ρωσίας του θαυματουργού, ιερομάρτυρος Μακαρίου μητροπολίτου Κιέβου, Ζωσιμά του εκ Γεωργίας, οσίου Γερασίμου του εκ Ρωσίας, οσιομαρτύρων Ευθυμίου του εκ Δημητσάνης και Ιγνατίου του Νέου, οσιομάρτυρος Ακακίου και οσίου Νικηφόρου του εκ Χίου.
