Με «γκάζι» ξεκίνησε το 2026 για την αγορά ακινήτων, καθώς οι μεταβιβάσεις κατέγραψαν ισχυρή άνοδο το πρώτο τρίμηνο του έτους, ενισχύοντας σημαντικά και τα κρατικά ταμεία. Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ δείχνουν ότι τον Μάρτιο τα έσοδα από τον φόρο μεταβίβασης αυξήθηκαν κατά 20,2% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025, ενώ στο σύνολο του πρώτου τριμήνου η αύξηση διαμορφώθηκε στο 14,1%. Οι αυξημένες πωλήσεις αφορούν κυρίως διαμερίσματα, ακολουθούν γραφεία και καταστήματα και έπονται τα οικόπεδα και τα αγροτεμάχια.
Οπως αναφέρουν από την αγορά ακινήτων, αυτή η αύξηση, κυρίως του Φεβρουαρίου και του Μαρτίου, αποδίδεται στη μεγάλη ζήτηση που καταγράφεται στο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ», με τους ενδιαφερομένους να εστιάζουν σε παλαιές κατοικίες. Το αντίστοιχο περυσινό διάστημα δεν υπήρχε το σχετικό πρόγραμμα, με αποτέλεσμα να παρατηρείται φέτος υψηλότερη ζήτηση και αυξημένα έσοδα για το Δημόσιο. Παράλληλα, από την αγορά ακινήτων σημειώνουν ότι ζωηρεύει το ενδιαφέρον των ξένων επενδυτών, οι οποίοι το προηγούμενο έτος περιόρισαν τις αγορές ακινήτων συγκριτικά με τα προηγούμενα χρόνια.
Οπως προκύπτει από τα στοιχεία της φορολογικής διοίκησης, το πρώτο τρίμηνο του έτους εισπράχθηκαν 149,37 εκατ. ευρώ από τον φόρο μεταβίβασης ακινήτων. Ειδικότερα:
• Εσοδα από μεταβιβάσεις ακινήτων: Το πρώτο τρίμηνο εισπράχθηκαν 125,53 εκατ. ευρώ έναντι 109,84 εκατ. ευρώ το τρίμηνο του 2025.
• Εσοδα από μεταβιβάσεις οικοπέδων και αγροτεμαχίων: Το πρώτο τρίμηνο εισπράχθηκαν 23,84 εκατ. ευρώ. Το αντίστοιχο διάστημα του 2025 είχαν εισπραχθεί 21,02 εκατ. ευρώ.
Κληρονομιές και δωρεές
Αύξηση παρουσίασαν τον Μάρτιο και οι φόροι από μεταβιβάσεις λόγω δωρεών, γονικών παροχών και αποδοχών κληρονομιών. Συγκεκριμένα, οι φόροι και τα τέλη κληρονομιών ανήλθαν τον Μάρτιο σε 16,73 εκατ. ευρώ, από 14,65 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση 14,21%, ενώ οι φόροι και τα τέλη δωρεών, γονικών και λοιπών παροχών αυξήθηκαν κατά 34,9% σε 5,32 εκατ. ευρώ, από 3,94 εκατ. ευρώ τον αντίστοιχο περυσινό μήνα.
Συνολικά το πρώτο τρίμηνο του 2026 οι φόροι και τα τέλη επί κληρονομιών, δωρεών, γονικών και λοιπών παροχών που βεβαιώθηκαν ανήλθαν σε 60,41 εκατ. ευρώ, από 56,95 εκατ. ευρώ το πρώτο τρίμηνο του 2025.
Εντείνεται το ενδιαφέρον των ξένων επενδυτών, οι οποίοι το προηγούμενο έτος περιόρισαν τις αγορές ακινήτων.
Σημειώνεται ότι στις γονικές παροχές και στις δωρεές μεταξύ συγγενών πρώτου βαθμού (γονείς σε τέκνα, παππούδες σε εγγόνια και το αντίστροφο) ισχύει το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ. Η αύξηση του αφορολόγητου ορίου έχει συμβάλει ουσιαστικά στην αύξηση των εσόδων, καθώς πολλοί φορολογούμενοι σπεύδουν να εκμεταλλευθούν τη νομοθεσία για να γλιτώσουν φόρους που θα πλήρωναν στην περίπτωση που άφηναν τα ακίνητα κληρονομιά στα παιδιά τους. Υπενθυμίζεται ότι το 2025 ο συνολικός φόρος μεταβίβασης ακινήτων που εισπράχθηκε από μεταβιβάσεις ακινήτων (οικοδομών οικοπέδων και αγροκτημάτων) διαμορφώθηκε σε 607,93 εκατ. ευρώ, από 656,49 εκατ. ευρώ το 2024, καταγράφοντας μείωση κατά 48,56 εκατ. ευρώ ή κατά 7,4%.
Ο φόρος μεταβίβασης
Οι μεταβιβάσεις ακινήτων επιβαρύνονται με συντελεστή 3% επί της φορολογητέας αξίας του ακινήτου, όπου φορολογητέα αξία είναι συνήθως η αντικειμενική ή μεγαλύτερη αυτής και όχι χαμηλότερη. Επίσης:
• Ο φόρος μεταβίβασης μειώνεται στο μισό (1/2) στις περιπτώσεις ανταλλαγής ακινήτων ίσης αξίας, συνένωσης οικοπέδων και οριζοντίων ιδιοκτησιών, συγχώνευσης Α.Ε. και συνεταιρισμών, καθώς και αναγκαστικής απαλλοτρίωσης για δημόσια ωφέλεια.
• Ο φόρος μεταβίβασης μειώνεται στο τέταρτο (1/4) στις περιπτώσεις διανομής ακινήτων μεταξύ των συγκυρίων ή διάλυσης Ο.Ε., Ε.Ε., ΕΠΕ και ΙΚΕ και μεταβίβασης των ακινήτων της εταιρείας στα μέλη της, κατά την εταιρική μερίδα τους (άρθρο 4 ν. 1587/1950).
Ελεγχοι σε γονικές
Κύμα ελέγχων σε 1.080 δηλώσεις χρηματικών δωρεών και γονικών παροχών ξεκινάει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων. Σύμφωνα με το επικαιροποιημένο επιχειρησιακό σχέδιο της ΑΑΔΕ, το Κέντρο Φορολογίας Κεφαλαίου (ΚΕΦΟΚ) αναλαμβάνει τη διασταύρωση της πληρότητας των προϋποθέσεων υπαγωγής στη φορολογική κλίμακα της Α΄ κατηγορίας για 1.080 μη επιβεβαιωμένες δηλώσεις χρηματικών γονικών παροχών και δωρεών.
Οι ελεγκτικές υπηρεσίες θα εξετάσουν εάν οι συναλλαγές πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με όσα προβλέπει η νομοθεσία και συγκεκριμένα εάν οι χρηματικές γονικές παροχές έγιναν μέσω τραπέζης, καθώς και εάν υποκρύπτουν μεταβιβάσεις χρημάτων μεταξύ προσώπων που επιχειρούν να επωφεληθούν από το ευνοϊκό αφορολόγητο καθεστώς.
Σημειώνεται ότι η φορολογική διοίκηση έχει εντοπίσει περισσότερες από 2.000 περιπτώσεις γονικών παροχών και δωρεών χρηματικών ποσών στις οποίες έχουν παραβιασθεί οι όροι της ευνοϊκής νομοθεσίας και ως εκ τούτου έχουν επιβληθεί φόροι και πρόστιμα. Οι περισσότερες περιπτώσεις αφορούν διαδοχικές γονικές παροχές (από αδελφό σε γονέα και από γονέα σε αδελφή) σε διάστημα μικρότερο του εξαμήνου, παροχές σε χρήμα οι οποίες δεν πέρασαν από το πιστωτικό σύστημα, αλλά και περιπτώσεις που δεν έχουν υποβληθεί τα απαραίτητα δικαιολογητικά.
