Το 12% του συνολικού οικιστικού αποθέματος, ή περίπου 800.000 ακίνητα πανελλαδικά, υπολογίζεται ότι παραμένουν σήμερα κενά και θα μπορούσαν, υπό προϋποθέσεις, να ενεργοποιηθούν (όχι όλα ασφαλώς) στη «μάχη» για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης. Πρόκειται για κατοικίες που δεν είναι εξοχικά, επομένως υπάρχει η δυνατότητα να βρεθούν στο ισοζύγιο της προσφοράς με τις κατάλληλες κινήσεις.
Τα παραπάνω ανέφερε η κ. Μαντώ Ζησοπούλου, διευθύντρια Στεγαστικής Πολιτικής του υπ. Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, μιλώντας προχθές Κυριακή στο συνέδριο Real Estate Forum, το οποίο πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της 6ης Real Estate Expo. Μάλιστα, όπως σημείωσε, πρόκειται για τα πρώτα συμπεράσματα που προκύπτουν με βάση τη μελέτη για την εθνική στεγαστική πολιτική, που αναμένεται να δημοσιοποιηθεί τις επόμενες ημέρες. «Το πρόβλημα που παρατηρούμε από τα στοιχεία που έχουν προκύψει, είναι ότι, δυστυχώς, το μεγαλύτερο μέρος των κενών κατοικιών δεν βρίσκεται στις περιοχές που δέχονται μεγάλες πιέσεις. Αντιθέτως, τα περισσότερα βρίσκονται π.χ. στο νοτιοανατολικό Αιγαίο και στα Ιόνια Νησιά, ενώ οι αριθμοί των κενών είναι μικρότεροι στα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας».
Αλλο ένα ζήτημα αφορά την κατάσταση στην οποία βρίσκονται τα ακίνητα αυτά. «Το 22% έχει κατασκευαστεί πριν από τη δεκαετία του 1960 και άλλο 1/3 την περίοδο από το 1960 μέχρι το 1980. Συνολικά, το 80% είναι ηλικίας από 25 έτη και πάνω, δηλαδή έχει κατασκευαστεί πριν από το 2000», ανέφερε η κ. Ζησοπούλου, και αυτό μεταφράζεται στην ανάγκη να επενδυθούν σημαντικά κεφάλαια για την ανακαίνιση των κατοικιών αυτών, προκειμένου να αξιοποιηθούν.
Το νομοσχέδιο για το κληρονομικό δίκαιο αναμένεται να «ξεκλειδώσει» πολλά ακίνητα που δεν αξιοποιούνται λόγω κληρονομικών αντιδικιών.
Αυτή είναι άλλωστε και η στρατηγική που έχει επιλεγεί από την κυβέρνηση, κάτι που σημαίνει ότι τα μέτρα που σχεδιάζονται πλέον αποσκοπούν στην τόνωση της προσφοράς μέσω της αξιοποίησης κλειστών κατοικιών (πρώτιστα) και στη συνέχεια θα αναζητηθούν και τρόποι για την εξ ολοκλήρου κατασκευή νέων κατοικιών, κάτι που σημείωσε και η κ. Ζησοπούλου. Στο πλαίσιο αυτό, αξιοποιώντας κονδύλια από το ΕΣΠΑ, το υπ. Κοινωνικής Συνοχής σχεδιάζει αυτή την περίοδο ένα πρόγραμμα ήπιων ανακαινίσεων, ακριβώς για τα κενά και παλαιότερα ακίνητα, με συνολικό ύψος 500 εκατ. ευρώ. «Πρόκειται για έναν κρυμμένο θησαυρό, γιατί τα κενά σπίτια είναι και πολλά σε αριθμό και πιο άμεσα ενεργοποιήσιμα, σε σχέση με την κατασκευή ενός καινούργιου ακινήτου», τόνισε η κ. Ζησοπούλου.
Τα σημαντικότερα «εμπόδια» στην αξιοποίηση υφιστάμενων κατοικιών, πέραν της ανάγκης να επισκευαστούν και να ανακαινιστούν, ανέφερε, από την πλευρά της, η κ. Λένα Κοντογεώργου, πρόεδρος του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Εφετείων Αθηνών, Πειραιώς, Αιγαίου και Δωδεκανήσου. Σύμφωνα με την ίδια, οι πολεοδομικές τακτοποιήσεις και οι αντιδικίες μεταξύ κληρονόμων είναι οι δύο συνηθέστεροι λόγοι που κρατούν πολλά σπίτια εκτός αγοράς. «Γι’ αυτό θεωρούμε ότι το επερχόμενο νομοσχέδιο για το κληρονομικό δίκαιο που αναμένεται να ψηφιστεί, ίσως και μέσα στην τρέχουσα εβδομάδα, θα επιλύσει πολλά από τα τωρινά προβλήματα», επισήμανε η κ. Κοντογεώργου. Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την κατάργηση της νόμιμης μοίρας ως εμπράγματο δικαίωμα. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι αντί για πολλούς κληρονόμους, ένα ακίνητο θα μπορεί πλέον να κληροδοτείται σε έναν και οι υπόλοιποι απλώς να διατηρούν δικαίωμα χρηματικής αποζημίωσης από την αξιοποίησή του. Επομένως, η ευθύνη και η συμφωνία για την πώλησή του σε κάποιον τρίτο θα ανήκει σε έναν κληρονόμο, με τους υπόλοιπους να λαμβάνουν τα χρηματικά τους μερίδια. Για τον σκοπό αυτό ενσωματώνονται και ρυθμίσεις προστασίας των συμφερόντων τους (π.χ. ελάχιστη εμπορική αξία), ώστε να μην καταστρατηγηθεί η ρύθμιση και προκύψουν άλλης φύσης προβλήματα. Η ρύθμιση αυτή αναμένεται να «ξεκλειδώσει» πολλά ακίνητα, που σήμερα είναι πρακτικά αδύνατο να αξιοποιηθούν λόγω κληρονομικών αντιδικιών και ερίδων.
Ασφαλώς εκτός από τα ακίνητα των ιδιωτών θα πρέπει να επιταχυνθεί και η διαδικασία για την αξιοποίηση και των ακινήτων του Δημοσίου, αλλά και φορέων, όπως τα ασφαλιστικά ταμεία και τα ιδρύματα. Σύμφωνα με την κ. Κοντογεώργου, ήδη προχωράει η καταγραφή από την Εταιρεία Ακινήτων του Δημοσίου, αν και το ζητούμενο είναι να γίνει και ο απαιτούμενος ποιοτικός εμπλουτισμός, δηλαδή εκτός από την απλή καταγραφή, να αποτυπωθούν κι άλλα χαρακτηριστικά, όπως η δυνατότητα εμπορικής αξιοποίησης.
Για παράδειγμα, σύμφωνα με τα όσα ανέφερε ο κ. Αγγελος Σιαφλέκης, του μεσιτικού γραφείου Greek Home Real Estate, το 60% των κενώνs κατοικιών στον Δ. Αθηναίων ανήκει σε ιδιώτες, αλλά το υπόλοιπο 40% είναι ακίνητα άλλων φορέων, όπως το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία και τα ιδρύματα. Αντίστοιχα, ελάχιστα είναι εκείνα που είναι νομικά και τεχνικά τακτοποιημένα, ή δεν έχουν χρέη/βάρη.
