Η συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη περνάει πλέον από τη φάση του ενθουσιασμού στη φάση του «λογαριασμού». Ενώ οι αγορές παραμένουν ενθουσιασμένες με τις προοπτικές της ΑΙ, επιχειρήσεις που έσπευσαν να αντικαταστήσουν εργαζομένους με αυτοματοποιημένα συστήματα διαπιστώνουν ότι η τεχνολογία, από μόνη της, δεν αρκεί.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Ford, η οποία, σύμφωνα με το CNBC, επαναπροσλαμβάνει εκατοντάδες έμπειρους μηχανικούς προκειμένου να αντιμετωπίσει ζητήματα ποιότητας που τα αυτοματοποιημένα συστήματα δεν κατάφεραν να διαχειριστούν.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Ford, η οποία επαναπροσλαμβάνει εκατοντάδες έμπειρους μηχανικούς.
Οπως ανέφερε ο Τσαρλς Πουν, αντιπρόεδρος μηχανικής υλικού οχημάτων της εταιρείας, η τεχνητή νοημοσύνη είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο, αλλά η αποτελεσματικότητά της εξαρτάται από τα δεδομένα με τα οποία εκπαιδεύεται. Με άλλα λόγια, η AI δεν είναι μαγικό ραβδί. Είναι εργαλείο. Και, όπως όλα τα εργαλεία, χρειάζεται ανθρώπους που ξέρουν πότε, πώς και γιατί να το χρησιμοποιήσουν.
Η Ford δεν είναι η μόνη εταιρεία που αναγκάζεται να αναθεωρήσει τη στρατηγική της. Η Commonwealth Bank of Australia είχε προχωρήσει πέρυσι σε απολύσεις άνω των 40 εργαζομένων στην εξυπηρέτηση πελατών, αντικαθιστώντας τους με AI voice bot. Το αποτέλεσμα, όμως, δεν ήταν αυτό που περίμενε η τράπεζα.
Το σύστημα δεν κατάφερε να ανταποκριθεί στον όγκο και στην πολυπλοκότητα των αιτημάτων, οι κλήσεις αυξήθηκαν και η CBA οδηγήθηκε τελικά σε αναδίπλωση. Η ίδια η τράπεζα παραδέχθηκε, σύμφωνα με το ABC, ότι δεν είχε αξιολογήσει επαρκώς όλες τις επιχειρησιακές παραμέτρους πριν ανακοινώσει τις περικοπές θέσεων.
Ανάλογη είναι και η περίπτωση της IBM. Η εταιρεία είχε αντικαταστήσει σημαντικό μέρος των λειτουργιών ανθρώπινου δυναμικού με AI, το οποίο διαχειριζόταν περίπου το 94% των τυπικών αιτημάτων. Το πρόβλημα βρισκόταν στο υπόλοιπο 6%: πιο σύνθετα ζητήματα, περιπτώσεις με ηθικές διαστάσεις και αιτήματα που απαιτούσαν ανθρώπινη κρίση.
Η IBM ανακοίνωσε στη συνέχεια ότι σχεδιάζει να τριπλασιάσει τις προσλήψεις εργαζομένων στις ΗΠΑ μέσα στο 2026. Οπως σημείωσε η επικεφαλής ανθρώπινου δυναμικού της εταιρείας Νικλ Λαμορό, εάν οι επιχειρήσεις σταματήσουν να επενδύουν σε νέους εργαζομένους, σε λίγα χρόνια δεν θα υπάρχει δεξαμενή ταλέντου.
Τα παραδείγματα αυτά ενισχύουν την άποψη ότι η στρατηγική «τεχνολογία αντί ανθρώπων» μπορεί να αποδειχθεί ακριβότερη από όσο φαίνεται αρχικά. Εκθεση της Intuition Labs επισημαίνει ότι οι εταιρείες που προϋπολόγισαν την τεχνολογία ως υποκατάστατο της ανθρώπινης εργασίας, χωρίς να επενδύσουν στην εκπαίδευση και στην αναβάθμιση δεξιοτήτων των εργαζομένων τους, βρέθηκαν με ομάδες που δεν ήταν έτοιμες να αξιοποιήσουν αποτελεσματικά την AI.
Αντίστοιχα, σύμφωνα με έκθεση της Orgvue, το 39% των επιχειρηματικών ηγετών προχώρησε σε απολύσεις λόγω εφαρμογής AI. Από αυτούς, το 55% παραδέχθηκε εκ των υστέρων ότι έγιναν λάθος επιλογές στις συγκεκριμένες περικοπές.
Το πρόβλημα είναι απλό, αλλά όχι βολικό για τις εταιρείες: όταν τα αποτελέσματα της τεχνητής νοημοσύνης είναι ασυνεπή, ανακριβή ή δύσκολο να εφαρμοστούν στην πράξη, απαιτείται ανθρώπινη εποπτεία. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε διπλή δουλειά, πιο αργές αποφάσεις και μικρότερα κέρδη παραγωγικότητας από αυτά που είχαν υπολογιστεί.
Στοιχεία της Robert Half που επικαλείται το CNBC δείχνουν ότι το 32% των υπεύθυνων προσλήψεων στις ΗΠΑ δήλωσε πως κατήργησε θέση εργασίας κυρίως λόγω AI και στη συνέχεια προχώρησε σε επαναπρόσληψη για την ίδια ή παρόμοια θέση.
Η εικόνα που διαμορφώνεται δεν δείχνει εγκατάλειψη της τεχνητής νοημοσύνης. Δείχνει, όμως, διόρθωση υπερβολών. Οι εταιρείες δεν γυρίζουν την πλάτη στην AI, αλλά αρχίζουν να αντιλαμβάνονται ότι η μεγαλύτερη αξία δεν βρίσκεται στην πλήρη αντικατάσταση της ανθρώπινης εργασίας, αλλά στη συνεργασία ανθρώπου και μηχανής.
