Οι τιμές του πετρελαίου μπορεί να έχουν επιστρέψει κοντά στα προπολεμικά επίπεδα, αλλά η προσπάθεια αύξησης των εξαγωγών από τη Μέση Ανατολή μετά το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ δημιουργεί μια χαοτική αγορά που ίσως χρειαστεί μήνες για να ηρεμήσει.
Η απότομη πτώση του αργού πετρελαίου Brent στα προπολεμικά επίπεδα των περίπου 73 δολαρίων το βαρέλι μετά την ενδιάμεση συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν μπορεί, με την πρώτη ματιά, να υποδηλώνει ότι η συνήθης πορεία έχει επιστρέψει στον σημαντικότερο κόμβο πετρελαίου και φυσικού αερίου στον κόσμο. Στην πραγματικότητα, όμως, η αγορά κάθε άλλο παρά είναι τακτοποιημένη.
Αυτό που μοιάζει με κανονικότητα είναι ένα σύστημα που προσπαθεί να επανεκκινήσει μονομιάς. Πρώτον, υπάρχει δυσκολία στην απελευθέρωση παγιδευμένων όγκων πετρελαίου. Δεκάδες δεξαμενόπλοια που είχαν εγκλωβιστεί στον Κόλπο κατά τη διάρκεια του πολέμου έσπευσαν να φύγουν τις τελευταίες ημέρες.
Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, δήλωσε ότι οι ροές ξεπέρασαν για λίγο τα προπολεμικά επίπεδα των περίπου 20 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα, αν και τα συνολικά δεδομένα παρακολούθησης πλοίων δείχνουν ότι η κυκλοφορία παραμένει πολύ κάτω από τα περίπου 125 ημερήσια δρομολόγια που παρατηρούνταν πριν από τη σύγκρουση.
Οποιοι και αν είναι οι ακριβείς αριθμοί, είναι σαφές ότι εισέρχεται στην αγορά περισσότερο πετρέλαιο από τη Μέση Ανατολή.
Ενα βασικό βήμα για να επιτραπεί στους παραγωγούς να επανεκκινήσουν είναι να προσεγγίσουν ξανά δεξαμενόπλοια για να φορτώσουν αργό πετρέλαιο που βρίσκεται σε χερσαίες αποθήκες. Χωρίς αυτή την εισροή πλοίων, η ανάκαμψη της προσφοράς δεν μπορεί να προχωρήσει ομαλά. Αυτή η δυναμική είναι ιδιαίτερα έντονη για παραγωγούς όπως το Κουβέιτ, το Ιράκ, το Μπαχρέιν και το Κατάρ, οι οποίοι έχουν λίγες εναλλακτικές οδούς για εξαγωγές.
Από το σοκ προσφοράς, η αγορά ενδέχεται να αντιμετωπίσει μια πλημμύρα πετρελαίου.
Ενας ακόμη παράγοντας που περιπλέκει τις προοπτικές της προσφοράς είναι το Ιράν. Η Τεχεράνη αναμένεται να αυξήσει γρήγορα την παραγωγή πετρελαίου μετά την αναστολή των περισσότερων κυρώσεων από τις ΗΠΑ. Η παραγωγή του Ιράν θα μπορούσε να φτάσει στα 3,3 εκατ. βαρέλια την ημέρα έως το τέλος του έτους, πάνω από τα επίπεδα πριν από τη σύγκρουση, εάν η άρση των κυρώσεων παραμείνει σε ισχύ. Ετσι, μια πλημμύρα πετρελαίου φαίνεται πιθανό να πλήξει τις αγορές.
Αυτό που προκύπτει οδηγεί σε αδύναμη βραχυπρόθεσμη ζήτηση. Τα διυλιστήρια στην Ασία και στην Ευρώπη έχουν ήδη εξασφαλίσει σε μεγάλο βαθμό τις προμήθειές τους σε αργό πετρέλαιο για το καλοκαίρι, με αποτέλεσμα τα επιπλέον βαρέλια να μην έχουν πού να κατευθυνθούν.
Πολλά δεξαμενόπλοια μπορεί, επομένως, να μετατραπούν σε πλωτές αποθήκες. Εχοντας υποστεί το μεγαλύτερο σοκ προσφοράς πετρελαίου στην Ιστορία, η αγορά ενδέχεται σύντομα να αντιμετωπίσει το αντίθετο πρόβλημα.
Μόλις ομαλοποιηθούν οι ροές, η αγορά θα απαιτήσει τεράστιους όγκους αργού πετρελαίου, τόσο για να καλύψει την αναδυόμενη ζήτηση στην Ασία όσο και για να αναπληρώσει τα αποθέματα που έχουν εξαντληθεί κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης. Ενώ η παγκόσμια προσφορά προβλέπεται να μειωθεί κατά 3,9 εκατ. βαρέλια την ημέρα το 2026, αναμένεται να ανακάμψει κατά περίπου 8 εκατ. το 2027, σε περίπου 110,3 εκατομμύρια, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας. Αντιθέτως, η ζήτηση αναμένεται να ανακάμψει λιγότερο, δημιουργώντας ένα πιθανό πλεόνασμα περίπου 5 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα το επόμενο έτος.
Επειτα από μήνες διαταραχών, η επιστροφή στην κανονικότητα είναι απίθανο να είναι ομαλή. Αυτό υποδηλώνει ότι η σημερινή αισιοδοξία της αγοράς μπορεί να είναι υπερβολική.
