Για ένα καλοκαίρι χάους προετοιμάζονται η παγκόσμια βιομηχανία τουρισμού και οι μεγάλοι αερομεταφορείς σε όλο τον κόσμο, καθώς οι επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν ρίχνουν βαριά σκιά στα ταξίδια. Η παγκόσμια έλλειψη καυσίμων για αεροσκάφη, λόγω του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ, αυξάνει το κόστος για τις αεροπορικές εταιρείες, οι οποίες με τη σειρά τους καταργούν φθηνά εισιτήρια και χιλιάδες πτήσεις για να εξοικονομήσουν χρήματα.
Ακόμη κι αν το Ορμούζ άνοιγε μόνιμα σήμερα, θα ήταν ήδη πολύ αργά για να σωθούν οι φετινές καλοκαιρινές διακοπές, προειδοποιούν οι ειδικοί. Ο Νταν Γιόργκενσεν, επίτροπος Ενέργειας της Ε.Ε., προειδοποίησε στις αρχές της εβδομάδας ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια «πολύ σοβαρή κρίση», καθώς η έλλειψη καυσίμων αεροσκαφών απειλεί να προκαλέσει σημαντική αναστάτωση στα σχέδια εκατομμυρίων ταξιδιωτών. Σε μια προσπάθεια να μειώσει τον αντίκτυπο που έχει ο πόλεμος στην προσφορά καυσίμων αεριωθουμένων, η Ευρώπη θωρακίζεται. «Αν χρειαστεί, μπορούμε να ανακατανείμουμε και να μοιραστούμε τα καύσιμα που έχουμε», δήλωσε ο Γιόργκενσεν. Ορισμένες αεροπορικές εταιρείες πάντως μετακυλίουν ήδη το επιπλέον κόστος στους ταξιδιώτες, αυξάνοντας τις χρεώσεις για τις αποσκευές και άλλα πρόσθετα έξοδα, μέσω υψηλότερων τιμών εισιτηρίων και επιβαρύνσεων καυσίμων. Η Scandinavian Airlines έχει ακυρώσει περίπου 1.000 αναχωρήσεις, η Lufthansa ακολούθησε το παράδειγμά της, καταργώντας 20.000 δρομολόγια, ενώ η Air France-KLM επιβάλλει επιπλέον χρέωση 100 ευρώ στα εισιτήρια μεγάλων αποστάσεων. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει συμβάλει στην αύξηση των αεροπορικών εισιτηρίων, με τα φθηνότερα οικονομικής θέσης να κοστίζουν κατά μέσον όρο έως και 24% περισσότερο από ό,τι πριν από έναν χρόνο, σύμφωνα με νέα έρευνα. Η έκθεση, από την εταιρεία συμβούλων Teneo, αναφέρει ότι οι περιορισμοί στον εναέριο χώρο που προκλήθηκαν από την πόλεμο έχουν αναγκάσει τις αεροπορικές εταιρείες να αναδρομολογήσουν πολλές πτήσεις, αυξάνοντας την ποσότητα καυσίμων που πρέπει να χρησιμοποιούν. Υπήρξε επίσης σημαντική απώλεια χωρητικότητας σε διαδρομές μεγάλων αποστάσεων που συνήθως εξυπηρετούνται από αερομεταφορείς του Κόλπου, οι δραστηριότητες των οποίων έχουν διαταραχθεί σοβαρά. Παρόλο που οι ανταγωνιστικές αεροπορικές εταιρείες έχουν επεκτείνει τις δραστηριότητές τους σε ορισμένους προορισμούς μεγάλων αποστάσεων, εξακολουθούν να υπάρχουν λιγότερες διαθέσιμες θέσεις από το κανονικό. Οι τιμές των καυσίμων αεροσκαφών έχουν εκτοξευθεί από περίπου 85-90 δολάρια ανά βαρέλι σε 150-200 δολάρια τις τελευταίες εβδομάδες.
Η μεγαλύτερη επίδραση στις τιμές των εισιτηρίων έχει γίνει αισθητή στις διαδρομές μεταξύ Ευρώπης και Ανατολικής Ασίας, αναφέρει η έκθεση. Μια πτήση από το Λονδίνο προς τη Μελβούρνη τον Ιούνιο κοστίζει πλέον 76% περισσότερο από ό,τι πέρυσι, ενώ η τιμή μιας πτήσης από το Χονγκ Κονγκ προς το Λονδίνο έχει αυξηθεί κατά 72%.
Βαριά η σκιά του πολέμου στα ταξίδια, με κατάργηση χιλιάδων πτήσεων και αυξήσεις εισιτηρίων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι οι ακυρώσεις πτήσεων δεν σχετίζονται τόσο με τις ελλείψεις, όσο με την έλλειψη κερδοφορίας των ίδιων των αεροπορικών εταιρειών. Για κάθε ενδεχόμενο, πάντως, εγκαινίασε το AccelerateEU, ένα σχέδιο για τον συντονισμό των προμηθειών καυσίμων έκτακτης ανάγκης και τη διασφάλιση ότι τα κράτη-μέλη θα αρχίσουν να μοιράζονται ό,τι έχει απομείνει στις δεξαμενές τους. Η Ε.Ε. εξετάζει επίσης νέες εισαγωγές από τις ΗΠΑ, αν και τα αμερικανικά καύσιμα αεριωθουμένων ακολουθούν ελαφρώς διαφορετικά χημικά πρότυπα. Την περασμένη εβδομάδα ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποίησε ότι η Ευρώπη έχει καύσιμα που επαρκούν για περίπου έξι εβδομάδες, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακυρώσεις πτήσεων.
Από τους Δελφούς, όπου διεξάγεται αυτές τις μέρες το 11ο Οικονομικό Φόρουμ, ο Ευρωπαίος επίτροπος Μεταφορών και Τουρισμού Απόστολος Τζιτζικώστας διαβεβαίωσε με τη σειρά του χθες ότι τα αποθέματα της αγοράς σε καύσιμα επαρκούν μέχρι τις αρχές Ιουνίου, ενώ έστειλε μήνυμα σιγουριάς για τον τουρισμό τη σεζόν του 2026.
Αποθέματα καυσίμων υπάρχουν, όπως τόνισε, όμως τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης που έχει η Ε.Ε. επαρκούν για περίπου 90 ημέρες. Στην παρούσα φάση η αγορά βρίσκει καύσιμα κανονικά, σε πολύ υψηλή τιμή βέβαια, ενώ όπως διευκρίνισε ο κ. Τζιτζικώστας οι όποιες ακυρώσεις πτήσεων γίνονται εξαιτίας της υψηλής τους τιμής, καθώς οι συγκεκριμένες διαδρομές δεν συμφέρουν πια τις αεροπορικές εταιρείες. Αν η κρίση δεν λήξει και η διέλευση στα Στενά του Ορμούζ δεν έχει αποκατασταθεί μέχρι τις αρχές Ιουνίου, πρόσθεσε, θα υπάρξει έλλειψη στα καύσιμα. Αν συμβεί κάτι τέτοιο, υπάρχουν προς επεξεργασία διάφορα σενάρια για να γίνει συντονισμένος τρόπος χρήσης των αποθεμάτων πανευρωπαϊκά και σχεδιασμός για να επιλυθούν τα όποια προβλήματα παρουσιαστούν.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας επισήμανε για το θέμα των αεροπορικών καυσίμων, ότι υπάρχει άριστος συντονισμός με την Ε.Ε., τα κράτη-μέλη και τις αεροπορικές εταιρείες, καθώς όλα τα αποθέματα γνωστοποιούνται στην Ε.Ε. για να υπάρχει συνολική εκτίμηση του ζητήματος.
