Με τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ όπως τον προωθεί ο Αμερικανός πρόεδρος αποκλείονται και τα περίπου 2 εκατ. βαρέλια πετρελαίου που υπό κανονικές συνθήκες εξάγει το Ιράν. Δεδομένου ότι βρίσκεται μπλοκαρισμένο στα Στενά περίπου το 20% του πετρελαίου και φυσικού αερίου που μεταφέρεται διά θαλάσσης, η συγκυρία προσφέρει μεγάλη ευκαιρία στις αμερικανικές πετρελαϊκές. Ορισμένοι από τους συνήθεις πελάτες του Ιράν αναζητούν εναλλακτικούς προμηθευτές και ενδεχομένως θα στραφούν στο αμερικανικό πετρέλαιο. Οπως τονίζει σε σχετικό δημοσίευμά της η Wall Street Journal, αυτό σημαίνει αύξηση της ζήτησης για αμερικανικό αργό και άνοδο των τιμών του, αλλά παράλληλα και ακριβότερη βενζίνη για τους Αμερικανούς καταναλωτές.
Τον Απρίλιο οι εξαγωγές αμερικανικού πετρελαίου έχουν φτάσει στα 5 εκατ. βαρέλια την ημέρα και αναμένεται να σημειώσουν νέο ρεκόρ τον Μάιο.
Σε σχετική ανάρτησή του στο δικό του μέσο κοινωνικής δικτύωσης ο Ντόναλντ Τραμπ παρέθεσε εικόνα με σειρά πλοίων που κατευθύνονταν προς τις ΗΠΑ, ενώ σε άλλη ανάρτησή του ανέφερε ότι μεγάλος αριθμός άδειων δεξαμενόπλοιων κατευθύνονται σε αμερικανικά λιμάνια για να φορτώσουν «το καλύτερο πετρέλαιο και φυσικό αέριο στον κόσμο». Δεν πρόκειται όμως απλώς για ισχυρισμούς του Αμερικανού προέδρου, καθώς η εταιρεία Kpler που καταγράφει τις κινήσεις δεξαμενόπλοιων έχει καταγράψει 70 υπερμεγέθη δεξαμενόπλοια, τα λεγόμενα VLCC, τα οποία αναμένεται να φτάσουν στα λιμάνια της νότιας ακτής του Κόλπου του Μεξικού τον Απρίλιο και τον Μάιο. Τα μεγάλα αυτά δεξαμενόπλοια έχουν τη δυνατότητα να μεταφέρουν περίπου 2 εκατ. βαρέλια πετρελαίου και έχουν κατασκευαστεί για πολύ μακρινά ταξίδια, όπως αυτό ανάμεσα στο Χιούστον και στη Σιγκαπούρη. Σε ό,τι αφορά όμως τη ζήτηση για αμερικανικούς υδρογονάνθρακες, είναι ενδεικτικό πως την αντίστοιχη περίοδο του περασμένου έτους μόλις 27 δεξαμενόπλοια κατευθύνονταν στον Κόλπο του Μεξικού.
Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler, τον Απρίλιο οι εξαγωγές αμερικανικού αργού έχουν φτάσει στα 5 εκατ. βαρέλια την ημέρα και αναμένεται να σημειώσουν νέο ρεκόρ τον Μάιο. Το περασμένο έτος όμως δεν υπερέβαιναν τα 4 εκατ. βαρέλια την ημέρα, σύμφωνα με την αμερικανική Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας. Παράλληλα, οι ΗΠΑ εξάγουν καθημερινώς περίπου 3 εκατ. βαρέλια βενζίνης, κηροζίνης και ντίζελ. Και η μεγάλη ζήτηση για αμερικανικό πετρέλαιο και υγροποιημένο αέριο οδηγεί σε άνοδο την τιμή του αργού Δυτικού Τέξας που χθες άγγιζε τα 98 δολ. το βαρέλι. Το τίμημα θα πληρώσουν οι Αμερικανοί καταναλωτές, καθώς η ανοδική πορεία του πετρελαίου συμπαρασύρει και τις τιμές της βενζίνης. Τα τελευταία στοιχεία φέρουν ήδη τον μέσο όρο τιμής της βενζίνης στα αμερικανικά πρατήρια να έχει φτάσει στα 4,13 δολ. το γαλόνι, όταν στις αρχές του έτους ήταν μόλις 1,15 δολ. το γαλόνι. Ως εκ τούτου, η αμερικανική Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας αναφέρει πως η ζήτηση μειώθηκε αυτή την εβδομάδα κατά 100.000 βαρέλια την ημέρα ή σε ποσοστό 1,4% σε σύγκριση με την προηγούμενη εβδομάδα.
Παράλληλα, αναμένεται μείωση της παγκόσμιας ζήτησης για πετρέλαιο συνεπεία της εκτόξευσης των τιμών του «μαύρου χρυσού». Οπως επισημαίνει η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (ΙΕΑ), μέχρι προσφάτως προέβλεπε ότι η παγκόσμια ζήτηση θα αυξηθεί κατά 730.000 βαρέλια την ημέρα, αλλά τώρα εκτιμά πως η παγκόσμια κατανάλωση «μαύρου χρυσού» θα μειωθεί κατά 80.000 βαρέλια την ημέρα. Και ο λόγος είναι τόσο η εκτόξευση των τιμών όσο και η ραγδαία μείωση της προσφοράς. Χαρακτηριστικά, η ΙΕΑ τονίζει ότι ο πόλεμος στο Ιράν έχει προκαλέσει τη μεγαλύτερη μείωση της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου που έχει καταγραφεί στην Ιστορία, αλλά θα προκαλέσει και την πρώτη πτώση της ζήτησης για πετρέλαιο που έχει καταγραφεί μετά την πανδημία. Στη μηνιαία έκθεσή της, η ΙΕΑ αναφέρει ότι οι ροές πετρελαίου και προϊόντων διύλισης μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν μειωθεί σε μόλις 3,8 εκατ. βαρέλια την ημέρα, όταν προ του πολέμου έφταναν στα 20 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Εν ολίγοις, έχει μειωθεί η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου και παραγώγων κατά περίπου 20%.
Σε ό,τι αφορά ειδικότερα την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου, η ΙΕΑ διαπιστώνει πως μειώθηκε τον περασμένο μήνα κατά 10,1 εκατ. βαρέλια την ημέρα, περίπου 9% δηλαδή, καθώς αναγκάστηκαν να διακόψουν την παραγωγή τους η Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, τα Εμιράτα και το Κουβέιτ. Ως εκ τούτου πολλές χώρες κυρίως της Ασίας έχουν επιβάλει μέτρα περιορισμού της κατανάλωσης πετρελαίου που σε ορισμένες περιπτώσεις είναι ακραία. Στο Μπανγκλαντές, για παράδειγμα, η κυβέρνηση επέβαλε μείωση των ωρών εργασίας και των διαλέξεων στα πανεπιστήμια όπως και περιορισμό των αεροπορικών ταξιδιών, το Βιετνάμ μείωσε ραγδαία τις πτήσεις, οι Φιλιππίνες κήρυξαν τη χώρα σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, ενώ αλλού έκλεισαν ακόμη και τα σχολεία και κάλεσαν το κοινό να περιορίσει τις μετακινήσεις με ιδιωτικά οχήματα και να χρησιμοποιεί τα μέσα μαζικής μεταφοράς. Η συγκυρία είναι παράλληλα ιδιαίτερα αρνητική για την Ευρώπη που μόλις έχει αρχίσει να ανακάμπτει από την προηγούμενη ενεργειακή κρίση και τον πληθωρισμό που της προκάλεσε η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 και οι κυρώσεις που επέβαλαν στη συνέχεια οι δυτικές χώρες στη Μόσχα, αλλά πρωτίστως η διακοπή της προσφοράς του φτηνού ρωσικού αερίου.
Οπως τονίζει σε σχετικό δημοσίευμά του το Politico, αποκλείοντας από την παγκόσμια αγορά το πετρέλαιο του Ιράν, ο Τραμπ επιδεινώνει το έλλειμμα προσφοράς και προκαλεί οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά προβλήματα στις ευρωπαϊκές χώρες. Η συγκυρία βρίσκει τις κυβερνήσεις των ευρωπαϊκών χωρών αντιμέτωπες με τη δυσφορία των πληθυσμών τους για το υψηλό κόστος ζωής.
Οπως υπογράμμισε τη Δευτέρα η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, εξαιτίας του πολέμου στο Ιράν το κόστος των ορυκτών καυσίμων για την Ε.Ε. έχει αυξηθεί κατά 22 δισ. ευρώ μέσα στις 44 ημέρες του πολέμου. Επίσης, η κατάσταση θα επιδεινωθεί περαιτέρω αν ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ συνεχιστεί για μερικές εβδομάδες ακόμη. Στην περίπτωση αυτή η ενεργειακή κρίση θα οδηγήσει σε ελλείψεις καυσίμων, λιπασμάτων και βιομηχανικών ζωοτροφών, που αρχικά θα πλήξει την Ασία και στη συνέχεια θα μεταδοθεί στην Ευρώπη, ενώ θα οδηγήσει σε άνοδο τις τιμές των τροφίμων.
