Σε δεύτερη υποβάθμιση των προβλέψεων για τη φετινή ανάπτυξη προέβη το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, κατεβάζοντας τον πήχυ στο 1,9% από προηγούμενη εκτίμηση 2% τον Μάρτιο, δίνοντας ένα εύρος μεταξύ 1,7% και 2,1% ανάλογα με τις εξελίξεις. Βασικός παράγοντας για την επιδείνωση αυτή είναι ο αντίκτυπος του πολέμου στη Μέση Ανατολή, που συνεχίζει να επιβαρύνει τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας λόγω της αβεβαιότητας που επικρατεί σε ό,τι αφορά τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ.
Ο υψηλός πληθωρισμός διαβρώνει την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας και επιβαρύνει το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.
Στο πλαίσιο της τριμηνιαίας έκθεσης για την ελληνική οικονομία δεν γίνεται πρόβλεψη για τον πληθωρισμό, αλλά ο συντονιστής του ΓΠΚΒ, Γιάννης Τσουκαλάς, προειδοποίησε ότι κινδυνεύει να παραμείνει σε υψηλότερο επίπεδο για ολόκληρο το έτος. Ανακαλώντας τα στοιχεία των τελευταίων μηνών, ο κ. Τσουκαλάς τόνισε ότι η επίμονη απόκλιση του πληθωρισμού στην Ελλάδα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο διαβρώνει τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της οικονομίας και επιβαρύνει το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.
Σημειώνεται ότι σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία της Eurostat που δημοσιεύθηκαν χθες, ο πληθωρισμός στη χώρα υποχώρησε σημαντικά στο 3,9% τον Ιούνιο έναντι 4,9% τον Μάιο, γεγονός που ερμηνεύεται θετικά από οικονομολόγους, παρότι παραμένει σε μεγάλη απόσταση από το εκτιμώμενο 2,8% στην Ευρωζώνη. Οι επόμενοι μήνες θα είναι κρίσιμοι για την επιμονή της ακρίβειας, αν ο πληθωρισμός θα «περάσει» και στον ήδη υψηλό πληθωρισμό υπηρεσιών. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν έχουν φανεί τέτοιες ενδείξεις.
Το ΓΠΚΒ επισημαίνει ότι οι εκρηκτικές επιδόσεις του τουρισμού που σημειώθηκαν τους πρώτους μήνες του έτους, παρά τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, δημιουργούν θετικές προοπτικές για την ελληνική οικονομία. Στα θετικά συγκαταλέγεται και η πτωτική τροχιά που ακολουθεί το χρέος. Απεναντίας, το τοπίο θολώνει με τη συνεχιζόμενη επιχειρησιακή αβεβαιότητα σε ό,τι αφορά τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, καθώς δυσχεραίνει την εξομάλυνση της διακίνησης των ενεργειακών εισροών και κατά συνέπεια την αποκλιμάκωση των τιμών ενέργειας.
Αρνητικές προοπτικές δημιουργούν επίσης οι τυχόν καθυστερήσεις στην απορρόφηση και αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης ή στην υλοποίηση κρίσιμων μεταρρυθμίσεων. Οπως τονίζει το ΓΠΚΒ, μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης η αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων και η προσέλκυση εναλλακτικών τρόπων χρηματοδότησης για επενδύσεις σε τεχνολογίες αιχμής, καθίστανται πλέον κρίσιμες.
Επιπλέον, σημειώνει, ο πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος θα πρέπει να αξιοποιείται με σύνεση και να κατευθύνεται κατά προτεραιότητα σε πολιτικές που ενισχύουν τη μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή δυναμική της χώρας, όπως η μείωση του κόστους μισθωτής εργασίας ή φορολογικά κίνητρα για την επιτάχυνση των αποσβέσεων επενδυτικών σχεδίων σε κλάδους υψηλής προστιθέμενης αξίας με εξαγωγικές προοπτικές.
Στο πλαίσιο της παρουσίασης της τριμηνιαίας έκθεσης, το ΓΠΚΒ έκανε ειδική αναφορά στο στεγαστικό ζήτημα, λέγοντας ότι λόγω της χαμηλότερης αξιοποίησης των ακινήτων μεταξύ 2018 και 2025, οι πραγματικές τιμές των κατοικιών έχουν αυξηθεί έως και κατά 19,1%.
Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το 2021 οι κενές κατοικίες ανέρχονταν σε περίπου 2,28 εκατ., δηλαδή στο 34,5% του συνόλου των κατοικιών. Ωστόσο, μια κενή κατοικία δεν είναι απαραίτητα και διαθέσιμη στην αγορά, καθώς μπορεί να υπάρχουν νομικά κωλύματα, η κατάστασή της να είναι κακή, να προορίζεται για εξοχικό ή να βρίσκεται σε περιοχές όπου δεν υπάρχει ζήτηση. Ως αποτέλεσμα, ο δείκτης αξιοποίησης του οικιστικού αποθέματος υποχώρησε από 73,2% το 2011 σε 72,5% το 2021, ενώ οι κενές κατοικίες που προσφέρονταν για ενοικίαση μειώθηκαν κατά 10,4% και οι κατοικίες προς πώληση κατά 33,1%.
«Το στεγαστικό πρόβλημα δεν είναι αποκλειστικά πρόβλημα ανεπαρκούς αριθμού κατοικιών, αλλά και πρόβλημα αξιοποίησης, κατανομής και λειτουργικής διαθεσιμότητας του υφιστάμενου αποθέματος», σημειώνει το Γραφείο Προϋπολογισμού. Εξ ου και προκύπτει το μεγάλο παράδοξο της ελληνικής αγοράς κατοικίας: οι τιμές αυξάνονται, ενώ σημαντικό μέρος του οικιστικού αποθέματος παραμένει κενό.
