Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που ο ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Nvidia, Tζένσεν Χουάνγκ, έκανε λόγο για εκείνη την τεχνολογία που αναμένεται να αποδειχθεί άκρως ανατρεπτική. Ο λόγος για το «πάντρεμα» της ρομποτικής με την ΑΙ, το λεγόμενο Physical AI, όπως το αποκάλεσε και ο ίδιος, το οποίο θα φέρει τεκτονικές αλλαγές στους κλάδους της μεταποίησης αλλά και των logistics, αγορές συνολικής αξίας 50 τρισ. δολ. «Οτιδήποτε κινείται –από αυτοκίνητα και φορτηγά μέχρι εργοστάσια και αποθήκες– θα είναι ρομποτικό και θα λειτουργεί με τεχνητή νοημοσύνη», ανέφερε χαρακτηριστικά στις αρχές του 2025. Καθώς αυτές οι προβλέψεις μπορεί να επαληθευθούν τα επόμενα χρόνια, νεοφυείς επιχειρήσεις ελληνικών καταβολών αλλά και ερευνητικές ομάδες επιχειρούν να συμμετάσχουν και εκείνες, με τον δικό τους τρόπο, σε αυτό το ορμητικό κύμα αλλαγών. Ρομποτικά σκυλιά που επιτηρούν κρίσιμες υποδομές και αποτρέπουν ακόμη και πιθανά «σαμποτάζ» σε ενεργειακές υποδομές, εξωσκελετικά συστήματα που καθιστούν τα ρομπότ πιο επιδέξια, συστήματα που απομακρύνουν θαλάσσιους μικροοργανισμούς από τα πλοία, συνθέτουν ένα δείγμα της νέας γενιάς ελληνικών τεχνολογιών. Αυτές πρόσφατα φιλοξενήθηκαν σε ένα νεοκλασικό κτίριο στην Ακαδημίας, στο πλαίσιο του House of Robots, πρωτοβουλία που διοργάνωσε πρόσφατα, κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ καινοτομίας Παναθήναια, η startup Acumino, το ελληνικό Big Pi Ventures αλλά και η γερμανική Prototype. «Ηταν σαν μια γκαλερί, κάθε δωμάτιο είχε και από ένα ρομπότ», αναφέρει στην «Κ» ο Μηνάς Λιαροκάπης, ιδρυτής και CEO της Acumino, καθώς δείχνει φωτογραφίες με τον κόσμο, μικρούς και μεγάλους που έσπευσαν να δουν από κοντά τις ελληνικές καινοτομίες. Mε την τεχνολογία της, η Acumino επιχειρεί να προσδώσει μεγαλύτερη επιδεξιότητα στα ρομπότ, ώστε αυτά από απλές διεργασίες, να μετατραπούν σε ρομπότ-εργαζομένους. «Οι ανάγκες της αγοράς λόγω και των ελλείψεων σε εργατικά χέρια είναι μεγαλύτερες, σε σύγκριση με τη δυνατότητα να βάζουμε ρομπότ στις γραμμές παραγωγής. Οι εταιρείες του κλάδου physical AI δεν προλαβαίνουν να καλύψουν τα κενά», διαπιστώνει. Στο μεταξύ, τα ρομποτικά τους «εκθέματα» παρουσίασαν στο House of Robots τουλάχιστον 8 νεοφυείς εταιρείες, ανάμεσα σε αυτές και η Laelaps AI, το όνομα της οποίας είναι εμπνευσμένο από το μυθικό σκυλί Λαίλαπα, ένα χαρισματικό και ευφυές σκυλί που δεν έχανε ποτέ το θήραμά του.
«Είναι το μέλλον. Η ΑΙ είναι βοηθητικό εργαλείο που αξιοποιείται για επαναλαμβανόμενες ή επικίνδυνες εργασίες. Δεν θα μας αντικαταστήσει», τονίζει εμφατικά στην «Κ» η δρ Μαρία Σταματοπούλου, συνιδρύτρια της Laelaps AI. «Και η τεχνητή νοημοσύνη έχει κρίση, αλλά έχει αυτή που της μαθαίνουμε εμείς», προσθέτει καθώς οι συζητήσεις στρέφονται πλέον συχνά στο μέλλον της εργασίας και στη συνύπαρξη ανθρώπου και μηχανής. Η ίδια εγκαταστάθηκε στο Λονδίνο σε ηλικία 17 ετών, σπούδασε μηχανικός και έκανε στο UCL διδακτορικό στη ρομποτική και στην ΑΙ. «Μου αρέσει να λύνω προβλήματα», λέει, εξηγώντας πως στο διδακτορικό της άρχισε να ασχολείται με εφαρμογές όπως τα ρομπότ σκύλοι, που, εξοπλισμένοι με κάμερες και αισθητήρες, ως άγρυπνοι φύλακες, ειδοποιούν σε περίπτωση απειλής. «Εχουμε αναπτύξει λογισμικό που μπορεί να ενσωματωθεί σε ρομπότ οποιασδήποτε μορφής, drones, ανθρωποειδή ή και ρομπότ-σκύλοι, επιτρέποντάς τους να περιπολούν και να προστατεύουν κρίσιμες υποδομές, βιομηχανικές εγκαταστάσεις κ.λπ. Επιλέγουμε τα ρομπότ-σκύλους καθώς είναι πιο σταθερά, μπορούμε να τοποθετήσουμε περισσότερους αισθητήρες, άρα είναι πιο αξιόπιστα και έχουν καλύτερη ισορροπία, ειδικά σε περίπτωση που το έδαφος είναι δύσβατο. Βέβαια, εάν ο πελάτης επιθυμεί να εγκαταστήσουμε το λογισμικό σε ανθρωποειδή ρομπότ, το εφαρμόζουμε πολύ εύκολα», εξηγεί στην «Κ» η κ. Σταματοπούλου. Με την τεχνολογία της, τα ρομπότ ανιχνεύουν ακόμη και εισβολείς που ετοιμάζουν «σαμποτάζ» σε ενεργειακές υποδομές ή και εισβολείς σε στρατιωτικές βάσεις. «Το ρομπότ θα στείλει αμέσως φωτογραφία και περιγραφή του συμβάντος, ενώ με ήχο ή και με κάποιο φως είναι δυνατόν να απομακρύνει τους εισβολείς. Ο πελάτης μπορεί, επίσης, να επικοινωνήσει μαζί τους μέσω του ρομπότ». Ηδη η τεχνολογία της εφαρμόζεται πιλοτικά, αναπτύσσοντας συνεργασίες με εταιρείες ενέργειας, νοσοκομεία ή και τον στρατό, ενώ, αν και η έδρα της είναι στην Ελβετία, κοιτάζει την ελληνική αγορά, προκειμένου να ανοίξει παράρτημα και εδώ.
Στο Κορωπί έχει αποκτήσει παρουσία και η Alicia Bots, του Ιντερ Μουκοπαντιάι από την Ινδία, ο οποίος μετακόμισε πρόσφατα στην Αθήνα από τη Σιγκαπούρη. Πριν από λίγες ημέρες έδωσε το «παρών» στο House of Robots, καθώς η startup αναπτύσσει ρομπότ που κολλάνε μαγνητικά στο πλάι των πλοίων και με τις περιστρεφόμενες βούρτσες τους το καθαρίζουν, απομακρύνοντας θαλάσσιους μικροοργανισμούς (βακτήρια, άλγη, φύκια) πριν προλάβουν να αναπτυχθούν. Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί και το πρώτο ελληνικό βιομηχανικό ανθρωποειδές ρομπότ, MARK One, το οποίο δημιουργήθηκε στο εργαστήριο της εταιρείας Axl Imperial.
Η Laelaps AI έχει αναπτύξει λογισμικό που μπορεί να ενσωματωθεί σε ρομπότ οποιασδήποτε μορφής, επιτρέποντάς τους να περιπολούν και να προστατεύουν κρίσιμες υποδομές.
«Η ρομποτική υπάρχει εδώ και πολλά χρόνια. Δεν είναι κάτι καινούργιο. Το ενδιαφέρον εδώ είναι το λεγόμενο physical AI, όπου αξιοποιώντας ΑΙ, το ρομπότ μαθαίνει να προβλέπει την επόμενη κίνησή του», αναφέρει, με τη σειρά του στην «Κ» ο Νίκος Καλλιαγκόπουλος, εταίρος στο Big Pi Ventures, venture capital fund, το οποίο επενδύει σε τέτοιες τεχνολογίες. «Η Ευρώπη μπορεί να κερδίσει πολλά από αυτή την τεχνολογία καθώς έχει μεγάλη βιομηχανική παραγωγή. Οπως και η Ελλάδα, αφού υπάρχουν εργοστάσια τα οποία μπορούν να γίνουν πιο αυτοματοποιημένα και πιο ανταγωνιστικά», συμπληρώνει. Πάντως, ο ίδιος εκτιμά πως ακόμη δεν είμαστε κοντά στη διείσδυση των ανθρωποειδών ρομπότ. «Χρειαζόμαστε ρομποτικούς βραχίονες που κάνουν δουλειές στα εργοστάσια καλύπτοντας συγκεκριμένες ανάγκες. Το να φτιάξουμε ρομπότ το οποίο, για παράδειγμα, σιδερώνει τα πουκάμισα, είναι πολύ ωραίο, αλλά δεν νομίζω πως είμαστε και τόσο κοντά σε αυτό».
Καθώς νεοφυείς εταιρείες κάνουν δυναμική είσοδο σε αυτήν την όλο και αναπτυσσόμενη αγορά, μια μεγάλη φοιτητική ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, είπε να δοκιμάσει τις δικές της δυνάμεις.
Τέτοια είναι η περίπτωση της Hermes Team, μιας πολυμελούς ομάδας φοιτητών, κυρίως από το τμήμα ηλεκτρολόγων μηχανικών και μηχανικών υπολογιστών, που αναπτύσσει έναν ρομποτικό εξωσκελετό για άτομα με κινητικές δυσκολίες στα κάτω άκρα. Για πολλούς φοιτητές το εγχείρημα αυτό αποτέλεσε σημαντικό κίνητρο για να μπουν πιο ενεργά στον κλάδο της ρομποτικής αλλά και της επιχειρηματικότητας. «Πρόκειται για μια συσκευή που εφαρμόζεται έξω από το ανθρώπινο σώμα και προορίζεται για άτομα τα οποία δεν έχουν κινητικότητα στα κάτω άκρα, είναι ενδεχομένως καθηλωμένα σε αναπηρικό αμαξίδιο. Με τον έλεγχο της συσκευής μπορούν να πραγματοποιηθούν βασικές κινήσεις, όπως βάδιση, σήκωμα από μια καθιστή θέση κ.λπ.», εξηγεί στην «Κ» ο 23χρονος Χρήστος Μπελογιάννης, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, προσθέτοντας πως η έρευνα για το συγκεκριμένο σύστημα ξεκίνησε τον Ιούνιο του 2023. «Στόχος μιας τέτοιας συσκευής είναι η αποκατάσταση για άτομα που είναι σε μετεγχειρητικό στάδιο ή έχουν υποστεί κάποιο τραυματισμό και υπάρχει κινητικό πρόβλημα. Στην περίπτωση ατόμων με κάκωση νωτιαίου μυελού, η συσκευή μπορεί να τους προσφέρει ένα αίσθημα αυτοεξυπηρέτησης».
Η ομάδα αναμένεται να ενσωματώσει επιπλέον τεχνολογίες, ενώ, όπως αναφέρει και ο κ. Μπελογιάννης, αναπτύσσει ένα νέο σύστημα όπου θα μπορεί μέσα από τη σκέψη του ο χρήστης να στέλνει το σήμα και να πραγματοποιείται η κίνηση (brain computer interface). «Με αισθητήρες που τοποθετούνται εξωτερικά του κεφαλιού και λαμβάνουν το σήμα. Εμείς το αποκωδικοποιούμε και μπορούμε να καταλάβουμε την πρόθεση του χρήστη π.χ. εάν θέλει να κουνήσει το δεξί του πόδι. Η πρόκληση εδώ είναι η ακρίβεια», καταλήγει, καθώς η νέα αυτή τεχνολογία βρίσκεται σε ερευνητικό στάδιο.
