Με αφορμή την ανακοίνωση της νέας δέσμης μέτρων για την αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους (72 δόσεις – μείωση των ορίων του εξωδικαστικού μηχανισμού από 10.000 σε 5.000 και προστασία της κύριας κατοικίας μέσω εξωδικαστικού) διασταυρώθηκαν για ακόμα μια φορά τα ξίφη κυβέρνησης και αντιπολίτευσης. Για «μάρκετινγκ» κάνει λόγο η αντιπολίτευση, ενώ ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κ. Πιερρακάκης αναφέρει χαρακτηριστικά: «Κανένας πολίτης που θα θέλει να προστατεύσει την πρώτη του κατοικία εξυπηρετώντας τις υποχρεώσεις του, δεν θα μείνει απροστάτευτος». Πού βρίσκεται η αλήθεια για την Ελληνα πολίτη που βλέπει και αξιολογεί τις κυβερνητικές παρεμβάσεις;
Είναι γεγονός πως το ιδιωτικό χρέος αποτελεί ένα σοβαρό βαρίδι στην οικονομία, καθιστώντας μη δυνατή την πρόσβαση στο τραπεζικό σύστημα πολιτών και επιχειρήσεων. Τα καλά νέα είναι ότι σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία ο νέος δανεισμός φαίνεται ότι εξυπηρετείται κανονικά, αφού μεταξύ 2019 και σήμερα το ληξιπρόθεσμο ιδιωτικό χρέος ως ποσοστό του συνολικού ιδιωτικού χρέους έχει παρουσιάσει σημαντική μείωση σχεδόν 13 ποσοστιαίων μονάδων. Παράλληλα, για τον υφιστάμενο όγκο ληξιπρόθεσμου ιδιωτικού χρέους αναλήφθηκαν σημαντικές πρωτοβουλίες όπως η αυτόματη ρύθμιση –κατόπιν αίτησης του οφειλέτη– μέσω εξωδικαστικού που επεκτάθηκε σε όλη τη μεσαία τάξη, η οποία και κατέδειξε τον εξωδικαστικό ως το σημαντικότερο εργαλείο ρύθμισης.
Με τις νέες διατάξεις καθίσταται απολύτως ακριβής η δήλωση του υπουργού Εθνικής Οικονομίας ότι υπάρχει πλέον ένα σαφές πλέγμα προστασίας για τους πολίτες κάθε οικονομικού επιπέδου ώστε να αποπληρώσουν σταδιακά τις οφειλές και να μην απολέσουν την κατοικία τους, δεδομένου ότι:
• Για ευάλωτους πολίτες μη δυνάμενους να καταβάλλουν το οποιοδήποτε ποσό, ενεργοποιείται μέχρι το φθινόπωρο ο φορέας απόκτησης και επαναμίσθωσης που θα επιτρέπει την παραμονή στην κατοικία με μίσθωση για έως 12 έτη, με δυνατότητα επαναγοράς αυτής.
Μεταξύ 2019 και σήμερα το ληξιπρόθεσμο ιδιωτικό χρέος έχει παρουσιάσει σημαντική μείωση σχεδόν 13 ποσοστιαίων μονάδων.
• Για πολίτες που έχουν τη δυνατότητα να αποπληρώσουν μόνον την αξία της κύριας κατοικίας τους έναντι της οφειλής τους λαμβάνοντας «κούρεμα» στο υπόλοιπο, με ταυτόχρονη ρευστοποίηση των λοιπών ακινήτων τους ενεργοποιείται έως τον Σεπτέμβριο η διάταξη για την προστασία της κύριας κατοικίας μέσω εξωδικαστικού. Μάλιστα στις κατηγορίες πολιτών που έχει προβλεφθεί, θα υπάρχει αυτόματη αποδοχή του πιστωτή.
• Οσοι έχουν τη δυνατότητα να αποπληρώσουν την αξία όλων των περιουσιακών στοιχείων, υπάρχει ο εξωδικαστικός μηχανισμός, μέσω του οποίου παράγεται αυτομάτως δόση για τη ρύθμιση όλων των οφειλών σε τράπεζες, servicers και Δημόσιο.
Είναι γεγονός ότι η προστασία της κύριας κατοικίας αποτέλεσε συχνά πεδίο αντιπαραθέσεων στον πολιτικό χώρο, και δικαίως, καθώς δεν είναι απλώς ένα οικονομικό μέγεθος: είναι ο πυρήνας της ζωής των πολιτών ενός κράτους. Μόνον που τώρα γίνεται δομημένα, με λύσεις οι οποίες δεν χάνονται στις καθυστερήσεις των δικαστηρίων και μάλιστα με αβέβαιη έκβαση (όπως αποδείχθηκε ο περίφημος νόμος 3869/2010 «Κατσέλη» που παρείχε ένα θολό τοπίο άνω της δεκαετίας στην οποία ο οφειλέτης απολάμβανε απόλυτη αναστολή πλειστηριασμών και ελάχιστη δόση, ενώ στην οριστική εκδίκαση το 43% των οφειλετών έμεινε εκτός), αλλά αντιθέτως είναι κοινωνικά δίκαιη, ανταποκρινόμενη στην αξία της κύριας κατοικίας που αποπληρώνεται σταδιακά και διασώζεται. Με άλλα λόγια, παρέχεται η «συνταγή» του ν. 3869/2010 χωρίς τις παθογένειες αυτού. Και αυτό είναι μια δυνατή και χειροπιαστή απάντηση στη διευθέτηση του ιδιωτικού χρέους με όρους κοινωνικής πρόνοιας και δικαιοσύνης, μακριά από λύσεις «μάρκετινγκ».
Η κ. Θεώνη Αλαμπάση είναι γενική γραμματέας χρηματοπιστωτικού τομέα και διαχείρισης ιδιωτικού χρέους.
