Πειραματισμοί στη σκηνή, όχι στη διοίκηση

Σάκης Ιωαννίδης

04.01.2026 • 21:50

Σχεδόν ως εκ θαύματος η στήλη δεν αφιερώνεται στο «φαινόμενο» Καποδίστριας. Λόγοι επιφοίτησης ή ύπνωσης, ακόμη εξετάζονται. Το 2025 πάντως έκλεισε με μια καλή είδηση για τον χώρο του πολιτισμού. Την ανανέωση της θητείας του καλλιτεχνικού διευθυντή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής Γιώργου Κουμεντάκη από το υπουργείο Πολιτισμού. Μεταξύ μας, κανείς δεν πέφτει από τα σύννεφα. Από το 2017 και με τη μεταφορά του οργανισμού στο ΚΠΙΣΝ, ο κ. Κουμεντάκης κατάφερε να ανανεώσει στον πυρήνα της την Εθνική Λυρική Σκηνή. Μέσα σε αυτά τα χρόνια το ρεπερτόριο εμπλουτίστηκε, έγιναν μεγάλες συμπαραγωγές, το όνομα της ΕΛΣ ακούστηκε εκτός συνόρων, ιδρύθηκε η «πειραματική» Εναλλακτική Σκηνή, έγιναν αναθέσεις σε Ελληνες καλλιτέχνες, φεστιβάλ και αφιερώματα. Η Λυρική δεν είναι πια ένας οργανισμός της μιας δραστηριότητας, αλλά συμβαδίζει με το multi tasking της εποχής μας. Κανείς δεν έχει την πολυτέλεια της μονοκαλλιέργειας, όπως βλέπουμε σχεδόν παντού: από τον πολιτισμό μέχρι τους αγρότες – είχαμε τον χρόνο να το σκεφτούμε αυτό κολλημένοι σε έναν παράδρομο της Εθνικής στο Κάστρο Βοιωτίας για ένα μεταμεσονύχτιο διωράκι επιστρέφοντας οδικώς από Θεσσαλονίκη. Για να γυρίσουμε στο θέμα, είναι η πρώτη φορά, διαβάζουμε στην ανακοίνωση, που ανατίθεται τέταρτη θητεία σε καλλιτεχνικό διευθυντή του οργανισμού στην 85χρονη ιστορία του. Το υπουργείο Πολιτισμού θα πει κανείς ότι επενδύει στους ανθρώπους που εμπιστεύεται. Από την άλλη όμως παραμένει ασαφής ο τρόπος επιλογής διευθυντών στους πολιτιστικούς οργανισμούς. Αλλού διαγωνισμοί, αλλού επιλογές. Θα μου πείτε, πόσοι μπορούν να κάνουν το ίδιο καλά τη δουλειά; Τα παρατράγουδα των πέντε μουσείων δίνουν μια απάντηση. 
 
Στο εξαιρετικό αφιέρωμα του Τέχνες & Γράμματα για τις μεταβολές στον πολιτισμό τα πρώτα 25 χρόνια του 21ου αιώνα έγινε πολύς λόγος για το θέατρο, τόσο για τις αλλαγές στο ρεπερτόριο όσο και για την άνθηση των θεατρικών σκηνών. Η πανσπερμία ωστόσο έχει δημιουργήσει εργασιακές σχέσεις πολλών ταχυτήτων και σε πολλές περιπτώσεις συνθήκες οικονομικής ασφυξίας για τους ηθοποιούς. Εδώ και καιρό γίνονται διαπραγματεύσεις για συλλογικές συμβάσεις εργασίας μεταξύ του ΣΕΗ και των εργοδοτών στο ελεύθερο θέατρο. Ας κάνουν οι δύο πλευρές τους απαραίτητους συμβιβασμούς για να τα βρουν επιτέλους. Το κοινό στηρίζει το θέατρο και είναι κρίμα να χαθεί αυτή η αγορά. 
 
Σας το θυμίζω σε περίπτωση που το ξεχάσατε. Το 2026 έχει ανακηρυχθεί αφιερωματικό έτος Μάνου Χατζιδάκι από το ΥΠΠΟ. Με μεγάλη περιέργεια αναμένουμε τις εκδηλώσεις και τις συναυλίες του έτους. Καλή χρονιά!