Παντελής Μπουκάλας

Δεν είναι πλούσια η τυπολογία των ανασχηματισμών: όλοι ζωγραφίζονται σαν ορόσημα επανεκκίνησης, για να αποδειχθεί σχεδόν αμέσως ότι δεν είναι παρά κουρασμένο σημειωτόν. Το γαλάζιο κυβερνητικό σκάφος που καθελκύστηκε την επομένη των εκλογών δεν μπορεί να ξαναπάει στα ναυπηγεία για ολική ανακατασκευή. Μερεμέτια μόνο είναι εφικτά, ένα βαψιματάκι εδώ, η αντικατάσταση ενός μηχανήματος πιο κει, […]

Δεν υπάρχει ποίηση δίχως τους «ελάσσονές» της. Η λογοτεχνία είναι περίπου σαν τη γεωγραφία. Με όρη, λόφους και κάμπους. Ο χαρακτηρισμός «ελάσσονες» ακούγεται υποτιμητικός, αλλά μόνο με τους όρους της ανταγωνιστικής αγοράς, όχι της ανάγνωσης, της έγνοιας και της αγωνίας για τη λογοτεχνία ενός τόπου.

Τεράστια η αρχαιοελληνική κληρονομιά. Τόσο που συχνά-πυκνά μας λυγίζει με το βάρος της και αποδεικνυόμαστε κατώτεροί της. Πότε συμβαίνει αυτό; Οταν λ.χ. αυτοσυστηνόμαστε σαν μοναδικοί αποδέκτες της, προσβάλλοντας έτσι τον οικουμενικό χαρακτήρα της και παραβλέποντας την εξαιρετική συμβολή ξένων στη μελέτη και την ανάδειξή της.

Πιστεύουμε – δεν πιστεύουμε, εκείνο το προς Θεόν νεκρώσιμο «ότι μόνος υπάρχεις αθάνατος» είναι δυστυχώς μία από τις ελάχιστες αδιάσειστες αλήθειες του ανθρώπινου βίου, και τουλάχιστον ως προς το ένα του σκέλος: ότι ο άνθρωπος και τα έργα του, υλικά και πνευματικά, υπόκεινται στον χρόνο και στον θάνατο.

Οι κυβερνήσεις, παντού στον κόσμο, και με όποιο χρώμα ιδεολογικού δολώματος κι αν σαγήνευσαν τα ψηφοφόρα πλήθη, προτιμούν την κοινωνία σιωπηλή και ακίνητη. Αν οι πολίτες θέλουν οπωσδήποτε να δηλώσουν την παρουσία τους ενσώματα και διά της φωνής τους, έχουν την ωραία δυνατότητα να σπεύσουν στις πανηγυρικές «λαοσυνάξεις» που σκηνοθετούν μια στο τόσο τα κυβερνώντα […]

Σε ένα ιταλικό σίριαλ, που παιζόταν αρκετά χρόνια πριν σε κρατικό κανάλι, μια Αγγλιδούλα φτάνει στην Ιταλία και πιάνει φιλία με κορίτσια συνομήλικά της. Στην κουβέντα τους επάνω, μισό αγγλικά – μισό ιταλικά και με κάμποσες χειρονομίες να καλύπτουν τα κενά, η Αγγλιδούλα πετάει τη λέξη «nostalgia».

Εχουν ακούσει πολλά οι συγγενείς των 57 συνανθρώπων μας που πέθαναν μαρτυρικά στα Τέμπη από τη σύγκρουση δύο συρμών που κανένα σύστημα τηλεδιοίκησης δεν την απέτρεψε, επειδή, δυστυχώς, δεν υπήρχε. Κι ας επέμεναν για το αντίθετο οι εφευρετικοί αλλοθιπαραγωγοί σεναριογράφοι που εκπόνησαν το πρώτο επίσημο «διήγημα συμβάντος», ισχυριζόμενοι ότι έφταιγε ένας υπάλληλος, ένας κακομαθημένος του […]

Ευλογημένος ο τόπος μας. Αλλοι λένε πως ευλογήθηκε από τη φύση, που δεν έχει βέβαια κανέναν λόγο να μεροληπτήσει υπέρ κανενός, δεν το έπραξε ποτέ, και άλλοι από τον Θεό που πιστεύουν· τον παλαιοδιαθηκικό στην καινοδιαθηκική μετεξέλιξή του ή τους αρχαίους θεούς ενός δωδεκαθέου που έσκεπε καμιά εκατοστή θεότητες.

Η Ακροδεξιά αρχίζει να ακμάζει στην Ευρώπη από τη δεκαετία του 1990, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ απολάμβανε την κληρονομημένη περιουσία του. Ηδη πάντως με την πρώτη προεδρική θητεία του ξεφύτρωσαν απομιμήσεις του ανά τον κόσμο. Τώρα, με την παλινόρθωση του Ηγεμόνα, τα ομοιώματά του πολλαπλασιάζονται, πανηγυρίζουν σαν «δικαιωμένα» και ευγνωμονούν τον Πατέρα-Οδηγό και τον ιεραπόστολό […]

Ο Φλεβάρης είναι ο μήνας ο σκληρός τελικά, όχι ο Απρίλης του Τ. Σ. Ελιοτ και της «Ερημης χώρας» του; Από την πνευματική και ηθική μικρότητα των ανθρώπων προκύπτουν, βέβαια, οι τραγωδίες, δεν συνδέονται με το ημερολόγιο. Οι δε «φυσικές καταστροφές» προκαλούν πολύ μεγαλύτερη δυστυχία εξαιτίας της ανθρώπινης απρονοησίας. Κι ας επιμένουμε να αναχαράζουμε τους […]

Οι εθιμικές κυριακάτικες αναρτήσεις του πρωθυπουργού αποτελούν μια καλή ευκαιρία για τους λογογράφους του να ασκούνται στην τέχνη του εξωραϊσμού, για δε τα κρατικά μέσα ενημέρωσης –και, μέχρι πρότινος, για τα κυριότερα ιδιωτικά– να θριαμβεύουν στην τέχνη του θυμιατίσματος. Οι αναρτήσεις αυτές θα είχαν ενδιαφέρον αν περιέσωζαν έστω και μακρινή σχέση με το απαράγραπτο χρέος […]

Δεν χρειάζεται να πληρώσεις τρανούς επικοινωνιολόγους για να σου συστήσουν το τάχα ακαταμάχητο όπλο: «Οταν στριμώχνεσαι, πέτα καταπάνω στους κριτές σου έναν όρο-ομπρέλα και καθάρισες». Για κόλπο πρόκειται, όχι για όπλο. Ενα κόλπο της συμφοράς, που ωστόσο το εκτιμούν ιδιαιτέρως και το προτιμούν έθνη, κυβερνήσεις, κόμματα, ηγέτες, ηγετίσκοι και οι εκπρόσωποί τους. Ενας όρος-ομπρέλα υποτίθεται […]