Παντελής Μπουκάλας

Μόνο στις ασπρόμαυρες ταινίες βλέπουμε πια χαρτογιακάδες. Δημόσιους υπαλλήλους δηλαδή που, για να μη λερώνονται, πρόσθεταν γιακά και μανσέτα μιας χρήσης, από σκληρό χαρτί.

Υπάρχουν λογοτεχνήματα που δεν γερνάνε ποτέ. Χρονοάντοχα, κρατάνε τους χυμούς τους άθικτους και περιμένουν τους αναγνώστες των κατοπινών γενεών, για να τους προσφέρουν την εικονοκλαστική οπτική τους, τη γλωσσική στρατηγική, την ηθική που υπεράσπισε η εγρήγορη καλλιτεχνική συνείδηση που τα έγραψε.

Και εγένετο Πάπας. Ποιος; Μα ο Ντόναλντ Τραμπ. Καταρχάς «αστειεύτηκε», δηλώνοντας σεμνά ότι «η πρώτη επιλογή του για τη διαδοχή του Φραγκίσκου» είναι ο μεγαλειώδης εαυτός του. Κι έπειτα αναδημοσίευσε στην ιδιόκτητη πλατφόρμα του, ονόματι (τι άλλο) «Truth Social», πορτρέτο του με παπική περιβολή και στάση: λευκά άμφια, μίτρα, ευμεγέθης χρυσοποίκιλτος σταυρός. Ο δείκτης της […]

Το ερώτημα αν είναι εκδόσιμα και εκδοτέα όλα τα κατάλοιπα ενός λογοτέχνη δεν θα πάψει ποτέ να μας απασχολεί.

Ηταν όλοι τους εκεί. Στη Ρώμη, στην κηδεία του Πάπα Φραγκίσκου. Ή μάλλον όχι. Ελειπαν δύο από τη χορεία των πολιτικών εκείνων που η γένει στάση τους και οι ειδικές αποφάσεις τους καθορίζουν τη μοίρα εκατομμυρίων ανθρώπων, συμπατριωτών τους και αντιπάλων. Απουσίαζε ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν, χριστιανός ορθόδοξος, αν βέβαια αρκούν ως τεκμήριο […]

Στους «Νόμους», τον τελευταίο διάλογό του και τον μοναδικό με απόντα τον Σωκράτη, ο Πλάτων εισάγει κανόνες που ρυθμίζουν την ιδιωτική και τη δημόσια σφαίρα, δίχως να παραλείψει το ταφικό τελετουργικό. Για να μην πληγεί το ηρωικό ήθος στην ιδεώδη πολιτεία που φαντάζεται, απαγορεύει τον δημόσιο θρήνο των συγγενών του νεκρού.

Ποιο νόημα θα μπορούσε άραγε να ξυπνήσει σήμερα στο μυαλό του μέσου Ελληνα, του μέσου Αυστραλού, του μέσου γήινου ο ήχος του ονόματος Μπαγκατζιμπίρι; Πιθανότατα κανένα.

Το μακροσκελές ποίημα ιστορεί μια Θεοτόκο τσακισμένη, απελπισμένη, έτοιμη να αυτοκτονήσει και ικανή να καταραστεί.

«Κι όχι μεγάλα λόγια προπαντός»… Ακούω μες στο μυαλό μου τη φωνή του Αλέξη Πολίτη, τρυφερά σαρκαστική, να παραλλάσσει έναν στίχο του αγαπημένου του ποιητή Μανόλη Αναγνωστάκη, «Κι όχι αυταπάτες προπαντός», για να με προειδοποιήσει να αποφύγω τις εθιμικά διογκωμένες λέξεις των αποχαιρετισμών. Ναι, ούτε τις αυταπάτες ούτε τα μεγάλα λόγια άντεχε ο Πολίτης. Αυστηρός […]

«Ουδέν νεότερον από το μέτωπο της Γάζας»; Κάθε άλλο. Πολλά τα νεότερα, κι ας τα καταπίνει η συνήθεια. Πώς συνηθίσαμε να θαλασσοπνίγονται δεκάδες μετανάστες και πρόσφυγες κάθε μήνα και να μας τρώει μία και μόνο αγωνία, μη μαγαριστούν οι υπέροχες ακτές της Μεσογείου μας από τα πτώματα, τις «σορούς» του λεκτικού εξωραϊσμού;

Πολλούς Απρίληδες πριν, το 1967, οι Ελληνες άκουγαν τον αρχιπραξικοπηματία Γεώργιο Παπαδόπουλο να υποδύεται τον γιατρό, βέβαιος ότι η τραγελαφική καθαρεύουσά του ήταν η γλώσσα του Πλάτωνα: «Ευρισκόμεθα ενώπιον ενός ασθενούς, τον οποίον έχομεν επί της χειρουργικής κλίνης. Οι περιορισμοί τους οποίους θα επιβάλωμεν είναι το δέσιμον του ασθενούς». Εκτοτε, οποιαδήποτε ιατρικού τύπου μεταφορά προς […]

Αν η πρώτη παγίδα που αντιμετωπίζει ο ενδογλωσσικός μεταφραστής είναι η Παγίδα της βίαιης πλειοδοτικής «Επικαιροποίησης», η δεύτερη είναι η Παγίδα της Οικειότητας με τον μεταφραζόμενο λόγο, οικειότητας πραγματικής ή πλασματικής.