Η μαζική είσοδος δεκάδων χιλιάδων μεταναστών από το Μαρόκο στη Θέουτα, που είχε ως αποτέλεσμα σχεδόν 100 άνθρωποι να χάσουν τη ζωή τους από πνιγμό κατά την προσπάθειά τους να περάσουν κολυμπώντας τα σύνορα και προκάλεσε σοβαρή αναστάτωση στην ισπανική πόλη της Βόρειας Αφρικής, δεν αποτέλεσε προϊόν σχεδιασμού των μαροκινών αρχών.
Ωστόσο, σύμφωνα με τα συμπεράσματα των ισπανικών υπηρεσιών πληροφοριών, οι Αρχές του Μαρόκου όχι μόνο δεν εμπόδισαν τη μαζική μετακίνηση προς το συνοριακό πέρασμα του Ταραχάλ, αλλά διευκόλυναν τη διέλευση του πλήθους και αξιοποίησαν πολιτικά τον διεθνή αντίκτυπο των γεγονότων.
Αυτό είναι το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξαν οι ισπανικές υπηρεσίες πληροφοριών έπειτα από την ανάλυση μιας κρίσης που αιφνιδίασε την ισπανική κυβέρνηση, η οποία εκείνη την περίοδο είχε στραμμένη την προσοχή της στις μεγάλες δασικές πυρκαγιές και θεωρούσε ότι οι σχέσεις με τον νότιο γείτονά της βρίσκονταν υπό έλεγχο.
Αρχικά είχαν διατυπωθεί διάφορες εκτιμήσεις για τα πιθανά κίνητρα του Ραμπάτ, όπως η πρόσφατη επίσκεψη του πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ στην Αλγερία ή ακόμη και ο ανταγωνισμός για τη φιλοξενία του τελικού του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου του 2030. Σύμφωνα όμως με τις ισπανικές υπηρεσίες, δεν υπήρχε συγκεκριμένο σχέδιο ή προμελετημένη απόφαση, αλλά μία εξέλιξη που τελικά ξέφυγε από τον έλεγχο.
Μία ψευδής πληροφορία στα social
Η αφορμή για τη μαζική μετακίνηση ήταν, σύμφωνα με την έρευνα, ψευδής πληροφορία που διαδόθηκε μέσω κοινωνικών δικτύων και εφαρμογών ανταλλαγής μηνυμάτων, μετά την πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ισπανίας. Η απόφαση επιβεβαίωνε ότι οι μετανάστες που φθάνουν κολυμπώντας στη Θέουτα και τη Μελίγια δεν μπορούν να επαναπροωθούνται άμεσα («hot returns»), αλλά απαιτείται η έναρξη διοικητικής διαδικασίας, όπως συμβαίνει και με όσους φθάνουν με πλοιάρια.
Το μήνυμα που έφθασε σε χιλιάδες νέους Μαροκινούς, χωρίς προοπτικές στη χώρα τους, ήταν ότι η Ισπανία θα τους δεχόταν.
Το 2021, σύμφωνα με την ισπανική ανάλυση, οι μαροκινές αρχές είχαν συμβάλει στη διάδοση ανάλογων φημών, οδηγώντας τότε περισσότερους από 10.000 ανθρώπους στη Θέουτα, ενώ το 2024 είχαν παρέμβει εγκαίρως για να τις ανακόψουν. Αυτή τη φορά, όμως, επέλεξαν να μην αντιδράσουν.
Καθ’ όλη τη διάρκεια του Ιουλίου οι παράτυπες αφίξεις από θαλάσσης αυξάνονταν σταδιακά, μέχρι που την περασμένη Πέμπτη μετατράπηκαν σε μαζική έξοδο. Με αφορμή τον εορτασμό της Ημέρας του Θρόνου στο Μαρόκο, η επιτήρηση των συνόρων περιορίστηκε στο ελάχιστο και τελικά διακόπηκε, επιτρέποντας τη διέλευση του πλήθους.
Πώς «αξιοποιήθηκε»
Οι ισπανικές υπηρεσίες εκτιμούν πως, παρότι η επιχείρηση δεν σχεδιάστηκε από τους κρατικούς μηχανισμούς του Μαρόκου, οι Αρχές αντιλήφθηκαν γρήγορα ότι μπορούσαν να αξιοποιήσουν την κατάσταση.
Ετσι, παρά το βαρύ ανθρώπινο κόστος, το Ραμπάτ κατάφερε να επαναφέρει στο επίκεντρο της διεθνούς δημοσιότητας τις διεκδικήσεις του επί της Θέουτα και της Μελίγια. Οι εικόνες χιλιάδων ανθρώπων να περνούν τα σύνορα αξιοποιήθηκαν επίσης από ακροδεξιά κόμματα στην Ευρώπη για να ενισχύσουν τη ρητορική τους κατά της μετανάστευσης και να επικρίνουν τη μεταναστευτική πολιτική της ισπανικής κυβέρνησης.
Στο μεταξύ, η Ιταλία ανακοίνωσε την προσωρινή αναστολή της ελεύθερης κυκλοφορίας με την Ισπανία, ενώ η Φινλανδία και η Δανία άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο αποκλεισμού της Ισπανίας από τον χώρο Σένγκεν.
Επιπλέον, ομάδα 22 κρατών-μελών της Ε.Ε., που ζητούν αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική ζήτησε έκτακτη σύγκληση του Συμβουλίου Υπουργών Εσωτερικών.
Με πληροφορίες από AFP, El País
