Γέφυρες και σταθμούς παραγωγής ενέργειας στο Ιράν απείλησε να αρχίσει να βομβαρδίζει από σήμερα ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, εάν η Τεχεράνη συνέχιζε να χτυπάει πλοία στα Στενά του Ορμούζ, με την προοπτική παρατεταμένης σύρραξης να οδηγεί την τιμή του πετρελαίου στο υψηλότερο σημείο της εδώ και ένα μήνα.
Σε μήνυμά του ο Τραμπ ανέφερε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα χτυπούν ιρανικές υποδομές «στο εσωτερικό ή περιμετρικά της Τεχεράνης κάθε φορά που το Ιράν θα πυροβολεί εναντίον πλοίου» στα Στενά, παρότι κάτι τέτοιο θα στοιχειοθετούσε έγκλημα πολέμου. Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι «δεν επηρεάζουν οι επερχόμενες ενδιάμεσες εκλογές τις αποφάσεις μου σε σχέση με τον πόλεμο».
Σε χθεσινές δηλώσεις του ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο είπε ότι το Ιράν δεν εξετάζει σοβαρά τη λήξη του πολέμου. Τέσσερα δεξαμενόπλοια που μετέφεραν σαουδαραβικό αργό πετρέλαιο ανέκρουσαν πρύμναν στην Ερυθρά Θάλασσα, μετά τις απειλές των Χούθι της Υεμένης. Οι Χούθι έχουν απειλήσει να βάλουν εναντίον κάθε εμπορικού πλοίου συμφερόντων του Ριάντ, το οποίο θα αποπειραθεί να διέλθει μέσα από τα Στενά του Μπαμπ ελ Μαντέμπ, στο νότιο άκρο της Ερυθράς Θάλασσας.
Με το Ιράν να έχει ουσιαστικά διακόψει την κίνηση στον δίαυλο του Ορμούζ, εκατομμύρια βαρέλια σαουδαραβικού αργού διοχετεύονται τώρα μέσω αγωγού στο λιμάνι του Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα και στη Διώρυγα του Σουέζ, με τη συγκεκριμένη οδό διακίνησης να προσθέτει εβδομάδες και να αυξάνει το κόστος. Η τιμή του βαρελιού αργού Brent αυξήθηκε χθες κατά 4%, για να φθάσει στα 95 δολάρια. Ακόμη σημαντικότερο για τον πρόεδρο Τραμπ, η τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ ξεπέρασε πάλι τα 4 δολάρια το γαλόνι.
Μιλώντας χθες από το περιθώριο της συνόδου κορυφής των κρατών του ASEAN στη Μανίλα, ο Ρούμπιο είπε: «Το Ιράν δεν εξετάζει σοβαρά τη λήξη του πολέμου. Αν αυτοί είναι σοβαροί, είμαστε και εμείς σοβαροί. Η Τεχεράνη παραβίασε το μνημόνιο κατανόησης. Οταν δεν τηρούνται οι δεσμεύσεις, θα υπάρξουν συνέπειες», προσθέτοντας ότι αποτελεί «επικίνδυνο προηγούμενο» να επιτραπεί στο Ιράν να ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ.
Πρόταση εκεχειρίας
Η ομάδα διαπραγματευτών έχει παρουσιάσει στην Τεχεράνη πρόταση για κατάπαυση του πυρός διάρκειας 10 ημερών. «Το Ιράν προσπαθεί να ενισχύσει τη θέση του με την προοπτική μιας διαπραγμάτευσης», λέει στο πρακτορείο Reuters ο Μαχμούντ Σεχρά, αναλυτής του ινστιτούτου Chatham House στο Λονδίνο.
«Ο πόλεμος μετετράπη τώρα σε κούρσα με τον χρόνο και σε πόλεμο τριβής. Ο αποφασιστικός παράγοντας αφορά την ικανότητα του ιρανικού καθεστώτος να αντέξει την οικονομική πίεση, αλλά και της Ουάσιγκτον να απορροφήσει την πολιτική ζημιά που προκαλεί ο πόλεμος», λέει στην εφημερίδα Le Monde ο ειδικός του Ιράν στο ινστιτούτο SWP του Βερολίνου, Χαμιρεζά Αζιζί. Η σύρραξη έχει εξασθενίσει σημαντικά την ιρανική οικονομία, με τον πληθωρισμό να έχει φθάσει στο 57,7%, ρεκόρ 80 ετών για τη χώρα.
Οι προειδοποιήσεις των Χούθι διαταράσσουν τη διακίνηση πετρελαίου μέσω της Διώρυγας του Σουέζ , ενώ η Τεχεράνη χτυπάει πλοία στα Στενά του Ορμούζ.
Στο μεταξύ, για ενδέκατη συνεχόμενη νύχτα η αμερικανική αεροπορία βομβάρδισε στόχους σε όλο το Ιράν, με τους βομβαρδισμούς να επεκτείνονται πέρα από τις παραλιακές ζώνες, που πλήττονταν συστηματικά τις τελευταίες ημέρες. Κάτοικοι της Τεχεράνης ανέφεραν ισχυρές εκρήξεις χθες τα ξημερώματα, με την ιρανική αεράμυνα να ενεργοποιείται για την κατάρριψη στόχων πάνω από την πρωτεύουσα.
Τρεις τοποθεσίες στην επαρχία Μπουσχέρ, τόπο του μοναδικού πυρηνικού σταθμού παραγωγής ενέργειας του Ιράν, χτυπήθηκαν τα ξημερώματα της Τετάρτης από αμερικανικούς πυραύλους, με το κρατικό πρακτορείο IRNA να επιβεβαιώνει την καταστροφή υποσταθμού ηλεκτρικού κοντά στις εγκαταστάσεις του πυρηνικού εργοστασίου.
Σε αντίποινα των αμερικανικών επιθέσεων, ο ιρανικός στρατός ανακοίνωσε χθες πλήγματα με προηγμένα drones τύπου Αράς εναντίον του αμερικανικού στρατιωτικού αεροδρομίου Αλ Αζράκ στην Ιορδανία και της αεροπορικής βάσης Σεΐχης Ισά στο Μπαχρέιν. Η αεράμυνα της Ιορδανίας ανακοίνωσε ότι κατέρριψε τέσσερα ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη και αναχαίτισε έξι ιρανικούς πυραύλους.
Την ίδια ώρα, το μέχρι στιγμής κόστος του πολέμου για τις ΗΠΑ τοποθέτησε στα 37,5 δισ. δολάρια ο υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ κατά τη διάρκεια κατάθεσής του ενώπιον της Επιτροπής Αμυνας της Γερουσίας.
Εκτακτη χρηματοδότηση
Ο Λευκός Οίκος έχει καταθέσει αίτημα έκτακτης χρηματοδότησης ύψους 87 δισ. δολαρίων, από τα οποία 67 δισ. θα διοχετευθούν στο Πεντάγωνο. Σύμφωνα με τον Χέγκσεθ, 21 δισ. θα χρηματοδοτήσουν «επιχειρησιακές ανάγκες», όπως αμοιβές προσωπικού, αντικατάσταση εξοπλισμού, στρατολόγηση και κόστος καυσίμων, ενώ 46 δισ. δολάρια θα δοθούν για την ενίσχυση της παραγωγής πυρομαχικών.
Ερωτηθείς ο υπουργός για την τύχη των υπόλοιπων σχεδόν 20 δισ. δολαρίων, ο Χέγκσεθ είπε ότι επρόκειτο για «χριστουγεννιάτικα στολίδια», εννοώντας την οικονομική βοήθεια προς τους Αμερικανούς αγρότες που έχουν πληγεί από τα πρόσφατα ακραία καιρικά φαινόμενα και τη μεγάλη άνοδο των τιμών λιπασμάτων εξαιτίας του πολέμου.
Το αίτημα έκτακτης χρηματοδότησης συναντάει αντιδράσεις ακόμη και μεταξύ των Ρεπουμπλικανών του Κογκρέσου. Ο Χέγκσεθ παρέμεινε σιωπηλός όταν η Ρεπουμπλικανή γερουσιαστής της Αλάσκας Λίσα Μερκάουσκι υπογράμμισε ότι ακόμη και αν η έγκριση της έκτακτης χρηματοδότησης περάσει, αυτό δεν απαλλάσσει την κυβέρνηση από την υποχρέωση να λογοδοτήσει εντός 60 ημερών ενώπιον του Κογκρέσου για τον πόλεμο στο Ιράν. Την τελετή άφιξης των σορών των τεσσάρων Αμερικανών στρατιωτών που σκοτώθηκαν αυτή την εβδομάδα σε Ιορδανία και Ιράκ παρακολούθησε χθες στην αεροπορική βάση Ντόβερ του Ντέλαγουερ ο πρόεδρος Τραμπ. Μιλώντας σε δημοσιογράφους καθώς έβγαινε από το προεδρικό αεροσκάφος, ο Τραμπ είπε: «Είναι από τα πιο δύσκολα πράγματα που κάνω, αλλά πρέπει να γίνει. Θέλω να πω στις οικογένειες των πεσόντων ηρώων μας: Σας αγαπάμε. Αγαπάμε τα παιδιά σας».
Συμφωνία με το Ριάντ για εμπλουτισμό ουρανίου
Συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία ενέκρινε ο πρόεδρος Τραμπ, σύμφωνα με την οποία το βασίλειο θα μπορεί να αποκτήσει ικανότητα εμπλουτισμού ουρανίου για το πυρηνικό του πρόγραμμα. Η συμφωνία θα έχει ισχύ 30 ετών και θα δίνει τη δυνατότητα σε αμερικανικές επιχειρήσεις να αναπτύξουν το πρόγραμμα. Η συμφωνία, που αναμένεται να κατατεθεί στο Κογκρέσο για έγκριση, ενδέχεται να αντιμετωπίσει αντιδράσεις από νομοθέτες ανήσυχους για την έναρξη νέας εξοπλιστικής κούρσας, με το Ισραήλ να έχει δηλώσει την αντίθεσή του στις πυρηνικές φιλοδοξίες του Ριάντ. Παρότι η Σαουδική Αραβία είναι μέλος της διεθνούς υπηρεσίας ατομικής ενέργειας ΙΑΕΑ, η συμφωνία δεν περιέχει το ειδικό πρωτόκολλο της υπηρεσίας, το οποίο επιβάλλει επιπλέον ελέγχους, επιθεωρήσεις και ταυτοποιήσεις. Στην πρώτη θητεία του ο Τραμπ αλλά και ο διάδοχός του Μπάιντεν προσπάθησαν να συνάψουν συμφωνία για την ανάπτυξη υποδομών παραγωγής πυρηνικής ενέργειας με τη Σαουδική Αραβία. Ειδικοί των πυρηνικών εξοπλισμών εκτιμούν ότι η κατασκευή συσκευών φυγοκέντρισης στη χώρα μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για εξοπλιστικό πρόγραμμα. Αυτό έχει άλλωστε δηλώσει ο de facto ηγέτης της χώρας, πρίγκιπας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, προειδοποιώντας ότι το βασίλειο θα επιδιώξει να αποκτήσει πυρηνική δύναμη αποτροπής εφόσον το Ιράν αποκτήσει ατομική βόμβα. Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ ταξίδεψε πέρυσι στο Ριάντ, λίγο πριν από την επίσκεψη Τραμπ, για να συζητήσει την κατασκευή πυρηνικών σταθμών για εμπορική χρήση. Σαουδική Αραβία και Πακιστάν έχουν ήδη υπογράψει σύμφωνο αμοιβαίας άμυνας, υπό τον φόβο του οπλισμένου με πυρηνικά Ισραήλ, ενώ ο υπουργός Αμυνας του Πακιστάν έχει δηλώσει ότι το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας του «θα τεθεί στη διάθεση» του Ριάντ, αν αυτό καταστεί αναγκαίο. Ο εμπλουτισμός ουρανίου δεν αποτελεί αυτομάτως μονόδρομο προς την κατασκευή πυρηνικού όπλου, είναι όμως το πρώτο βήμα για την κατασκευή ατομικής βόμβας. Τα Εμιράτα έχουν ήδη υπογράψει τη λεγόμενη «Συμφωνία 123» με τις ΗΠΑ με στόχο την κατασκευή του πυρηνικού σταθμού του Μπαρακάχ.
