Σχεδόν 140 ημέρες έπειτα από την έναρξη της αμερικανικής στρατιωτικής επιχείρησης που υποτίθεται ότι θα διαρκούσε περί τις τέσσερις εβδομάδες, ο Ντόναλντ Τραμπ επισημοποίησε την επανέναρξη των συγκρούσεων. Με επιστολή του ενημέρωσε στις 10 Ιουλίου το Κογκρέσο ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται ξανά σε πόλεμο με το Ιράν.
Η αμερικανοϊρανική σύρραξη, όπως εκτυλίχθηκε από τις 28 Φεβρουαρίου κι έπειτα, βρίθει αντιφάσεων. Στις 7-8 Απριλίου συμφωνήθηκε εκεχειρία, αλλά τα στρατιωτικά πλήγματα επί του πρακτέου συνεχίστηκαν. Στις 17-18 Ιουνίου –και ενώ οι Αμερικανοί είχαν ήδη από τις 13 Απριλίου θέσει το Ιράν υπό ναυτικό αποκλεισμό– συμφωνήθηκε ένα μνημόνιο κατανόησης (MoU) που υποτίθεται ότι θα άνοιγε τον δρόμο προς μια συνολική ειρηνευτική διευθέτηση μέσα σε διάστημα 60 ημερών. Ο Πίτερ Μπέικερ των New York Times το αποκαλεί, χαρακτηριστικά, «μνημόνιο παρανόησης» («Memorandum of Misunderstanding») και ο Αλι Βάεζ του International Crisis Group «συνέχιση του πολέμου με άλλα μέσα».
Από τις 7 Ιουλίου οι ΗΠΑ και το Ιράν βρέθηκαν ξανά να ανταλλάσσουν πυρά, με τον Τραμπ να εκτοξεύει απειλές επέκτασης των πληγμάτων και τους Ιρανούς να διευρύνουν τη σύγκρουση βάζοντας στο στόχαστρο το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν, την Ιορδανία, το Κατάρ καθώς και πλοία των ΗΑΕ, συνεπικουρούμενοι από τους Χούθι που εκτόξευσαν πυραύλους κατά της Σαουδικής Αραβίας για πρώτη φορά έπειτα από περίπου τέσσερα χρόνια.
Ο Τραμπ αιφνιδίασε φίλους και εχθρούς όταν, την περασμένη Δευτέρα, ανακοίνωσε ότι επρόκειτο να επιβάλει διόδια (τέλος 20%) στα πλοία που διαπλέουν τα Στενά του Ορμούζ. Μία ημέρα μετά, ωστόσο, έκανε πίσω υποστηρίζοντας ότι το τέλος διοδίων πρόκειται να αντικατασταθεί από επενδύσεις προερχόμενες από τις χώρες του Κόλπου.
Οι χώρες του Κόλπου, με εξαίρεση ίσως σε έναν βαθμό τα ΗΑΕ, δεν βλέπουν θετικά αυτόν τον πόλεμο. Ρίχνοντας το μπαλάκι στο γήπεδο των Ισραηλινών, ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ μπιν Χαμάντ Αλ Μπουσάιντι, έγραψε σε άρθρο του στη Le Monde ότι «οι σοβαρότερες απειλές για την ασφάλεια του Κόλπου προέρχονται από αποφάσεις που λαμβάνονται στο Τελ Αβίβ». Οι Ισραηλινοί, ωστόσο, χαιρετίζουν την επανέναρξη των συγκρούσεων. Από τη δική τους σκοπιά, άλλωστε, το μνημόνιο της 17ης Ιουνίου ήταν πολλαπλώς προβληματικό, καθώς άφηνε ανοιχτά ζητήματα που σχετίζονται με το ιρανικό πυραυλικό/βαλλιστικό οπλοστάσιο, την άρση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στην Τεχεράνη και το μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν φαίνεται όμως να ενδιαφέρεται πια για όλα αυτά, αλλά για κάτι άλλο. Ποιος θα ελέγχει μεταπολεμικά τα Στενά του Ορμούζ (τα οποία όμως ήταν ανοιχτά πριν από τον πόλεμο); Αυτό είναι το ζήτημα που φαίνεται να κυριαρχεί πια στο μυαλό του Αμερικανού ηγέτη. «Η προσοχή του προέδρου Τραμπ στρέφεται τώρα στα Στενά του Ορμούζ. Η ικανότητα του Ιράν να ελέγχει αυτά τα Στενά, παρά τα πλήγματα που δέχτηκε το ιρανικό ναυτικό, είναι μακράν το πιο σημαντικό μάθημα της πρώτης φάσης του πολέμου», σημειώνουν σε ανάλυσή τους οι Μπαρνς, Σμιτ και Σάνγκερ στους ΝΥΤ, υποστηρίζοντας ότι ο πόλεμος εισέρχεται πια σε νέα φάση.
Οι φάσεις της σύγκρουσης μπορεί, λοιπόν, να αλλάζουν, πλην όμως η ασάφεια αναφορικά με τους στόχους της αμερικανικής στρατηγικής παραμένει. Οι ΗΠΑ δεν ξεκίνησαν άλλωστε αυτόν τον πόλεμο για να ανοίξουν μια θαλάσσια οδό που ήταν ανοιχτή πριν από την έναρξή του, ενώ κορυφαίοι Αμερικανοί αξιωματούχοι όπως ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς τώρα στρέφουν τα πυρά της κριτικής τους στο Ισραήλ.
Χαμένοι στην ασάφεια, επιστρέφουμε πια στα ίδια ερωτήματα που θέταμε την περασμένη άνοιξη: Μπορούν οι ΗΠΑ να επιβάλουν τα «θέλω» τους χωρίς να προχωρήσουν σε χερσαίες επιχειρήσεις επί ιρανικού εδάφους; Ο Μαρκ Εσπερ, υπουργός Αμυνας κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Τραμπ, ανέφερε στους FT ότι οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να κερδίσουν αυτόν τον πόλεμο από αέρος. «Ενα κρίσιμο ερώτημα για την επόμενη φάση είναι εάν ο Τραμπ θα εξετάσει το ενδεχόμενο κατάληψης της νήσου Χαργκ, βασικού κόμβου εξαγωγών για το ιρανικό πετρέλαιο στον Περσικό», σημειώνουν οι NYT. Τα ίδια, όμως, συζητούσαμε και την περασμένη άνοιξη.
