«Δίαιτα με ημερήσια πρόσληψη μόλις 170 θερμίδων. Το πιο λεπτεπίλεπτο σώμα που θα έχεις ποτέ!». Mε μια απλή αναζήτηση, δεκάδες βίντεο με τέτοιου τύπου τίτλους και την υπόσχεση για «άμεσα αποτελέσματα» απώλειας βάρους εμφανίζονται στο YouTube, παρότι η πλατφόρμα έχει εισαγάγει νέους κανονισμούς για τον περιορισμό τέτοιου επιβλαβούς περιεχομένου. Σύμφωνα με νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε στη Βρετανία, εκτεθειμένοι σε αυτό το περιεχόμενο παραμένουν οι έφηβοι χρήστες, αυτοί ακριβώς που υποτίθεται ότι θα προστατεύονταν.
Οπως αναφέρει το BBC, το κέντρο για την καταπολέμηση του ψηφιακού μίσους (CCDH) δημιούργησε ένα προσομοιωμένο προφίλ ενός 13χρονου κοριτσιού που παρακολουθούσε για πρώτη φορά περιεχόμενο με επικίνδυνες δίαιτες και, μέσω αυτού, διαπίστωσε ότι ένα στα δέκα προτεινόμενα βίντεο του αλγόριθμου «Up Next» του YouTube περιείχε «thinspiration» (σ.σ. περιεχόμενο που εξιδανικεύει το υπερβολικό αδυνάτισμα), περιεχόμενο που σχετίζεται με ακραίο περιορισμό θερμίδων ή άλλο επιβλαβές υλικό. Το αμερικανοβρετανικό CCDH επικεντρώθηκε στο YouTube για την έρευνά του λόγω της υψηλής δημοτικότητάς του μεταξύ παιδιών και νέων.
Η Google, στην οποία ανήκει το YouTube, υπενθυμίζει τη «σταθερή» δέσμευσή της για τον περιορισμό της διάδοσης επιβλαβούς περιεχομένου. Ωστόσο, η βρετανική ρυθμιστική αρχή τηλεπικοινωνιών Ofcom υποστηρίζει ότι η πολιτική του YouTube, καθώς και του TikTok, παραμένει ανεπαρκής όσον αφορά την προστασία των νέων και ζητεί ισχυρότερα μέτρα.
Το πείραμα του κέντρου για την καταπολέμηση του ψηφιακού μίσους με το υποτιθέμενο προφίλ 13χρονου κοριτσιού και τα ανησυχητικά ευρήματα.
Τον Ιούλιο του 2025 η βρετανική κυβέρνηση έθεσε σε ισχύ ένα μέρος του νόμου περί ασφάλειας στο Διαδίκτυο, σύμφωνα με τον οποίο ιστότοποι όπως το YouTube έχουν πλέον νομική υποχρέωση να προστατεύουν τα άτομα κάτω των 18 ετών από επικίνδυνο περιεχόμενο, συμπεριλαμβανομένων βίντεο που ενθαρρύνουν ή προωθούν την αυτοκτονία, τον αυτοτραυματισμό και τις διατροφικές διαταραχές, σημειώνει το BBC. Επιπλέον, οι ιστότοποι οφείλουν να λάβουν υπόψη πως οι αλγόριθμοί τους –ο κώδικας που προτείνει νέο περιεχόμενο στους χρήστες– θα μπορούσαν να είναι επιβλαβείς για τους νέους και να μετριάσουν τυχόν κινδύνους. Ελλείψει συμμόρφωσης με αυτό το πλαίσιο οι εταιρείες θα μπορούσαν να βρεθούν αντιμέτωπες με την επιβολή προστίμου που θα αγγίζει έως και το 10% των συνολικών εσόδων τους, το οποίο στην περίπτωση της Google θα μπορούσε να ανέλθει σε πολλά δισεκατομμύρια ευρώ.
Για να συγκρίνει τις προτάσεις βίντεο του YouTube πριν και μετά την έναρξη ισχύος του νόμου, το CCDH δημιούργησε ένα προφίλ που αναπαριστούσε ένα 13χρονο κορίτσι. Οι ειδικοί του κέντρου για την καταπολέμηση του ψηφιακού μίσους είδαν δέκα δυνητικά επιβλαβή βίντεο που επικεντρώνονταν στη δίαιτα και την εικόνα του σώματος, μιμούμενοι τη συμπεριφορά ενός νέου χρήστη που έδειχνε ενδιαφέρον για αυτό το είδος περιεχομένου. Στη συνέχεια ανέλυσαν τα επόμενα 100 βίντεο που προτάθηκαν από τον αλγόριθμο «Up Next» του YouTube. Μία στις δέκα από αυτές τις προτάσεις ταξινομήθηκε ως επιβλαβές περιεχόμενο διατροφικών διαταραχών. Η έρευνα επαναλήφθηκε χρησιμοποιώντας προφίλ εφήβων στις ΗΠΑ και την Ε.Ε., δίνοντας παρόμοια αποτελέσματα.
Η Google υποστηρίζει ότι μπλοκάρει περιεχόμενο στο YouTube που ενθαρρύνει ή παρέχει οδηγίες σχετικά με διατροφικές διαταραχές. «Η ευημερία των θεατών μας είναι η κορυφαία μας προτεραιότητα και συνεργαζόμαστε με ειδικούς, όπως το Βρετανικό Σύστημα Υγείας (NHS), για να βελτιώσουμε την προσέγγισή μας», δήλωσε εκπρόσωπος του YouTube στο BBC.
Μια περίπλοκη σχέση
Οι ειδικοί περιγράφουν τη σχέση μεταξύ των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και των διατροφικών διαταραχών ως «περίπλοκη», γράφει το BBC. Οι υποστηρικτικές διαδικτυακές κοινότητες και το θετικό περιεχόμενο μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση των συναισθημάτων απομόνωσης, υπογράμμισε η Βικτόρια Λόνγκλεϊ, διευθύνουσα σύμβουλος της οργάνωσης για τις διατροφικές διαταραχές, «Beat». Ωστόσο, περίπου το 90% των ανθρώπων με τους οποίους η εν λόγω οργάνωση επικοινωνεί αναφέρουν ότι έχουν συναντήσει επιβλαβές περιεχόμενο στο Διαδίκτυο.
Οι χρήστες μπορούν να απενεργοποιήσουν τις ειδοποιήσεις, να χρησιμοποιήσουν εφαρμογές που περιορίζουν τον χρόνο που περνούν στο Διαδίκτυο ή να επιλέξουν την επιλογή «δεν ενδιαφέρομαι» για περιεχόμενο που δεν θέλουν να δουν. Οι λογαριασμοί που κοινοποιούν επιβλαβές υλικό μπορούν επίσης να αποκλειστούν, να τεθούν σε σίγαση και να γίνει αναφορά τους. Ωστόσο, η ευθύνη για την ασφάλεια πέφτει στις ίδιες τις πλατφόρμες, τονίζει το BBC.
