Σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής έντασης, τα κράτη του Κόλπου — με προεξάρχον το Κουβέιτ — έχουν προχωρήσει σε σημαντική αυστηροποίηση των εσωτερικών πολιτικών τους, σύμφωνα με ανάλυση στον Economist. Επιβάλλουν αποστέρηση υπηκοότητας μαζικά, περιορισμό πολιτικών ελευθεριών, διενεργούν συλλήψεις και επιβάλλουν επίσης ενισχυμένη λογοκρισία στα μέσα ενημέρωσης.
Στο Κουβέιτ, οι αρχές δημοσιεύουν σε εβδομαδιαία βάση λίστες πολιτών που χάνουν την υπηκοότητά τους, πρακτική που έχει οδηγήσει — σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων — στην αφαίρεση της ιθαγένειας από περίπου 70.000 άτομα από τον Μάιο του 2024, καθώς και από τις οικογένειές τους.
Η απώλεια της υπηκοότητας συνοδεύεται με απώλεια πρόσβασης σε βασικά δικαιώματα: εργασία στο δημόσιο, δωρεάν υγειονομική περίθαλψη, ιδιοκτησία κατοικίας και επιχειρηματική δραστηριότητα. Σε κάποιες περιπτώσεις έχουν αναφερθεί ακόμη και αυτοκτονίες, ως αποτέλεσμα της κοινωνικής και οικονομικής απομόνωσης.
Πολιτική «εσωτερικής ασφάλειας»
Οι εξελίξεις στο Κουβέιτ δεν αποτελούν μεμονωμένο φαινόμενο. Σε ολόκληρη την περιοχή του Κόλπου, οι κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν αυξημένες γεωπολιτικές πιέσεις, μετά την κλιμάκωση της έντασης με το Ιράν και τις ανησυχίες για την αξιοπιστία της αμερικανικής προστασίας.
Μπροστά στον φόβο εξωτερικών απειλών, τα καθεστώτα της περιοχής στρέφονται προς τα μέσα, υιοθετώντας αυστηρότερα μέτρα ελέγχου του πληθυσμού και παρουσιάζοντας τις πολιτικές αυτές ως αναγκαίες για την εθνική ασφάλεια.
Σε διάφορα κράτη του Κόλπου έχουν καταγραφεί συλλήψεις και απελάσεις, ενώ χιλιάδες άτομα έχουν χάσει την υπηκοότητά τους ή έχουν υποστεί περιορισμούς. Παράλληλα, ενισχύεται η καχυποψία απέναντι σε σιιτικές κοινότητες, οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις αντιμετωπίζονται ως πιθανές «πέμπτες φάλαγγες».
Στο Κουβέιτ, η πολιτική οπισθοδρόμηση είναι εμφανής: η λειτουργία του εκλεγμένου κοινοβουλίου έχει ανασταλεί, οι δημόσιες πολιτικές συζητήσεις περιορίζονται, ενώ χώροι κοινωνικής συναναστροφής έχουν κλείσει.
Η λογοκρισία επεκτείνεται ακόμη και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ πολιτικές διαδικασίες όπως οι δημοτικές εκλογές έχουν ακυρωθεί. Παρατηρητές κάνουν λόγο για μετάβαση σε ένα πιο αυταρχικό καθεστώς διακυβέρνησης.
Η αυξημένη πίεση προς τις σιιτικές κοινότητες έχει αναζωπυρώσει θρησκευτικές εντάσεις στην περιοχή. Σε ορισμένα κράτη έχουν κλείσει σιιτικά ιδρύματα, ενώ έχουν σημειωθεί συλλήψεις και απολύσεις σε κρατικούς μηχανισμούς.
Η ατμόσφαιρα καχυποψίας οδηγεί πολλούς σιίτες να προσπαθούν να αποδείξουν δημόσια την αφοσίωσή τους, χωρίς ωστόσο να αποφεύγουν τον κοινωνικό αποκλεισμό.
«Το Ντουμπάι ανήκει στο παρελθόν»
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το Ομάν διαφοροποιείται, διατηρώντας πιο ισορροπημένες σχέσεις με το Ιράν και αποφεύγοντας τη ρητορική θρησκευτικού διχασμού. Παρά τον αυταρχικό χαρακτήρα του πολιτικού του συστήματος, εμφανίζεται πιο σταθερό και λιγότερο συγκρουσιακό σε σχέση με τους γείτονές του.
Αναλυτές σημειώνουν ότι η στρατηγική αυτή έχει ενισχύσει τη θέση του στη γεωπολιτική και οικονομική σκακιέρα του Κόλπου, προσελκύοντας ακόμη και μετακινήσεις επιχειρήσεων και εργαζομένων από άλλες χώρες της περιοχής.
Οπως χαρακτηριστικά αναφέρει επιχειρηματίας στον τομέα του εμπορίου, «το Ντουμπάι ανήκει στο παρελθόν· πλέον το Ομάν είναι αυτό που ανεβαίνει».
Πηγή: The Economist
