Δεκάδες εκατομμύρια Ευρωπαίοι βρέθηκαν αντιμέτωποι τις περασμένες ημέρες με θερμοκρασίες-ρεκόρ για την εποχή, θερμοκρασίες τις οποίες οι ίδιοι όμως καλούνται να αντιμετωπίσουν ολοένα συχνότερα τα τελευταία χρόνια και υπό κλιμακούμενη ένταση, αφού τα ρεκόρ διαδέχονται πια το ένα το άλλο. Υπό άλλες συνθήκες, πριν από χρόνια, πολλοί απλοί πολίτες στην Ευρώπη μπορεί να απέρριπταν ή να υποβάθμιζαν τις επίμονες προειδοποιήσεις όσων μιλούσαν για την «κλιματική κρίση» και την «υπερθέρμανση του πλανήτη». Εν έτει 2026 ωστόσο, όταν η υπερθέρμανση σου χτυπάει πια την πόρτα στέλνοντας τον υδράργυρο στο «κόκκινο», είναι περισσότερο δύσκολο να την αρνηθείς.
Στη Γαλλία συγκεκριμένα, που βρέθηκε στο επίκεντρο του πρόσφατου κύματος καύσωνα, «η πρωτοφανής ζέστη έφερε την κλιματική αλλαγή στο προσκήνιο της εθνικής συζήτησης ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027», όπως σημειώνει χαρακτηριστικά σε ανάλυσή του το Politico. Μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο, ωστόσο, κόμματα που άλλοτε υποβάθμιζαν το θέμα της κλιματικής κρίσης, όπως είναι για παράδειγμα η Εθνική Συσπείρωση (RN) της Μαρίν Λεπέν και του Ζορντάν Μπαρντελά, καλούνται πλέον να αλλάξουν στάση ή ακόμη και να «απολογηθούν» για όσα υποστήριζαν.
Προεκλογική εκστρατεία
Κατά την προεκλογική εκστρατεία της πριν από τις προεδρικές κάλπες του 2022, η τότε υποψήφια για την προεδρία της Γαλλίας Μαρίν Λεπέν αποκήρυσσε αυτό που η ίδια επικριτικά αποκαλούσε «τιμωρητικό περιβαλλοντισμό». Την αμέσως επόμενη χρονιά, η ίδια επανήλθε στο θέμα επικρίνοντας ως υπερβολικά «κινδυνολογικά» όσα έγραφε τότε στις εκθέσεις της η Διακυβερνητική Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC – Intergovernmental Panel on Climate Change). Εν τω μεταξύ, το κόμμα της Εθνικής Συσπείρωσης (RN), που θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα πήγε πολύ καλά στις εκλογές του 2024 (ευρωεκλογές και πρόωρες βουλευτικές), άρχισε να δίνει έμφαση στην «ανάγκη» εγκατάστασης περισσότερων κλιματιστικών στη Γαλλία, θέτοντας ως στόχο την εξάπλωση της χρήσης τους.
Ο βουλευτής του RN, Ζαν-Φιλίπ Τανγκί, ο οποίος είναι υπεύθυνος του κόμματος για το σχέδιο κλιματισμού, δήλωσε σε συνέντευξή του στον ραδιοφωνικό σταθμό France Inter ότι η παράταξή του θέλει το γαλλικό κράτος να καταβάλλει τους τόκους για τα δάνεια που θα λαμβάνουν τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις για την αγορά κλιματιστικών μονάδων. Το αν θα μπορούσε ένα τέτοιο μέτρο να λειτουργήσει σε μια χώρα με πιεσμένα δημοσιονομικά και μεγάλο χρέος, όπως η Γαλλία, είναι συζητήσιμο.
Υπό αυτό το πρίσμα, πάντως, θα μπορούσε να υποστηρίξει κανείς ότι η παράταξη της Λεπέν και του Μπαρντελά έχει όντως να προτείνει κάτι ως «λύση» απέναντι στα 40άρια του καύσωνα: εν προκειμένω την προσφυγή στη δροσιά των κλιματιστικών και των κλιματιζόμενων εσωτερικών χώρων.
Οι ίδιοι οι Γάλλοι, ωστόσο, περίπου ένα χρόνο πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2027, δεν φαίνεται να πείθονται. Σύμφωνα με δημοσκόπηση που πραγματοποίησε η εταιρεία σφυγμομετρήσεων Elabe στις αρχές της εβδομάδας που φεύγει, τα δύο τρίτα των ερωτηθέντων δήλωσαν ότι ο κλιματισμός είναι μια βραχυπρόθεσμη λύση και ότι οι γαλλικές Αρχές θα πρέπει να επικεντρωθούν σε μέτρα που δεν θα επιδεινώνουν την ακραία ζέστη. Αξίζει να σημειωθεί, δε, ότι την ίδια άποψη παρουσιάστηκε να συμμερίζεται και το 50% των ψηφοφόρων της ιδίας της Εθνικής Συσπείρωσης, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά το Politico.
Περιβαλλοντικό ζήτημα
«Ακόμη κι όταν ο καύσωνας κάποια στιγμή υποχωρήσει, τα περιβαλλοντικά ζητήματα είναι πιθανό να συνεχίσουν να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο ενόψει των προεδρικών εκλογών, καθώς οι Γάλλοι ψηφοφόροι αντιλαμβάνονται ολοένα και περισσότερο την κλιματική αλλαγή ως ζήτημα που επηρεάζει την ατομική υγεία και ευημερία, σχολιάζει ο επικεφαλής της εταιρείας δημοσκοπήσεων Elabe, Μπερνάρ Σανανές. «Θα είναι δύσκολο να αποφύγουμε αυτό το θέμα ενόψει των επόμενων προεδρικών εκλογών», προσθέτει.
Το ίδιο θα μπορούσε να υποστηρίξει όμως κανείς αναφορικά και με τις πολιτικές εξελίξεις σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες που «ψήθηκαν» αυτήν την εβδομάδα εν μέσω θερμοκρασιών-ρεκόρ, όπως είναι η Βρετανία και η Γερμανία. Στο Ηνωμένο Βασίλειο επί παραδείγματι, το εθνικολαϊκιστικό κόμμα Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ είχε ασκήσει σκληρή κριτική στους κυβερνώντες Εργατικούς του Στάρμερ, και πλέον του Μπέρναμ, τους οποίους παρουσίαζε ως «υπερβολικά πράσινους» και «υπέρ το δέον οικολόγους».
Πίσω στη Γαλλία, ο 30χρονος Ζορντάν Μπαρντελά έχει δηλώσει ότι ο ίδιος «ανήκει σε μια γενιά που μάλλον ανησυχεί περισσότερο και είναι πιο ευαίσθητη σε σχέση με το ζήτημα της υπερθέρμανσης του πλανήτη». Θα μπορούσε άραγε το κόμμα του να αλλάξει στάση στο συγκεκριμένο ζήτημα, όπως έχει άλλωστε κάνει και για άλλα θέματα στο πρόσφατο παρελθόν (βλ. Frexit); Οι προεδρικές εκλογές, πάντως, πλησιάζουν.
Δύσκολη καθημερινότητα
Περισσότεροι από 150 εκατ. άνθρωποι στην Ευρώπη, μεταξύ αυτών πάνω από 50 εκατ. στη Γερμανία και πάνω από 30 εκατ. στη Γαλλία, βρέθηκαν τις περασμένες ημέρες αντιμέτωποι με θερμοκρασίες που άγγιξαν ή ξεπέρασαν τους 35 βαθμούς Κελσίου. Οι συνθήκες ήταν «πύρινες» σε περιοχές του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ισπανίας, της Ελβετίας, της Ιταλίας, της Ολλανδίας και του Βελγίου, μεταξύ άλλων, με τις θερμοκρασίες σε πολλές περιπτώσεις να είναι οι υψηλότερες που έχουν καταγραφεί ποτέ κατά τη διάρκεια του Ιουνίου.
Σημειώνεται ότι αυτό είναι το δεύτερο κύμα καύσωνα που πλήττει την Ευρώπη μέσα στο δίμηνο Μαΐου – Ιουνίου, γεγονός το οποίο γεννά ανησυχίες αναφορικά με όσα μπορεί να ακολουθήσουν τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο. Στο μεταξύ, πλήθος υπαίθριων εκδηλώσεων έχει αναβληθεί σε διάφορες χώρες της Γηραιάς Ηπείρου.
Παράλληλα, χώρες όπως η Γαλλία και η Ισπανία θρηνούν πολλούς νεκρούς. Ειδικότερα, στη Γαλλία οι θάνατοι είχαν ξεπεράσει τους 55 και οι περισσότεροι οφείλονταν σε πνιγμό. Στην Ισπανία, οι Αρχές υποστήριζαν ότι περισσότεροι από 320 θάνατοι θα μπορούσαν να συνδεθούν με το τελευταίο κύμα καύσωνα.
