Οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ θα δεσμευτούν για εξοπλιστικά προγράμματα δισεκατομμυρίων και νέα βοήθεια προς την Ουκρανία στη Σύνοδο της Αγκυρας, σύμφωνα με διπλωμάτες του ΝΑΤΟ που μίλησαν στο Politico. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, τα κράτη μέλη της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας εξετάζουν επίσης το ενδεχόμενο να συμπεριληφθούν αναφορές στον πόλεμο των ΗΠΑ με το Ιράν στη διακήρυξη της συνόδου.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, στην Αγκυρα θα ανακοινωθούν νέες συμβάσεις εξοπλισμών αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, τον επόμενο μήνα, και οι σύμμαχοι θα δεσμευτούν για αύξηση της παραγωγής οπλικών συστημάτων.
Παρά το γεγονός ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ασκεί επανειλημμένα πιέσεις στο ΝΑΤΟ από πέρυσι, οι σύμμαχοι αναμένεται να επαναβεβαιώσουν στην κοινή διακήρυξη τη δέσμευσή τους στο Αρθρο 5 περί συλλογικής άμυνας της Συμμαχίας, ενώ θα χαρακτηρίσουν εκ νέου τη Ρωσία «μακροπρόθεσμη απειλή».
Οι ηγέτες του ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένου του Τραμπ, θα συναντηθούν στην τουρκική πρωτεύουσα στις 7 και 8 Ιουλίου, εν μέσω επικρίσεων από τις ΗΠΑ, που κατηγορούν τους Ευρωπαίους συμμάχους ότι δεν στήριξαν επαρκώς την Ουάσιγκτον στον πόλεμο με το Ιράν. Οπως και πέρυσι, «η κοινή δήλωση θα είναι σύντομη», ανέφεραν οι διπλωμάτες που αποκάλυψαν στο Politico το περιεχόμενο του σχεδίου διακήρυξης.
Οι πρεσβευτές των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ διαπραγματεύονται αυτή τη στιγμή τις λεπτομέρειες της διακήρυξης των ηγετών, η οποία μπορεί να τροποποιηθεί μέχρι και την τελευταία στιγμή. Στη συνέχεια, οι αρχηγοί κρατών θα κληθούν να την εγκρίνουν στην Aγκυρα. Το ακριβές ύψος των εξοπλιστικών συμβάσεων δεν έχει ακόμη καθοριστεί, ενώ ορισμένες από αυτές πιθανότατα θα αφορούν ήδη συμφωνημένες προμήθειες που θα παρουσιαστούν εκ νέου ως μέρος του συνολικού πακέτου.
Αμυντικές δαπάνες
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, επιθυμεί να δοθεί έμφαση στην ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανικής παραγωγής, καθώς αναζητά ένα θέμα που μπορεί να λειτουργήσει ενοποιητικά και να αμβλύνει τις εσωτερικές διαφωνίες της Συμμαχίας.
Η έμφαση στην αύξηση της παραγωγικής ικανότητας αντανακλά τη δυσκολία που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία να μετακινηθεί από την παραγωγή ακριβών και εξειδικευμένων οπλικών συστημάτων στη μαζική και ταχεία παραγωγή, σχολιάζει το Politico. Παράλληλα, νέες αμυντικές συμφωνίες που ωφελούν τις ΗΠΑ θα επιτρέψουν στον Ρούτε να παρουσιάσει το ΝΑΤΟ ως οικονομικά επωφελή οργανισμό, επιχείρημα που βρίσκει ευήκοα ώτα στον Τραμπ.
Την περασμένη εβδομάδα ο Ρούτε δήλωσε ότι το 2025 οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι και ο Καναδάς δαπάνησαν συνολικά 139 δισ. δολάρια περισσότερα για την άμυνα σε σύγκριση με το 2024, μετά τη συμφωνία για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 3,5% του ΑΕΠ έως το 2035.
Δισεκατομμύρια στην Ουκρανία
Στο σχέδιο της διακήρυξης, οι σύμμαχοι δεσμεύονται επίσης να ενισχύσουν την Ουκρανία με στρατιωτική βοήθεια ύψους 70 δισ. ευρώ και να διαθέσουν τουλάχιστον ισόποση χρηματοδότηση και το επόμενο έτος, ανέφεραν οι ίδιες πηγές. Οπως υπενθυμίζει το Politico, οι ΗΠΑ δεν αναμένεται να συνεισφέρουν σε αυτόν τον οικονομικό στόχο.
Ενας από τους διπλωμάτες εκτίμησε ότι η στήριξη προς την Ουκρανία θα αποτελέσει πιθανότατα το πιο αμφιλεγόμενο σημείο των διαπραγματεύσεων. Ωστόσο, συνολικά οι συνομιλίες για το σχέδιο διακήρυξης «εξελίσσονται ομαλά», σύμφωνα με άλλο ανώτερο διπλωμάτη του ΝΑΤΟ.
Διατλαντικές τριβές
Στο επίκεντρο της διακήρυξης αναμένεται να βρεθεί και η ευρωπαϊκή προσπάθεια ανάληψης μεγαλύτερου μεριδίου ευθύνης για τις αμυντικές και αποτρεπτικές δυνατότητες της γηραιάς ηπείρου, καθώς οι ΗΠΑ στρέφουν την προσοχή τους σε άλλες προτεραιότητες.
Την περασμένη εβδομάδα, ο υπουργός Αμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, ανακοίνωσε εξάμηνη αναθεώρηση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, με στόχο να πιέσει τις ευρωπαϊκές χώρες να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες τους. Η αξιολόγηση αυτή ήρθε λίγες εβδομάδες μετά την ενημέρωση των συμμάχων από την Ουάσιγκτον ότι θα διαθέτει πλέον λιγότερα στρατιωτικά μέσα (όπως αεροσκάφη, υποβρύχια και drone) στους «στόλους» που θα μπορεί να χρησιμοποιήσει το ΝΑΤΟ εν καιρώ πολέμου.
Στο σχέδιο διακήρυξης, οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι δεσμεύονται να αναλάβουν μεγαλύτερο ρόλο στην άμυνα της ηπείρου, επενδύοντας σε δυνατότητες πληγμάτων μεγάλου βεληνεκούς, συστήματα αεράμυνας και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Η δυνατότητα χτυπήματος σε μεγάλες αποστάσεις – με πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς που μπορούν να πλήξουν στόχους πίσω από τη γραμμή του μετώπου – έχει εξελιχθεί σε σημείο τριβής μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ. Ενώ οι Ευρωπαίοι επιθυμούν να αναπτύξουν τέτοιες δυνατότητες απέναντι στη Ρωσία, η Ουάσιγκτον εμφανίζεται απρόθυμη: το Πεντάγωνο αρνήθηκε πρόσφατα να αποστείλει πυραύλους Τόμαχοκ στη Γερμανία, εκτιμώντας ότι η Μόσχα θα μπορούσε να θεωρήσει την κίνηση ως κλιμάκωση.
Οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ επιδιώκουν επίσης να αμβλύνουν μία ακόμη σημαντική πηγή έντασης με την Ουάσιγκτον: τον πόλεμο με το Ιράν. Παρότι οι ΗΠΑ έχουν υπογράψει μια προκαταρκτική συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ανησυχούν ότι εκκρεμή ζητήματα, όπως η επαναλειτουργία των θαλάσσιων οδών στα Στενά του Ορμούζ, θα μπορούσαν να βρεθούν στο επίκεντρο των συζητήσεων στην Αγκυρα.
Σε μια κίνηση που πιθανότατα θα εκληφθεί ως χειρονομία καλής θέλησης προς τον Τραμπ, παρά τις έντονες εσωτερικές διαφωνίες για τον πόλεμο, το σχέδιο διακήρυξης καλεί το Ιράν να διασφαλίσει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στη ζωτικής σημασίας εμπορική αρτηρία, σύμφωνα με διπλωμάτες του ΝΑΤΟ.
Το κείμενο επισημαίνει επίσης ότι το Ιράν δεν θα πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο, προσθέτουν οι ίδιες πηγές.
Πηγή: Politico
