Τη δύσκολη αποστολή να εξευμενίσει τον Ντόναλντ Τραμπ ενόψει της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ, που πρόκειται να διεξαχθεί στις 7 και 8 Ιουλίου, στην Αγκυρα, προσπάθησε να φέρει εις πέρας ο γενικός γραμματέας της Συμμαχίας Μαρκ Ρούτε με τη χθεσινή επίσκεψή του στην Ουάσιγκτον.
Εξοργισμένος με την άρνηση των Ευρωπαίων συμμάχων του να συνδράμουν τις ΗΠΑ στον πόλεμο εναντίον του Ιράν, ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε το ΝΑΤΟ «χάρτινη τίγρη» και απείλησε να μειώσει τον αριθμό των αμερικανικών δυνάμεων που σταθμεύουν στην Ευρώπη. Η ατμόσφαιρα ήταν τεταμένη και κατά την πρόσφατη σύνοδο κορυφής της ομάδας G7 στο Εβιάν της Γαλλίας, όπου ο Τραμπ προκάλεσε την οργή της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι, υποστηρίζοντας ότι τον «παρακαλούσε» να φωτογραφηθεί μαζί της, κάτι που η ίδια διέψευσε. Επιπλέον, έφτασε στο σημείο να δημοσιοποιήσει την επικείμενη παραίτηση του Κιρ Στάρμερ προτού την ανακοινώσει ο ίδιος ο Βρετανός πρωθυπουργός, κάτι που χαρακτηρίστηκε πρωτοφανής διπλωματική απρέπεια.
Από την πλευρά του, ο Αμερικανός υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ, μιλώντας στους ομολόγους του των χωρών-μελών του ΝΑΤΟ, επέπληξε τους «τζαμπατζήδες» συμμάχους των ΗΠΑ που δεν ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους, αποφεύγοντας να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες τους. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο είχε πρόσφατα στηλιτεύσει την άρνηση χωρών όπως η Ισπανία, η Ιταλία και η Γαλλία να επιτρέψουν τη χρήση στρατιωτικών βάσεων ή του εναέριου χώρου τους από τις ΗΠΑ στον πόλεμο κατά του Ιράν, θέτοντας το ερώτημα: «Γιατί άραγε είναι μέλη του ΝΑΤΟ»;
Μιλώντας την παραμονή της επίσκεψής του στο αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο Fox News, ο Ρούτε δήλωσε ότι πολλές χώρες του ΝΑΤΟ έχουν αυξήσει σημαντικά τους στρατιωτικούς προϋπολογισμούς τους και τη βοήθειά τους στην Ουκρανία, τηρώντας τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν πέρυσι στη σύνοδο κορυφής της Χάγης. Ο γενικός γραμματέας της Συμμαχίας χαρακτήρισε «μεμονωμένο περιστατικό» την άρνηση χωρών να επιτρέψουν στις ΗΠΑ τη χρήση των στρατιωτικών τους βάσεων και ανέφερε χαρακτηριστικά ότι αμερικανικά αεροπλάνα απογειώθηκαν πάνω από 500 φορές από ιταλικές βάσεις στη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν. Η αποκάλυψη προκάλεσε πολιτική θύελλα στη Ρώμη, όπου ο υπουργός Αμυνας Γκουίντο Κροσέτο τόνισε ότι δόθηκε άδεια μόνο για πτήσεις επιμελητείας και όχι για επιθετική δράση.
Τουρκική αντίδραση
Η οικοδέσποινα της συνόδου, Τουρκία, έσπευσε χθες να υπογραμμίσει ότι δεν συγκαταλέγεται στους κατά Χέγκσεθ «τζαμπατζήδες» και να πλειοδοτήσει στις θέσεις του Τραμπ. «Η μεταβαλλόμενη αρχιτεκτονική ασφαλείας ωθεί τους συμμάχους στο ΝΑΤΟ να επανεξετάσουν τις αμυντικές δαπάνες τους. Σε αυτό το πλαίσιο, η Τουρκία σκοπεύει να φτάσει στον στόχο του 3,5% + 1,5% έως το τέλος του 2030», επισήμανε χθες ο διευθυντής επικοινωνίας της προεδρίας, Μπουρχανετίν Ντουράν.
Η προετοιμασία της συνόδου κορυφής της Συμμαχίας και οι εξελίξεις στο Ουκρανικό ήταν τα βασικά αντικείμενα της χθεσινής συνάντησης των ηγετών Γερμανίας, Γαλλίας, Βρετανίας, Πολωνίας και Ιταλίας, στο Βερολίνο. Η συνάντηση της ομάδας των E5 έθεσε ως στόχο να αξιοποιήσει τη λεγόμενη «στιγμή του Εβιάν», όπως σημείωσε ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν – όταν οι ηγέτες του G7, καθώς και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, επανέλαβαν τη στήριξή τους προς την Ουκρανία, δεσμευόμενοι παράλληλα να αυξήσουν την πίεση προς τη Ρωσία ώστε να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. «Είμαστε εδώ για να επιβεβαιώσουμε ότι οι χώρες μας θα διαφυλάξουν την ευρωπαϊκή και τη διατλαντική ενότητα», ανέφερε ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, από την πλευρά του, επισήμανε την κοινή δέσμευση των Ε5 να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες τους, «θέτοντας τα θεμέλια για μια πιο ισορροπημένη διατλαντική συνεργασία».
Η ενίσχυση του ευρωπαϊκού πυλώνα του ΝΑΤΟ και η σταδιακή αντικατάσταση των αμερικανικών στρατευμάτων στην περιοχή, με τις δυνάμεις της Ε5 στο επίκεντρο, αποτέλεσαν επίσης κεντρικά ζητήματα που τέθηκαν στο τραπέζι των χθεσινών συνομιλιών. «Συμφωνούμε όλοι ότι η Ευρώπη πρέπει να επωμιστεί τις ευθύνες της όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, συνεχίζοντας αποφασιστικά την πορεία που έχει χαράξει προς μια ισχυρότερη ευρωπαϊκή συνιστώσα της Διατλαντικής Συμμαχίας», σχολίασε η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι.
Διπλωματικές πηγές και αξιωματούχοι που μίλησαν σε διεθνή πρακτορεία με την προϋπόθεση της ανωνυμίας εκτιμούσαν πως είναι πιθανό να ξεκινήσουν εντός εβδομάδων νέες συνομιλίες για κατάπαυση του πυρός μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Μετά τις εντατικές διαβουλεύσεις του Εβιάν, υπήρξαν αναφορές σύμφωνα με τις οποίες ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα είχε ανοίξει κανάλι επικοινωνίας με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, γεγονός που προκάλεσε αντιδράσεις από ορισμένους Ευρωπαίους ηγέτες.
Σε πείσμα της διπλωματικής κινητικότητας, η σύνοδος της ομάδας G7 στο Εβιάν προκάλεσε ανησυχία στη Μόσχα, όπως διαφαίνεται από τη χθεσινή τοποθέτηση του Σεργκέι Λαβρόφ.
