Τη δυσκολότερη εβδομάδα της θητείας του στην πρωθυπουργία της Ισπανίας διάγει ο Πέδρο Σάντσεθ, με την καταδίκη τη Δευτέρα του στενού του συνεργάτη και πρώην υπουργού Μεταφορών, Χοσέ Λουίς Αμπάλος, σε 24 χρόνια κάθειρξη για την ανάθεση κρατικών συμβολαίων για προστατευτικό υγειονομικό υλικό έναντι παράνομων προμηθειών, κατά τη διάρκεια της πανδημίας της COVID-19.
Απαντώντας στους επικριτές του, ο Σάντσεθ είπε χθες από το βήμα της Βουλής: «Δεν γνώριζα, ούτε θα ανεχόμουν, καμία από αυτές τις πρακτικές. Η αντιπολίτευση προσπαθεί να εδραιώσει πεποίθηση ύπαρξης ευρείας διαφθοράς, η οποία απλά δεν υπάρχει. Τα περιστατικά αυτά είναι μεμονωμένα. Καταγγέλλω, όμως, τις τακτικές εκφοβισμού και συκοφαντίας που έχουν χρησιμοποιηθεί εναντίον του αδελφού και της συζύγου μου, δύο αθώων ανθρώπων».
Το ανώτατο δικαστήριο της Ισπανίας κήρυξε ένοχο τον πρώην υπουργό Αμπάλος για δωροδοκία, κατάχρηση δημόσιου χρήματος, παράβαση καθήκοντος και συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση. Ο πρώην σύμβουλος του Αμπάλος, Κολντό Γκαρσία, καταδικάσθηκε σε 19 χρόνια κάθειρξη για τον ρόλο του στην υπόθεση που πήρε το όνομά του.
Αίσθηση προκάλεσε η απόφαση του δικαστηρίου, που ανέστειλε την καταδίκη τεσσάρων ετών και έξι μηνών και το χρηματικό πρόστιμο 3,7 εκατ. ευρώ, που είχε επιβληθεί στον επιχειρηματία Βικτόρ ντε Αλνταμά, μνημονεύοντας τη συνεργασία του με τις εισαγγελικές αρχές και την προθυμία του να παραδώσει κρίσιμα για την «υπόθεση Κολντό» έγγραφα. Τα αποδεικτικά στοιχεία που παρείχε ο Αλνταμά περιέγραφαν με ακρίβεια τις μεθόδους δράσης των Αμπάλος και Κολντό. Κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας, ο Αλνταμά ισχυρίσθηκε ότι ορισμένα από τα κεφάλαια που καταχράσθηκε η ομάδα διοχετεύθηκαν στο Σοσιαλιστικό Κόμμα. Ο Αλνταμά δεν μπόρεσε, όμως, να στοιχειοθετήσει τους ισχυρισμούς που θέλουν τον Σάντσεθ να εμπλέκεται στην υπόθεση.
Σε μήνυμά του στην πλατφόρμα Χ, ο υπουργός Μεταφορών Οσκαρ Πουέντε καταφέρθηκε κατά της επιεικούς απόφασης υπέρ του Αλνταμά: «Βλέπετε παιδιά; Αν διαπράττεις εγκλήματα και “συνεργάζεσαι”, η άφεση δεν θα αργήσει να έρθει. Δεν θα χρειαστεί καν να πάτε φυλακή».
Η καταδίκη και η αυστηρή ποινή που επιβλήθηκε στον Αμπάλος –κάθειρξη-ρεκόρ για πρώην υπουργό της κυβέρνησης– αποτελεί σοβαρό πλήγμα για τον ίδιο τον πρωθυπουργό, ο οποίος βρισκόταν πίσω από την άνοδο του Αμπάλος, τόσο στο κόμμα, όσο και στις δύο πρώτες κυβερνήσεις του.
Στο επίκεντρο ερευνών συνεργάτες και συγγενείς του – Υποθέσεις «υποκινούμενες» από τη Δεξιά βλέπουν οι υποστηρικτές του.
Λίγο μετά την ανακοίνωση της ποινής τη Δευτέρα, ο επικεφαλής της συντηρητικής αξιωματικής αντιπολίτευσης του Λαϊκού Κόμματος, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχό, ζήτησε την παραίτηση του Σάντσεθ: «Ο πρωθυπουργός φέρει την πολιτική ευθύνη για τη διαφθορά των υπουργών του. Ο πλέον έμπιστος σύμβουλός του, θεματοφύλακας και αγγελιοφόρος του καθεστώτος Σάντσεθ, καταδικάσθηκε από τη δικαιοσύνη». Ο Φεϊχό είπε, όμως, ότι δεν θα καταθέσει πρόταση μομφής στο κοινοβούλιο, καθώς δεν διαθέτει την απαιτούμενη πλειοψηφία για να ανατρέψει τον Σάντσεθ.
Την Παρασκευή, ισπανικό δικαστήριο αποφάσισε ότι η σύζυγος του Σάντσεθ, Μπεγκόνια Γκόμεθ, η οποία αντιμετωπίζει δίωξη για διαφθορά, πρέπει να παραδώσει το διαβατήριό της, καθώς θεωρείται ύποπτη φυγής. Η Γκόμεθ περιμένει να δικαστεί για άσκηση της επιρροής της ως πρωθυπουργικής συζύγου προκειμένου να εξασφαλίσει χορηγούς για πανεπιστημιακό πρόγραμμα Μάστερς που διοικεί. Η Πρώτη Κυρία της Ισπανίας κατηγορείται επίσης για πληρωμή προσωπικού βοηθού με κρατικά κεφάλαια.
Εν αναμονή δίκης
Παρότι το όνομα του πρωθυπουργού δεν έχει εμφανισθεί σε κάποια από τις παραπάνω υποθέσεις διαφθοράς, ο αδελφός του, Νταβίντ Σάντσεθ, περιμένει και αυτός να δικαστεί για την παράτυπη αποδοχή το 2017 έμμισθης θέσης σε ελεγχόμενο από τους Σοσιαλιστές δημοτικό συμβούλιο της πόλης Μπανταχόθ στα ΝΔ της χώρας. Ο Πέδρο Σάντσεθ ήταν τότε επικεφαλής του Σοσιαλιστικού Κόμματος, αλλά δεν είχε εκλεγεί ακόμη στην πρωθυπουργία.
Η Γκόμεθ και ο Νταβίντ Σάντσεθ αρνούνται την ενοχή τους, ενώ ο πρωθυπουργός έχει δηλώσει ότι η οικογένειά του έχει γίνει στόχος εκστρατείας εκφοβισμού. Τις υποθέσεις της Γκόμεθ αλλά και του αδελφού Σάντσεθ προώθησε στη δικαιοσύνη η οργάνωση «Καθαρά Χέρια», δημιουργώντας υπόνοιες σε μέρος της κοινής γνώμης για συντονισμένη προσπάθεια της ισπανικής Δεξιάς να βλάψει τον πρωθυπουργό. Τα ισπανικά δικαστήρια είναι υποχρεωμένα να εξετάσουν υποθέσεις που τους προωθούνται από ιδιωτικές οργανώσεις ή ακόμη και ιδιώτες, ανεξάρτητα από το εάν οι καταγγελίες ευσταθούν.
Την αίσθηση του κοινού για εκτεταμένη διαφθορά στα ανώτατα κυβερνητικά κλιμάκια ενισχύει η άσκηση δίωξης τον περασμένο μήνα κατά του πρώην πρωθυπουργού και συμμάχου του Σάντσεθ, Χοσέ Λουίς Θαπατέρο, για ξέπλυμα χρήματος και άλλες βαριές κατηγορίες.
