Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξανόμενη πολιτική πίεση μετά την καταδίκη του πρώην υπουργού Μεταφορών, Χοσέ Λουίς Αμπαλος, σε 24 χρόνια κάθειρξης για διαφθορά.
Το Ανώτατο Δικαστήριο της Ισπανίας έκρινε ένοχο τον πρώην υπουργό για χειραγώγηση δημοσίων συμβάσεων που αφορούσαν μάσκες προστασίας και άλλο ιατρικό εξοπλισμό κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19, με αντάλλαγμα παράνομες προμήθειες.
Ο Αμπαλος καταδικάστηκε για δωροδοκία, υπεξαίρεση, άσκηση αθέμιτης επιρροής και συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση. Ο πρώην σύμβουλός του, Κοίδο Γκαρθία, καταδικάστηκε σε 19 χρόνια φυλάκισης για τον ρόλο του στο κύκλωμα.
Ο επιχειρηματίας Βίκτορ ντε Αλντάμα έλαβε ποινή φυλάκισης τεσσάρων ετών και έξι μηνών με αναστολή, καθώς και πρόστιμο 3,7 εκατ. ευρώ, αφού συνεργάστηκε με τις εισαγγελικές αρχές και παρέδωσε κρίσιμα έγγραφα που αποκάλυπταν τον τρόπο λειτουργίας του κυκλώματος. Ο ίδιος υποστήριξε επίσης ότι μέρος των παράνομων κερδών κατέληξε στο Σοσιαλιστικό Κόμμα, χωρίς ωστόσο να προσκομίσει αποδεικτικά στοιχεία.
Επικρίνοντας την «επιείκεια» του δικαστηρίου απέναντι στον Αλντάμα, ο υπουργός Μεταφορών Οσκαρ Πουέντε σχολίασε μέσω X ότι η κοινωνία πρέπει να λάβει το μήνυμα της απόφασης: «Βλέπετε, παιδιά; Αν διαπράξετε εγκλήματα αλλά στη συνέχεια συμπεριφερθείτε σωστά και “συνεργαστείτε”, θα έρθει η συγχώρεση. Δεν θα μπείτε καν στη φυλακή».
Η απόφαση εντείνει τις πιέσεις προς τον Σάντσεθ, ο οποίος είχε τοποθετήσει τον Αμπαλος σε κορυφαίες θέσεις τόσο στο κυβερνών Σοσιαλιστικό Κόμμα όσο και στις δύο πρώτες κυβερνήσεις του. Ο Ισπανός πρωθυπουργός επιχειρεί να πάρει αποστάσεις από το πλήθος των υποθέσεων διαφθοράς που αφορούν στενούς συνεργάτες, συγγενείς και πρόσωπα του πολιτικού του περιβάλλοντος.
Την παραίτηση Σάντσεθ ζήτησε ο Φεϊχό
Λίγο μετά την ανακοίνωση της ετυμηγορίας, ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης και πρόεδρος του κεντροδεξιού Λαϊκού Κόμματος, Αλμπέτρο Νούνιεθ Φεϊχό, ζήτησε την παραίτηση του Σάντσεθ.
«Ο πρωθυπουργός φέρει την πολιτική ευθύνη για τη διαφθορά των υπουργών του όσο βρίσκονται στην εξουσία», δήλωσε, προσθέτοντας: «Ο πιο έμπιστος συνεργάτης του, ο θεματοφύλακας και εκτελεστής του καθεστώτος Σάντσεθ, έχει πλέον καταδικαστεί».
Παράλληλα, ο Φεϊχό ξεκαθάρισε ότι δεν σκοπεύει να καταθέσει πρόταση μομφής, καθώς θεωρεί απίθανο να εξασφαλίσει την απαραίτητη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Ο Σάντσεθ έχει δηλώσει ότι σκοπεύει να παραμείνει στην εξουσία έως το 2027, οπότε ολοκληρώνεται η τρέχουσα κοινοβουλευτική θητεία. Ωστόσο, ακόμη και σύμμαχοί του στο Κοινοβούλιο αμφισβητούν πλέον την απόφασή του. Ο Γκαμπριέλ Ρουφιάν, στέλεχος της Ρεπουμπλικανικής Αριστεράς της Καταλονίας, διερωτήθηκε δημόσια αν έχει νόημα η διατήρηση της εξουσίας όταν το κυβερνών κόμμα συνδέεται ολοένα και περισσότερο με σκάνδαλα διαφθοράς.
«Ποιο είναι το νόημα να αντιστέκεσαι μόνο και μόνο για να αντιστέκεσαι;» έγραψε στο X, προσθέτοντας: «Η διακυβέρνηση σημαίνει ότι νομοθετείς, όχι μόνο ότι επιβιώνεις».
Πρωθυπουργός υπό πολιορκία
Ο Σάντσεθ θεωρούσε κάποτε τον Αμπαλος έναν από τους στενότερους πολιτικούς συνεργάτες του. Οταν η παλαιά φρουρά του Σοσιαλιστικού Κόμματος τον εξανάγκασε σε παραίτηση το 2016, ο Αμπαλος παρέμεινε στο πλευρό του και τον συνόδευσε στην εκστρατεία που οδήγησε στην πολιτική του επιστροφή.
Μετά την επανεκλογή του Σάντσεθ στην ηγεσία των Σοσιαλιστών το 2017, ο Αμπαλος προήχθη σε κορυφαία κομματική θέση και ηγήθηκε της «εκστρατείας» κατά της διαφθοράς, η οποία οδήγησε στην πρόταση μομφής που ανέτρεψε τον τότε πρωθυπουργό Μαριάνο Ραχόι το 2018.
Στη συνέχεια, ο Σάντσεθ του ανέθεσε το χαρτοφυλάκιο Υποδομών και Μεταφορών, υπουργείο που διαχειρίζεται κάποιες από τις πιο μεγαλύτερες δημόσιες συμβάσεις της χώρας. Σύμφωνα με την απόφαση του δικαστηρίου, ο Αμπαλος υπεξαίρεσε δημόσιους πόρους για την ενοικίαση ή αγορά ακινήτων και την κάλυψη προσωπικών εξόδων.
Από το 2021, όταν ο πρώην υπουργός αποχώρησε από την κυβέρνηση και την κομματική ηγεσία, ο Σάντσεθ προσπαθεί να κρατήσει αποστάσεις. Μετά την προφυλάκιση του Αμπαλος νωρίτερα φέτος, ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι, παρότι είχε κάποτε «πολιτική εμπιστοσύνη» στο πρόσωπό του, «σε προσωπικό επίπεδο υπήρξε ένας άγνωστος».
Οι δηλώσεις αυτές, ωστόσο, δεν έχουν βελτιώσει τη γενική εικόνα για το κυβερνών κόμμα και το στενό περιβάλλον του πρωθυπουργού, ιδιαίτερα μετά την απαγγελία κατηγοριών τον περασμένο μήνα σε βάρος του πρώην πρωθυπουργού, Χοσέ Λουίς Ροδρίγκεθ Θαπατέρο, για ξέπλυμα χρήματος, άσκηση αθέμιτης επιρροής και άλλα αδικήματα, καθώς και μετά την πρόσφατη έφοδο στην έδρα του κόμματος στο πλαίσιο έρευνας για απάτη.
Κατά την ακροαματική διαδικασία της περασμένης εβδομάδας, ο Θαπατέρο αρνήθηκε όλες τις κατηγορίες και δεσμεύτηκε να παράσχει τις απαραίτητες εξηγήσεις ώστε να αποδείξει «την εντιμότητα και την ακεραιότητά του».
Η απόφαση της Δευτέρας αφορά μόνο το πρώτο σκέλος της ευρύτερης υπόθεσης που εμπλέκει τους Αμπαλος και Γκαρθία. Το Ανώτατο Δικαστήριο της Ισπανίας εξετάζει ξεχωριστή δικογραφία σχετικά με φερόμενη χειραγώγηση συμβάσεων δημοσίων έργων έναντι μιζών, στην οποία εμπλέκεται και το πρώην υψηλό στέλεχος των Σοσιαλιστών, Σάντος Θερντάν.
Σε ανακοίνωσή του, το γραφείο του πρωθυπουργού τόνισε ότι η κυβέρνηση «εκφράζει απερίφραστα λύπη και καταδικάζει συμπεριφορές που παραβίασαν σαφώς αυτές τις αρχές», ενώ παραμένει «προσηλωμένη στην οικοδόμηση μιας υποδειγματικής Ισπανίας, όπου η διαφθορά ούτε επιδοκιμάζεται ούτε γίνεται ανεκτή».
Με πληροφορίες από El pais, Reuters
